Στα €3,7 εκατ. η αξία των περιστατικών απάτης στις πληρωμές στην Κύπρο

Η συνολική αξία των περιστατικών απάτης στις πληρωμές στην Κύπρο αυξήθηκε κατά 16% και ανήλθε σε σχεδόν €3,7 εκατ. το δεύτερο εξάμηνο του 2025, παρά τη μείωση κατά 5% του αριθμού των περιστατικών, σύμφωνα με στατιστική έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), που δημοσιεύθηκε την Τρίτη.

Σύμφωνα με την ΚΤΚ, συνολικά, καταγράφηκαν περίπου 14 χιλιάδες περιστατικά απάτης το δεύτερο εξάμηνο του 2025. Παρά την αύξηση της συνολικής αξίας, η ΚΤΚ επισημαίνει ότι η απάτη στις πληρωμές στην Κύπρο παρέμεινε σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, με τα ποσοστά απάτης για τα περισσότερα μέσα πληρωμής να βρίσκονται κάτω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.

Σε σχέση με τις μεταφορές πιστώσεων, η Κύπρος κατέγραψε τη μεγαλύτερη μέση αξία συναλλαγής που αφορούσε περιστατικό απάτης μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ.

Συγκεκριμένα, κάθε περιστατικό απάτης που αφορούσε μεταφορά πίστωσης είχε κατά μέσο όρο αξία €6.300 στην Κύπρο, έναντι €1.800 στη ζώνη του ευρώ. Η μέση αυτή αξία ήταν υψηλότερη και από τη μέση αξία των μεταφορών πιστώσεων γενικά στην Κύπρο, η οποία διαμορφώθηκε στα €4.500.

Όπως σημειώνει η ΚΤΚ, αυτό σημαίνει ότι «ακόμη και περιορισμένος αριθμός περιστατικών απάτης μπορεί να συνδέεται με σημαντικές οικονομικές ζημιές».

Οι μεταφορές πιστώσεων συγκέντρωσαν €2 εκατ. ή 56% της συνολικής αξίας των περιστατικών απάτης στην Κύπρο, ενώ οι πληρωμές με κάρτα ακολούθησαν με €1,6 εκατ. ή 43%.

Ως προς τον αριθμό των περιστατικών, ωστόσο, οι πληρωμές με κάρτα αντιπροσώπευαν το 93% του συνόλου, με περίπου 13 χιλιάδες περιστατικά.

Η ΚΤΚ σημειώνει ότι στις μεταφορές πιστώσεων οι χρήστες υπηρεσιών πληρωμών, δηλαδή καταναλωτές και επιχειρήσεις, επωμίζονται διαχρονικά περίπου το 95% των συνολικών ζημιών από απάτη, ενώ στις πληρωμές με κάρτα και το ηλεκτρονικό χρήμα το μεγαλύτερο μέρος των ζημιών επιβαρύνει άλλα εμπλεκόμενα μέρη.

Διαδικτυακές οι περισσότερες απάτες με κάρτες

Ενώ οι πληρωμές με κάρτα με φυσική παρουσία σε σημεία πώλησης αποτελούν το 70% των συναλλαγών με κάρτα στην Κύπρο, μόλις το 4% των περιστατικών απάτης αφορούσε τέτοιες συναλλαγές.

Αντίθετα, οι διαδικτυακές πληρωμές αποτελούν το 30% των συναλλαγών με κάρτα, αλλά συγκέντρωσαν το 96% των περιστατικών απάτης και το 94% της συνολικής αξίας της απάτης με κάρτες.

Το ποσοστό απάτης στις πληρωμές με πιστωτικές κάρτες ήταν επίσης περίπου 1,5 φορά υψηλότερο από το αντίστοιχο στις χρεωστικές κάρτες, τόσο ως προς τον αριθμό όσο και ως προς την αξία.

Στις μεταφορές πιστώσεων, η κυρίαρχη μορφή απάτης ήταν η «χειραγώγηση του πληρωτή από τον δράστη της απάτης», κατά την οποία ο κάτοχος λογαριασμού εξαπατάται ώστε να μεταφέρει χρήματα σε λογαριασμό που ελέγχεται από τον δράστη.

Η συγκεκριμένη μορφή αντιπροσώπευε το 70% των περιστατικών απάτης στις μεταφορές πιστώσεων, ενώ το υπόλοιπο 30% αφορούσε «μη εγκεκριμένες συναλλαγές πληρωμής».

Η ΚΤΚ επισημαίνει ότι οι άμεσες μεταφορές πιστώσεων παρουσίασαν υψηλότερα ποσοστά απάτης σε σχέση με τις συμβατικές. Στην Κύπρο, το ποσοστό απάτης στις άμεσες μεταφορές, σε όρους αξίας, ήταν κατά μέσο όρο περίπου διπλάσιο από εκείνο στις συμβατικές μεταφορές.

Η μέση αξία συναλλαγής που αφορούσε περιστατικό απάτης στις άμεσες μεταφορές πιστώσεων ανήλθε στα €3.400, περισσότερο από διπλάσια από τη μέση αξία των άμεσων μεταφορών γενικά, η οποία ήταν €1.500.

Όπως αναφέρει η ΚΤΚ, η Επαλήθευση Δικαιούχου (Verification of Payee – VoP), η οποία κατέστη υποχρεωτική από τον Οκτώβριο του 2025 για τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών στη ζώνη του ευρώ, αναμένεται να συμβάλει στον περιορισμό της απάτης στις ηλεκτρονικές μεταφορές πιστώσεων. Η επίδρασή της, ωστόσο, δεν αποτυπώνεται ακόμη στα στοιχεία της έκθεσης.

Παρότι η πλειονότητα των συναλλαγών στην Κύπρο αφορά εγχώριες πληρωμές, η πλειονότητα των περιστατικών απάτης αφορά διασυνοριακές συναλλαγές, συμπληρώνει.

Η ΚΤΚ επισημαίνει ακόμη ότι η εφαρμογή αυστηρής εξακρίβωσης ταυτότητας πελάτη (Strong Customer Authentication – SCA) συνδέεται με σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά απάτης. Στην Κύπρο, το ποσοστό απάτης σε πληρωμές με κάρτα χωρίς SCA ήταν σχεδόν τετραπλάσιο ως προς τον αριθμό και σχεδόν τριπλάσιο ως προς την αξία, σε σύγκριση με τις συναλλαγές στις οποίες εφαρμόστηκε SCA.

Σε επίπεδο ζώνης του ευρώ, η συνολική αξία των περιστατικών απάτης αυξήθηκε κατά 8%, φτάνοντας τα €1,9 δισ. το δεύτερο εξάμηνο του 2025, ενώ ο αριθμός των περιστατικών παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητος, περίπου στα 9 εκατομμύρια.

Καταλήγοντας, η ΚΤΚ σημειώνει ότι παρά τα σχετικά χαμηλά επίπεδα απάτης στην Κύπρο, η συγκέντρωση των περιστατικών στις διαδικτυακές και διασυνοριακές συναλλαγές, καθώς και στις μεταφορές πιστώσεων υψηλής αξίας, «καθιστά αναγκαία τη συνεχή ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και των μηχανισμών διαχείρισης των σχετικών κινδύνων».