Επ’ αόριστον απεργία στην ΑΗΚ: Αποφάσισαν αναστολή 15 ημερών στο… blackout

Ο πυροσβεστικός ρόλος που ανέλαβε χθες ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ), προειδοποιώντας την κυβέρνηση, τη διοίκηση της ΑΗΚ και τη ΡΑΕΚ για τις σοβαρές επιπτώσεις στην επάρκεια ρεύματος που θα προκαλούνταν από την επ’ αόριστον απεργιακή κινητοποίηση που προανήγγειλαν από το πρωί της Πέμπτης οι συντεχνίες της ΑΗΚ, έφερε αποτέλεσμα.

Ως εκ τούτου ο κίνδυνος μερικού και εκ περιτροπής blackout, ειδικά κατά τις ώρες που οι καταναλωτές βρίσκονται στα σπίτια τους και ανάβουν κλιματιστικά και άλλες οικιακές συσκευές –δηλαδή μεταξύ 5.30 μ.μ. με 1 π.μ. με τις ώρες αιχμής να κυμαίνονται από τις 7:30 μέχρι τις 9:30 μ.μ.- προς το παρόν αποφεύχθηκε.

Θα τα ξαναπούν 22 Ιουλίου

Όπως ανακοινώθηκε μετά τη συνάντηση που είχαν χθες το απόγευμα στο Προεδρικό Μέγαρο οι ηγεσίες των τεσσάρων συντεχνιών της ΑΗΚ με τον υπουργό Ενέργειας, Μιχάλη Δαμιανό, την υφυπουργό παρά τω Προέδρω, Ειρήνη Πική, και τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της ΑΗΚ, Γιώργο Πέτρου, τα απεργιακά μέτρα αναστέλλονται για 15 μέρες. Τουλάχιστον μέχρι τις 22 Ιουλίου, οπόταν και δόθηκε χρόνος στην κυβέρνηση να προσέλθει στο τραπέζι με συγκεκριμένες προτάσεις που να απαντούν στα καυτά ζητήματα ενεργειακής ακρίβειας και ασφάλειας εφοδιασμού που θέτουν. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΠΟΠΑΗ, Κυριάκος Ταφούνας, αναλόγως της έκβασης της συζήτησης θα αποφασιστούν και τα επόμενα βήματα των εργαζομένων.

Πάντως οι εκπρόσωποι των συντεχνιών από νωρίς χθες το πρωί διεμήνυαν, εμμέσως πλην σαφώς, με παρεμβάσεις τους στα ΜΜΕ, ότι οι απεργιακές κινητοποιήσεις δεν ήταν αυτοσκοπός. Και πως θα ανέμεναν από την κυβέρνηση να ορίσει συνάντηση για να εισακουστούν –επιτέλους– και να μπουν σε τροχιά υλοποίησης τα αιτήματά τους. Εκ των οποίων τα πλείστα, ομολογουμένως, ξεπερνούν τα όρια μίας συνδικαλιστικής διεκδίκησης.

Τι δεν καταλαβαίνετε;

Οι θέσεις που διατυπώνουν οι συντεχνίες είναι οι εξής:

Η Κύπρος κινδυνεύει με σοβαρή επάρκεια ρεύματος τα επόμενα χρόνια και δη από το 2030 λόγω της διαχρονικής έλλειψης μίας ρεαλιστικής στρατηγικής στον τομέα της ενέργειας. Συγκεκριμένα, επισημαίνουν ότι η απόσυρση το 2029 των παλαιών μονάδων της ΑΗΚ στη Δεκέλεια και η πιθανή παύση λειτουργίας των τριών ρυπογόνων ατμοστρόβιλων στο Βασιλικό θα μειώσουν σημαντικά τη διαθέσιμη ισχύ, δημιουργώντας συνολικό έλλειμμα περίπου 770 MW. Έτσι, η διαθέσιμη παραγωγή, μαζί με τις νέες μονάδες των 80 MW που παράγγειλε η ΑΗΚ για τη Δεκέλεια, θα περιοριστεί στα 520 MW, ενώ η ζήτηση προβλέπεται να φτάσει σχεδόν τα 1.300 MW κατά τους θερινούς μήνες.

Ακόμη και αν ολοκληρωθεί το 2029 το τερματικό φυσικού αερίου για να γίνει δυνατή η είσοδος στην αγορά των δύο μονάδων –μία της ΑΗΚ και μία ιδιωτική- που βρίσκονται σε αχρησία σήμερα, θα απαιτηθούν έως και έξι μήνες για να προσαρμοστούν οι μονάδες παραγωγής ώστε να λειτουργούν με φυσικό αέριο. Ακόμα όμως και τότε, που η συνολική παραγωγική ικανότητα θα αυξηθεί στα 960 MW, θα εξακολουθεί να υπολείπεται της αναμενόμενης ζήτησης. Οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας, που προγραμματίζονται να εγκατασταθούν έως το 2029, αναμένεται να περιορίσουν τις πιέσεις στο σύστημα, αλλά δεν θα δώσουν οριστική λύση.

