Η πρωινή ενημέρωση της ημέρας από τη Σκαλιώτισσα

Εβδομάδα κινητοποιήσεων θα είναι η επόμενη για τη Λάρνακα.

Στη χθεσινή μας έκδοση γράψαμε, ότι η Επιτροπή Ανάπτυξης Πόλης κι Επαρχίας Λάρνακας αποφάσισε, κατά την έκτακτη συνεδρία της την περασμένη Παρασκευή (17/4), την πραγματοποίηση, αρχικά, δημοσιογραφικής διάσκεψης προκειμένου να ενημερώσει τους δημότες για τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το πολυσυζητημένο θέμα του λιμανιού και της μαρίνας, καθώς και εκδήλωσης διαμαρτυρίας έξω από το λιμάνι, με στόχο να σταλεί το μήνυμα προς την κυβέρνηση ότι η πόλη παραμένει ενωμένη και πως δεν πρόκειται να δεχθεί άλλες παλινδρομήσεις και νέες καθυστερήσεις στο μείζων αυτό θέμα.

Σήμερα έγινε γνωστό πως η δημοσιογραφική διάσκεψη της Επιτροπής Ανάπτυξης θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Δευτέρα, 27 Απριλίου, στις 10 το πρωί, στον Πολυδύναμο Πολυχώρο Κοινωνικής Πρόνοιας και Απασχόλησης, ενώ η εκδήλωση διαμαρτυρίας θα γίνει την Τετάρτη, 29 του μήνα, στις 6 το απόγευμα, έξω από την είσοδο του λιμανιού.

Με αυτές τις δύο εκδηλώσεις, οι φορείς της Λάρνακας θα θελήσουν να διαμηνύσουν στο Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων ότι δεν υπάρχει, πλέον, κανένα περιθώριο για νέες καθυστερήσεις στο θέμα του λιμανιού και της μαρίνας, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι δύο χρόνια μετά τη λύση του σύμβασης με την πρώην ανάδοχο κοινοπραξία Kition Ocean Holdings και το ναυάγιο του project της ενιαίας ανάπτυξης, δεν έχει γίνει απολύτως τίποτε τους δύο αυτούς νευραλγικούς χώρους.

«Η Λάρνακα απαιτεί και δικαιούται ξεκάθαρες αποφάσεις, συγκεκριμένο σχεδιασμό και άμεση έναρξη υλοποίησης έργων ανάπτυξης σε λιμάνι και μαρίνα», ήταν το ξεκάθαρο μήνυμα που βγήκε από την τελευταία συνεδρία της Επιτροπής Ανάπτυξης.

Οι φορείς της πόλης κάθονται κυριολεκτικά στα κάρβουνα εξαιτίας της στασιμότητας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στο θέμα του λιμανιού και της μαρίνας.

Ενώ ανέμεναν τις προσεχείς εβδομάδες να τους παρουσιαστεί επίσημη πρόταση από την Αρχή Λιμένων Κύπρου για ανάπτυξη του λιμανιού και της μαρίνας, που θα περιλάμβανε και αναπτύξεις στους χερσαίους χώρους (κάτι που αποτελεί αδιαπραγμάτευτο όρο της Λάρνακας), τελικά ενημερώθηκαν πως η κυβέρνηση αποφάσισε να προηγηθούν πολιτικές αποφάσεις για το θέμα, στη βάση της μελέτης που διενήργησε το Υπερταμείο της Ελλάδας.

Όπως έγινε γνωστό, η μελέτη αναμένεται να παρουσιαστεί μέχρι τις αρχές Μαΐου και θα καταδείξει ποιοι χερσαίοι χώροι θα αποδεσμευτούν για αναπτύξεις. Από την πλευρά του, ο υπουργός Μεταφορών Αλέξης Βαφεάδης δεσμεύτηκε ότι η μελέτη του Υπερταμείου θα περιλαμβάνει σαφή καθορισμό των τετραγωνικών μέτρων για χερσαίες αναπτύξεις στην υφιστάμενη γη των λιμενικών χώρων.

Η υπόσχεση του κ.Βαφεάδη προς τους παράγοντες της Λάρνακας είναι πως εντός ενός με δύο μηνών θα ετοιμαστεί προσχέδιο συνολικής πρότασης, που θα περιλαμβάνει προκαταρτικό master plan ανάπτυξης του λιμανιού, της μαρίνας και του χερσαίου χώρου, καθώς και το προκαταρτικό κόστος υλοποίησης, το χρηματοδοτικό σχήμα με εμπλοκή της Αρχής Λιμένων και τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης.

