Σαν σήμερα 1865: Πώς ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» έγινε ο επίσημος Εθνικός Ύμνος

Ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» είναι έργο του Διονυσίου Σολωμού (1798–1857). Οι δύο πρώτες στροφές του, σε μουσική σύνθεση του Νικολάου Μάντζαρου (1795–1872), αποτελούν τον Εθνικό Ύμνο της Ελλάδας από το 1865 και της Κυπριακής Δημοκρατίας από το 1966.

Το ποίημα γράφτηκε από τον Σολωμό το 1823, όταν ήταν μόλις 25 ετών και ζούσε στη Ζάκυνθο. Αρχικά το συνέθεσε στα ιταλικά και στη συνέχεια το απέδωσε στα ελληνικά. Η δημιουργία του συνέπεσε με την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης, όταν οι αγώνες των Ελλήνων βρίσκονταν σε έντονη εξέλιξη. Ο ίδιος ο ποιητής τόνιζε ότι εκείνη την εποχή δεν μπορούσε να ασχοληθεί με θέματα άσχετα με τον αγώνα για την ελευθερία.

Το έργο αποτελείται από 158 τετράστιχες στροφές, γραμμένες σε τροχαϊκό μέτρο με εναλλαγή επτασύλλαβων και οκτασύλλαβων στίχων. Το περιεχόμενό του χωρίζεται σε έξι βασικές ενότητες. Στην αρχή παρουσιάζεται η Ελευθερία ως συμβολική μορφή και γίνεται αναφορά στα βάσανα των υπόδουλων Ελλήνων, στην επανάσταση και στις αντιδράσεις των Ευρωπαίων. Στη συνέχεια περιγράφονται σημαντικά γεγονότα της Επανάστασης, όπως η Άλωση της Τριπολιτσάς, η μάχη της Κορίνθου και η ήττα του Δράμαλη στα Δερβενάκια, η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου, οι ναυμαχίες και η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας, καθώς και ο απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄. Στο τέλος, ο Σολωμός καλεί τους Έλληνες να ξεπεράσουν τις μεταξύ τους διαφωνίες και απευθύνει έκκληση στις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις να στηρίξουν την ελευθερία της Ελλάδας.

Η φήμη του ποιήματος εξαπλώθηκε γρήγορα πέρα από τη Ζάκυνθο. Ήδη το 1824 μεταφράστηκε εν μέρει στα αγγλικά και ολόκληρο στα γαλλικά, ενώ δημοσιεύτηκε στο Μεσολόγγι στην εφημερίδα «Ελληνικά Χρονικά». Ακολούθησαν και άλλες δημοσιεύσεις, καθώς και η πρώτη κριτική του έργου από τον Σπυρίδωνα Τρικούπη το 1825.

Από το 1828 έως το 1830, ο Νικόλαος Μάντζαρος μελοποίησε τον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν» για τετράφωνη ανδρική χορωδία, και το έργο άρχισε να ακούγεται στις εθνικές γιορτές των Επτανήσων. Το 1844 παρουσίασε νέα μουσική εκδοχή στον βασιλιά Όθωνα, με στόχο να καθιερωθεί ως εθνικός ύμνος της Ελλάδας. Παρότι η σύνθεση τιμήθηκε με τον Αργυρό Σταυρό του Τάγματος του Σωτήρος, τότε δεν υιοθετήθηκε ως επίσημος ύμνος.

Το 1865, κατά την επίσκεψη του βασιλιά Γεωργίου Α΄ στην Κέρκυρα, η εκτέλεση του έργου από τη Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας τον εντυπωσίασε ιδιαίτερα. Έτσι, με βασιλικό διάταγμα της 4ης Αυγούστου 1865, ορίστηκε ως το επίσημο εθνικό άσμα της Ελλάδας και χρησιμοποιήθηκε σε επίσημες τελετές και στρατιωτικές αποδόσεις τιμών. Αργότερα, στις 18 Νοεμβρίου 1966, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, καθιερώθηκε και ως ο Εθνικός Ύμνος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, ο «ύμνος εις την ελευθερία» κατέχει το ρεκόρ γκίνες ως ο μεγαλύτερος εθνικός ύμνος σε έκταση λέξεων.

Πηγή: sansimera.gr