Στον αέρα η στήριξη ευάλωτων φοιτητών – Ο Φορέας καταργήθηκε, το ΙΚΥΚ αδυνατεί να λειτουργήσει

Κατήργησαν τον Ανεξάρτητο Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, μετέφεραν τις αρμοδιότητές του στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου (ΙΚΥΚ), αλλά ξέχασαν να διασφαλίσουν ότι ο οργανισμός που θα αναλάμβανε τη στήριξη των ευάλωτων φοιτητών θα μπορούσε πράγματι να λειτουργήσει. Τρεις και πλέον μήνες μετά τη μεταφορά, οι αρμοδιότητες άλλαξαν χέρια, όχι όμως και τα απαραίτητα εργαλεία.

Χωρίς το σχετικό κονδύλι, χωρίς το λογισμικό που χρησιμοποιούσε ο πρώην Φορέας και με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, το ΙΚΥΚ βρίσκεται σήμερα σε αδυναμία να διεκπεραιώσει αποτελεσματικά τις νέες του υποχρεώσεις. Και στη μέση βρίσκονται οι φοιτητές και οι οικογένειες που έχουν ανάγκη την οικονομική στήριξη.

Η κατάσταση αποκαλύφθηκε κατά τη σημερινή συνεδρία της Επιτροπής Παιδείας της Βουλής, με τον πρόεδρο του ΙΚΥΚ, Αιμίλιο Σολωμού, να παραδέχεται ότι ο οργανισμός δεν είναι σε θέση, υπό τις σημερινές συνθήκες, να λειτουργήσει κανονικά το σκέλος του πρώην Φορέα.

Παρέλαβαν αρμοδιότητες, όχι χρήματα
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Σολωμού, οι αρμοδιότητες του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης παραδόθηκαν στο ΙΚΥΚ στις 14 Ιουλίου 2026. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει μεταφερθεί το σχετικό κονδύλι.

Όπως εξήγησε, προέκυψαν ενστάσεις οι οποίες πρέπει να εξεταστούν προτού ολοκληρωθεί η μεταφορά των χρημάτων. Η εκτίμηση που διατυπώθηκε ενώπιον της Επιτροπής είναι ότι το ΙΚΥΚ θα λάβει τη χρηματοδότηση εντός Νοεμβρίου.

Το πρόβλημα, όμως, δεν περιορίζεται στα χρήματα. Το Ίδρυμα δεν έχει στη διάθεσή του ούτε το λογισμικό μέσω του οποίου ο πρώην Φορέας διαχειριζόταν τις αιτήσεις οικονομικής στήριξης.

Ο πρόεδρος του ΙΚΥΚ ανέφερε ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση που έλαβε, το συγκεκριμένο λογισμικό είχε παραχωρηθεί στον Φορέα ως δωρεά, με τον δωρητή να μην επιθυμεί τη μεταφορά του στο Ίδρυμα.

Ως αποτέλεσμα, το ΙΚΥΚ καλείται να ενσωματώσει τις λειτουργίες του πρώην Φορέα στο νέο λογισμικό που αναπτύσσεται για τις δικές του ανάγκες. Το σύστημα, ωστόσο, αναμένεται να είναι έτοιμο τον Ιούνιο του 2027, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα για το πώς θα εξυπηρετούνται μέχρι τότε οι φοιτητές που χρειάζονται οικονομική βοήθεια.

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι θα υπάρξει καθυστέρηση, επισημαίνοντας πως πρόκειται για ζήτημα που επηρεάζει κυρίως ευάλωτες οικογένειες.

Από το 2019 περιμένουν υποτροφίες
Και ενώ το ΙΚΥΚ καλείται να αναλάβει τις υποχρεώσεις του πρώην Φορέα, εξακολουθεί να παλεύει με τις δικές του εκκρεμότητες, ορισμένες από τις οποίες παραμένουν ανοικτές εδώ και επτά χρόνια.

Ο κ. Σολωμού ανέφερε ότι το νέο Διοικητικό Συμβούλιο παρέλαβε περίπου 3.500 εκκρεμείς αιτήσεις, με υποθέσεις που χρονολογούνται ακόμη και από το 2019. Μάλιστα, από εκείνη τη χρονιά εξακολουθούν να εκκρεμούν λιγότερες από δέκα αιτήσεις, ενώ περισσότερες εκκρεμότητες καταγράφονται για τα επόμενα έτη.