Μένει να φανεί, βέβαια, κατά πόσο οι πιο πάνω δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν έγκαιρα και κατά πόσο το συγκεκριμένο master plan ανάπτυξης των δύο χώρων θα ικανοποιήσει τους φορείς της πόλης

Με στόχο ν’ αναδειχθεί για τουριστικούς σκοπούς το φυσικό και πολιτιστικό της απόθεμα, η Ξυλοφάγου εντάχθηκε πρόσφατα στην Εταιρεία Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής (ΕΤΑΠ) Λάρνακας.

Πρόκειται για κοινότητα που χαρακτηρίζεται από την ΕΤΑΠ ως «ένα από τα πιο αυθεντικά και ανεξερεύνητα διαμάντια της επαρχίας Λάρνακας», καθότι, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, ο επισκέπτης έρχεται σε άμεση επαφή με την «αληθινή Κύπρο», δηλαδή με αυθεντικά τοπία, απέραντους αγρούς, πατατοφυτείες και κατοίκους που συνεχίζουν να εκπροσωπούν τη γνήσια κυπριακή φιλοξενία.

Συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά στην άγρια ακτογραμμή της Ξυλοφάγου, η οποία είναι βραχώδης και ακατέργαστη, μ’ επιβλητικό χαρακτήρα, έχοντας νερά που είναι εφάμιλλα των θαλάσσιων τοπίων του Ακάμα και των ελληνικών νησιών.

Λόγω της περιορισμένης πρόσβασης από τη στεριά, η εξερεύνηση της περιοχής γίνεται με ψαρόβαρκες από το παρακείμενο αλιευτικό καταφύγιο ή με κανό, προσφέροντας την ευκαιρία για ανακάλυψη μικρών, κρυφών όρμων, ιδανικών για κολύμπι.

Περαιτέρω, η υποθαλάσσια μορφολογία της περιοχής, με τους βραχώδεις σχηματισμούς και την πλούσια θαλάσσια βιοποικιλότητα, προσφέρει εξαιρετικές ευκαιρίες για καταδύσεις, ακόμη και για αρχάριους δύτες.

Η παράκτια ζώνη της Ξυλοφάγου φιλοξενεί έναν εντυπωσιακό αριθμό θαλάσσιων σπηλιών, οι οποίες είναι προσβάσιμες μόνο από τη θάλασσα. Ξεχωρίζει το «Σπήλαιο των Αγίων Σαράντα», σε μια τοποθεσία όπου ο γκρεμός καταλήγει απότομα στη θάλασσα, στο οποίο έχουν εντοπιστεί απολιθωμένα οστά ιπποπόταμων.

Εξίσου εντυπωσιακός είναι ο «Σπήλιος της Εγγλεζούς», όπου επίσης έχουν βρεθεί απολιθώματα, τα οποία εντόπισε το 1903 η Αγγλίδα παλαιοντολόγος Dorothy Bate (εξού και η ονομασία του σπηλαίου). Λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν πως στην περιοχή της Ξυλοφάγου υπάρχει και σπήλαιο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες.

Πρόκειται για το «Μαυρόσπηλιο», όπου υπάρχει ένα σπάνιο και συνάμα εντυπωσιακό φυσικό φαινόμενο, το οποίο όμως είναι προσβάσιμο μόνο σε δύτες. Και τούτο, διότι η είσοδός του βρίσκεται περίπου τρία μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Στο δελτίο τύπου της Εταιρείας Τουρισμού Λάρνακας σημειώνεται, επίσης, ότι στην παραθαλάσσια τοποθεσία δεσπόζει ο μεσαιωνικός πύργος της Ξυλοφάγου, ο οποίος χρονολογείται από την περίοδο της Ενετοκρατίας.

Ο πύργος αυτός εντάσσεται στο δίκτυο παράκτιων αμυντικών πύργων της περιοχής Λάρνακας, μαζί με αυτούς της Πύλας, των Περβολιών και της Αλαμινού, που είχαν σκοπό την προστασία από πειρατικές επιδρομές.

Στο κέντρο του χωριού βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, κτίσμα του 15^ου αιώνα, ενώ εξίσου ξεχωριστό είναι το γραφικό ξωκκλήσι της Παναγίας του Συρμάτου και η παρακείμενη σπηλιά. Η περιοχή διαθέτει και οργανωμένο εκδρομικό χώρο.

Τέλος, η Ξυλοφάγου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πατατοκαλλιέργεια. Εξού και το πολυσυζητημένο Μνημείο της Πατάτας αποτελεί ένα από τα πιο πολυφωτογραφημένα σημεία της περιοχής.

Δεν είναι σαφής ο τρόπος χειρισμού των υποθέσεων που αφορούν τις ακατάλληλες οικοδομές από τις προηγούμενες αρχές, ούτε εάν και ποια μέτρα είχαν ληφθεί, κατά πόσο αυτά απέδωσαν, ή ποια είναι η υφιστάμενη κατάσταση των οικοδομών, αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο ΕΟΑ Λάρνακας.

