Υπουργείο Εσωτερικών: Δημιουργία νέων καταφυγίων – Προσφεύγουν σε εξωτερικούς ειδικούς για μελέτη

Το Υπ. Εσωτερικών προσφεύγει στις υπηρεσίες εμπειρογνωμόνων, για μελέτη αναφορικά με την ανάγκη δημιουργίας νέων καταφυγίων ή/και μετατροπής των υφιστάμενων, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό της Πολιτικής Άμυνας για το 2027.

Μετά την κρίση της επίθεσης από drone κατά της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι τον περασμένο Μάιο, οι προσπάθειες του Υπουργείου για αύξηση των καταφυγίων δεν καρποφόρησαν.

Η προγραμματισμένη για σήμερα δοκιμή των σειρήνων στη Βάση Ακρωτηρίου (εντός και εκτός), ώστε σύμφωνα με ανακοίνωση να διασφαλιστεί η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα και η ορθή λειτουργία του συστήματος, ανασκαλεύει ζητήματα κενών στην πολιτική προστασία, που τα ξημερώματα της 2ας Μαΐου 2026 έφερε στην επιφάνεια η επίθεση μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) στη βρετανική αεροπορική βάση.

Το πιο σοβαρό ήταν η έλλειψη επαρκούς αριθμού καταφυγίων και σε όλες τις περιοχές, αλλά και η αδιαφορία συντήρησης για ορισμένα υφιστάμενα. Μάλιστα κοινοτάρχες, όπως στην περιοχή του αεροδρομίου της Πάφου, κατήγγειλαν δημόσια, μετά από άκουσμα σειρήνων στο αεροδρόμιο, την απουσία καταφυγίων, όπου θα μποροσαν να κατευθύνουν τους κατοίκους.

Στον απόηχο τον πιο πάνω, το Υπουργείο Εσωτερικών προσφεύγει στις υπηρεσίες εξωτερικών εμπειρογνωμόνων – συμβούλων, οι οποίοι θα αναλάβουν να εκπονήσουν «μελέτη αναφορικά με την ανάγκη δημιουργίας νέων καταφυγίων ή/και μετατροπής των υφιστάμενων».

Αυτό εντοπίζει κανείς στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εσωτερικών για το 2027 και συγκεκριμένα για την Πολιτική Άμυνα, που, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα τεθεί ενώπιον των βουλευτών της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών για εξέταση και συζήτηση στις 9 Νοεμβρίου.

Για τους σκοπούς της μελέτης, η οποία αναμένεται να δώσει διεξόδους στα προβλήματα γύρω από την εξεύρεση νέων καταφυγίων και την εικόνα που παρουσιάζουν τα υφιστάμενα, ο προϋπολογισμός του Υπουργείου για το 2027 προνοεί δαπάνη 100 χιλιάδων ευρώ.

Συγχρόνως, επιπλέον 100 χιλιάδες ευρώ προορίζονται, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του 2027, να καλύψουν πρώτον, τη βελτίωση και συντήρηση καταφυγίων και χώρων προστασίας Πολιτικής Άμυνας σύμφωνα με τη νομοθεσία, και δεύτερον, τη δημιουργία ή συντήρηση ειδικών καταφυγίων για τους πολιτικούς φορείς, όπως Υπουργεία και άλλα.

Όπως απορρέει από τα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, τα καταφύγια δεν επαρκούν για όλο τον πληθυσμό. Επίσης δεν καλύπτουν όλες τις περιοχές, ενώ στην πλειοψηφία βρίσκονται στον αστικό ιστό. Πρόκειται για 2.500 περίπου καταφύγια, καλύπτοντας ποσοστό 40-45% του πληθυσμού.

«Ούτε στα δάχτυλα ενός χεριού»

Για τις ενέργειες που έχει κάνει μέχρι σήμερα το Υπουργείο Εσωτερικών και τα εμπόδια που συναντά, σε σχέση με την αύξηση του αριθμού των καταφυγίων σε άμεσο χρονικό διάστημα, μίλησε πρόσφατα (9 Οκτωβρίου 2026) στον ΠΟΛΙΤΗ 107.6 και την εκπομπή «Πρωινή Επιθεώρηση» ο υπουργός Εσωτερικών Κωνσταντίνος Ιωάννου.