Όπως εξήγησε, πρώτη προτεραιότητα του Συμβουλίου ήταν να ξεκαθαρίσει τις παλιές υποθέσεις. Μέσα σε περίπου δύο μήνες πραγματοποιήθηκαν πληρωμές για περίπου 1.100 δικαιούχους, ενώ οι διαδικασίες συνεχίζονται.

Ο πρόεδρος του ΙΚΥΚ εξέφρασε την εκτίμηση ότι μέχρι το τέλος του 2026 θα έχουν ξεκαθαρίσει όλες οι παλιές υποθέσεις.

Το μέγεθος του προβλήματος ανέδειξε και ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης, ο οποίος χαρακτήρισε την κατάσταση «too little, too late», επισημαίνοντας ότι φοιτητές που ξεκίνησαν τις σπουδές τους την προηγούμενη χρονιά ενδέχεται να πληροφορηθούν εάν δικαιούνται υποτροφία ενάμιση χρόνο αργότερα.

Όπως τόνισε, για μια οικογένεια που διαθέτει οικονομική άνεση η καθυστέρηση μπορεί να είναι διαχειρίσιμη. Για μια οικογένεια όμως που εξαρτάται από την υποτροφία προκειμένου να μπορέσει το παιδί της να σπουδάσει, η αναμονή αυτή μπορεί να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες.

Ένας οργανισμός εκατομμυρίων με ένα άτομο στο λογιστήριο
Η εικόνα υποστελέχωσης του ΙΚΥΚ που παρουσιάστηκε ενώπιον της Επιτροπής είναι ενδεικτική των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο οργανισμός.

Ο γραμματέας του Ιδρύματος, Γιάννης Χρήστου, χαρακτήρισε αδιανόητο το γεγονός ότι ένας οργανισμός με προϋπολογισμό περίπου 18 εκατομμυρίων ευρώ διαθέτει μόλις ένα άτομο στο λογιστήριο, το οποίο μάλιστα δεν είναι λογίστρια.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του προέδρου του ΙΚΥΚ ότι, λόγω απουσίας εργαζομένου του λογιστηρίου για περίπου ενάμιση μήνα, ο οργανισμός δεν μπορούσε να προχωρήσει σε πληρωμές κατά το συγκεκριμένο διάστημα.

Ο κ. Χρήστου ανέφερε ότι εντός των επόμενων δέκα ημερών αναμένεται να προσληφθούν δύο εργαζόμενοι ορισμένου χρόνου, προκειμένου να ενισχυθεί το προσωπικό.

Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Μιχάλης Κουνούνης έθεσε το ερώτημα πώς μπορεί το ΙΚΥΚ να ανταποκριθεί σε περισσότερες υποχρεώσεις, όταν το προσωπικό του έχει μειωθεί από 12 σε 8 άτομα. Ζήτησε επίσης ενημέρωση για την αξιολόγηση περίπου 1.500 αιτήσεων της περιόδου 2025–2026.

Εγκρίνουν υποτροφίες χωρίς να υπάρχουν τα κονδύλια
Στη συνεδρία τέθηκε και το ζήτημα της έγκρισης υποτροφιών χωρίς να έχει εξασφαλιστεί προηγουμένως η αναγκαία χρηματοδότηση.

Η βουλευτής του ΔΗΣΥ Νικολέτα Κωνσταντίνου ζήτησε να ενημερωθεί για το συνολικό ύψος των υποτροφιών που εγκρίθηκαν χωρίς να υπάρχει διαθέσιμο κονδύλι, ενώ βουλευτές έθεσαν ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο καλύπτονται οι οικονομικές υποχρεώσεις προηγούμενων ετών.

Ο εισηγητής του θέματος, βουλευτής του ΔΗΣΥ Γιώργος Κάρουλλας, ζήτησε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των συστάσεων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, ενίσχυση της χρηματοδότησης και ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού του ΙΚΥΚ.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η επιβράβευση της αριστείας και η οικονομική στήριξη φοιτητών με κοινωνικοοικονομικές ανάγκες αποτελούν δύο διαφορετικές αποστολές, οι οποίες πρέπει να διατηρούν διακριτά κριτήρια.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας, Χρύσανθος Σαββίδης, αναφέρθηκε σε καταγγελίες φοιτητών που δεν έλαβαν τις υποτροφίες τους, φέρνοντας ως παράδειγμα φοιτήτρια η οποία εισήχθη το 2024 με βαθμολογία 20/20, αλλά δεν είχε λάβει την υποτροφία λόγω αποτυχίας σε δύο μαθήματα κατά το πρώτο έτος των σπουδών της. Ζήτησε διευκρινίσεις για τη σχετική νομοθεσία και τα κριτήρια καταβολής.