Λύσεις… χθες

Σύμφωνα με τα όσα δήλωσαν στον «Π» ο πρόεδρος της ΕΠΟΠΑΗ Κυριάκος Ταφούνας και ο πρόεδρος της ΣΕΠΑΗΚ Μάριος Παππούτης, η επιλογή τους να κλιμακώσουν τα μέτρα –προηγήθηκαν φέτος τρεις στάσεις εργασίας- στέλνει ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: Ότι οι διαχρονικές αδυναμίες στον ενεργειακό σχεδιασμό βαραίνουν την κυβέρνηση που οφείλει να χαράξει μια σαφή στρατηγική για την ενεργειακή μετάβαση, με χαμηλότερο κόστος για τον καταναλωτή και μεγαλύτερη ασφάλεια στο σύστημα. Θεωρούν ότι η ενεργειακή πολιτική της χώρας οδηγεί σε αδιέξοδο, το 2029 δεν είναι μακριά, και ότι το κόστος το πληρώνουν οι εργαζόμενοι, οι καταναλωτές, η οικονομία. Ζητούν, όπως μας είπαν, λύσεις χθες ώστε να αξιοποιηθεί φθηνότερη ενέργεια και να αποφευχθεί το δυσοίωνο σενάριο της έλλειψης ενέργειας που θα οδηγήσει την κοινωνία και την οικονομία σε περιπέτειες.

Τροποποίηση μοντέλου

Την ίδια ώρα οι συντεχνίες θέτουν και ζητήματα που αφορούν την ίδια την ΑΗΚ, το μέλλον της (τους) και τη λειτουργία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού. Δεν εκφράζουν μόνο προβληματισμό αλλά ασκούν έντονες πιέσεις στην κυβέρνηση και για την τροποποίηση του υφιστάμενου μοντέλου της ανταγωνιστικής αγοράς ενέργειας. Συγκεκριμένα, εισηγούνται όπως διαχωριστεί η συμβατική παραγωγή ρεύματος από τις ΑΠΕ στην ανταγωνιστική αγορά, κάτι που θα πιέσει τις τιμές του ηλεκτρισμού προς τα κάτω. Όπως μας εξήγησε ο κ. Παππούτης, εφόσον ταυτόχρονα επιτραπεί στην ΑΗΚ να αγοράζει ενέργεια ΑΠΕ από ιδιώτες την οποία θα συνυπολογίζει στο ενεργειακό της ισοζύγιο, η τιμή της κιλοβατώρας για την πλειοψηφία των πολιτών θα μειωθεί. Σήμερα, ανέφερε, η συνύπαρξη στο ίδιο καλάθι της παραγωγής ενέργειας από συμβατικά καύσιμα με την παραγωγή ΑΠΕ δεν επιφέρει οφέλη στους καταναλωτές καθότι το μοντέλο επιτρέπει στους παραγωγούς ΑΠΕ να πωλούν την ενέργεια που παράγουν πολύ ακριβότερα απ’ ό,τι την παράγουν, με μικρές διαφοροποιήσεις προς τα κάτω σε σχέση με την παραγωγή της ΑΗΚ που καίει πανάκριβο μαζούτ και ντίζελ. Στην ίδια λογική κινείται και το αίτημα των συντεχνιών για παραχώρηση από το κράτος κρατικής γης στην ΑΗΚ για να κτίσει φωτοβολταϊκά.

Πάντως οι συντεχνίες της ΑΗΚ, που διεκδικούν αυτή τη στιγμή τον ρόλο του υπερασπιστή του δημόσιου συμφέροντος, εξακολουθούν να είναι ενοχλημένες από την απόφαση κυβέρνησης και Βουλής να δώσουν το πράσινο φως στη Cyta να εισέλθει στην αγορά ηλεκτρισμού από ΑΠΕ. Καταγγέλλουν την κυβέρνηση ότι υποχρέωσε την ΑΗΚ να επενδύσει τεράστια ποσά σε υποδομές για την έλευση φυσικού αερίου, τα οποία παραμένουν ανενεργά, ενώ υποστηρίζουν ότι υπήρξαν επανειλημμένες παρεμβάσεις που στέρησαν από την ΑΗΚ τη δυνατότητα ανάκτησης εύλογων εξόδων. Κάτι που, σύμφωνα με παλαιότερη ανακοίνωση των συντεχνιών, οδηγεί την ΑΗΚ «σε οικονομικό στραγγαλισμό», εις βάρος και των εργαζομένων.