Ανέφερε ότι εξακολουθεί να υφίσταται σοβαρό πρόβλημα, επισημαίνοντας με απογοήτευση ότι δεν υπάρχει η αναγκαία συνεργασία από τους φορείς, στους οποίους απευθύνεται το κράτος. Όπως είπε, κατά την περασμένη άνοιξη, όταν είχε προκύψει η γνωστή κρίση και υπήρχε το ενδεχόμενο ανάγκης χρήσης των καταφυγίων, πολλοί εμφανίζονταν πρόθυμοι να συνδράμουν.

Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκαν επαφές με οργανωμένα σύνολα, όπως τους ξενοδόχους, το ΚΕΒΕ, την ΟΕΒ και την Εκκλησία. Ωστόσο, όπως σημείωσε, τα νέα καταφύγια που παραχωρήθηκαν είναι ελάχιστα και «δεν μετριούνται ούτε στα δάχτυλα του ενός χεριού».

Ο υπουργός ανέφερε ακόμη ότι μετά την επίθεση του drone στη Βρετανική Βάση Ακρωτηρίου, συστάθηκε ειδική ομάδα πέντε ατόμων, η οποία ανέλαβε να επικοινωνεί με επιχειρήσεις και άλλους οργανισμούς που διαθέτουν υπόγειους χώρους, όπως οι υπεραγορές, ώστε να εξεταστεί η καταλληλότητά τους και να αξιολογηθούν ως πιθανοί χώροι καταφυγίων.

Αναφερόμενος στις κοινότητες, επισήμανε ότι, παρά τις δημόσιες εκκλήσεις πολλών κοινοταρχών, με αφορμή την κρίση στο Ακρωτήρι, για δημιουργία καταφυγίων στα χωριά τους, η ανταπόκριση υπήρξε περιορισμένη όταν εντοπίστηκαν κατάλληλοι υπόγειοι χώροι, είτε σε κοινοτικά συμβούλια είτε σε εκκλησίες. Όπως είπε, μόνο μία ή δύο περιπτώσεις κοινοτήτων ανταποκρίθηκαν θετικά.

Τόνισε ότι η περιορισμένη διάθεση παραχώρησης χώρων δυσχεραίνει σημαντικά το έργο του Υπουργείου, καθώς, όπως ανέφερε, η πολιτεία δεν μπορεί να προχωρήσει στη δημιουργία περισσότερων καταφυγίων, όταν οι ιδιοκτήτες ή οι διαχειριστές των χώρων δεν είναι διατεθειμένοι να τους παραχωρήσουν.

Παρά τις δυσκολίες, υπογράμμισε ότι οι προσπάθειες συνεχίζονται και υπενθύμισε ότι έχει ήδη εκδοθεί σχετικό υπουργικό διάταγμα, με το οποίο παρέχεται πολεοδομικό κίνητρο για την παραχώρηση υπόγειων χώρων ως καταφυγίων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το ενδιαφέρον που έχει εκδηλωθεί για αυτό το σχέδιο είναι μεγάλο, προσθέτοντας ωστόσο ότι οι σχετικές αναπτύξεις θα πρέπει πρώτα να υλοποιηθούν. Όπως εξήγησε, όσοι ανεγείρουν πολυκατοικίες, αλλά και ιδιοκτήτες υφιστάμενων πολυκατοικιών, μπορούν να εξασφαλίσουν επιπλέον δωρεάν συντελεστή δόμησης εφόσον παραχωρήσουν τον υπόγειο χώρο τους για χρήση ως καταφύγιο.

Τρίτος κύκλος ελέγχων

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην κατάσταση των υφιστάμενων καταφυγίων, ενημερώντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη τρίτος κύκλος ελέγχων, καθώς κατά τον προηγούμενο δειγματοληπτικό έλεγχο εντοπίστηκαν προβλήματα σε τρία καταφύγια. Όπως ανέφερε, έχει δοθεί προθεσμία μέχρι το τέλος Οκτωβρίου για επανέλεγχο περισσότερων από χίλιων καταφυγίων. Επειδή δεν υπάρχει επαρκές προσωπικό στην Πολιτική Άμυνα, αξιουποιούν προσωπικό από άλλες Υπηρεσίες του Υπουργείου Εσωτερικών.