Σημειώνει περαιτέρω πως σε σημαντικό αριθμό περιπτώσεων δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία επικοινωνίας ιδιοκτητών ή κατόχων, πέραν του ονοματεπωνύμου, ενώ πολλές οικοδομές αφορούν παλαιές εγγραφές, ιδιοκτησίες με αγνώστους κατόχους, κατοίκους εξωτερικού ή περιπτώσεις ολλαπλών κληρονόμων».

Ο Οργανισμός αναφέρει πως «κατά την 1η Aπριλίου 2025, ημερομηνία κατά την οποία οι επικίνδυνες οικοδομές περιήλθαν στις αρμοδιότητες των ΕΟΑ, παρέλαβε συνολικά 563 καταγεγραμμένες υποθέσεις φερόμενων επικίνδυνων οικοδομών, οι οποίες μεταφέρθηκαν από τις προηγούμενες αρμόδιες αρχές αδειοδότησης».

Σύμφωνα με τα παραληφθέντα μητρώα, ο ΕΟΑ Λάρνακας παρέλαβε «359 επικίνδυνες οικοδομές από την Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακας, 104 από τον Δήμο Λάρνακας, 23 από τον Δήμο Αραδίππου, 36 από τον Δήμο Λευκάρων, 32 από τον Δήμο Δρομολαξιάς – Μενεού και 9 από τον Δήμο Αθηένου».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «κατά την αξιολόγηση των δεδομένων που παραλήφθηκαν, έχουν εντοπιστεί σημαντικές ελλείψεις και ασάφειες που επηρεάζουν ουσιωδώς τη δυνατότητα άμεσης λήψης μέτρων. Συγκεκριμένα τα υφιστάμενα μητρώα περιλαμβάνουν περιπτώσεις οικοδομών που έχουν χαρακτηριστεί ως «πολύ επικίνδυνες», «επείγουσες» ή «εξαιρετικά επικίνδυνες», χωρίς όμως να τεκμηριώνεται επαρκώς η διαδικασία βάσει της οποίας έγινε η κατάταξη αυτή».

Ακόμα «πέραν των ηλεκτρονικών μητρώων, δεν εντοπίστηκαν φυσικοί φάκελοι για το σύνολο των υποθέσεων, με εξαίρεση αυτές της Επαρχιακής Διοίκησης Λάρνακας. Οι φυσικοί φάκελοι που αφορούν υποθέσεις Δήμων παραδόθηκαν στον ΕΟΑ Λάρνακας μόλις στις 31 Μαρτίου 2026, δηλαδή σημαντικό χρονικό διάστημα μετά την έναρξη λειτουργίας του Οργανισμού, και το υλικό που παραλήφθηκε είναι εκτεταμένο και χρήζει ενδελεχούς μελέτης», σημειώνεται.

Αναφέρεται επίσης ότι «πολλές από τις συγκεκριμένες οικοδομές είναι εγκαταλελειμμένες ή χωρίς χρήση, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δυσχερή τον εντοπισμό υπευθύνων προσώπων ακόμη και μέσω άλλων υπηρεσιών. Με βάση τα δεδομένα που παραλήφθηκαν, οι υποθέσεις χαρακτηρίζονται από ελλιπείς διοικητικούς φακέλους και απουσία τεκμηριωμένης καταγραφής ενεργειών και δεν ήταν δυνατή η άμεση λήψη ουσιαστικών μέτρων χωρίς προηγούμενη διερεύνηση και πλήρη τεκμηρίωση κάθε περίπτωσης», σημειώνεται.

Στην ανακοίνωση αναφέρεται, επίσης, πως «σε άλλη περίπτωση Δήμου, οι φυσικοί φάκελοι παραδόθηκαν στις 14 Απριλίου 2026, ενώ σε άλλες περιπτώσεις Δήμων έχει διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμοι φυσικοί φάκελοι. Ως ενδεικτικό της κατάστασης, σημειώνεται ότι υπάρχουν καταγγελίες που χρονολογούνται από το 2018, για τις οποίες δεν προκύπτει ότι λήφθηκαν οποιεσδήποτε ενέργειες».

Η ανακοίνωση αναφέρεται σε πρόσφατα δημοσιεύματα που αφορούν το ζήτημα των επικίνδυνων οικοδομών και σημειώνει πως «κρίνει σκόπιμο να παραθέσει τα πραγματικά δεδομένα, όπως αυτά παραλήφθηκαν κατά την έναρξη της λειτουργίας του».

Ο ΕΟΑ Λάρνακας σημειώνει πως “προχωρεί ήδη σε συστηματική καταγραφή, αξιολόγηση και συμπλήρωση των φακέλων, δίνοντας προτεραιότητα στις περιπτώσεις που ενέχουν αυξημένο κίνδυνο, με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση και τη διασφάλιση της δημόσιας ασφάλειας».