Δεν εκδίδεται στη Γερμανία Κύπριος που κατηγορείται για φοροδιαφυγή €1,8 εκατ.

Επικυρώθηκε η απόφαση για μη έκδοση Κύπριου στη Γερμανία, ο οποίος κατηγορείται ότι διέπραξε φοροδιαφυγή σχεδόν 1,8 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ παράλληλα συμμετείχε σε ευρύτερο κύκλωμα φορολογικής απάτης που φέρεται να ζημίωσε το γερμανικό δημόσιο με ποσό που ξεπερνά τα 12,7 εκατομμύρια ευρώ.

Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, μετά από ακροαματική διαδικασία, απέρριψε το αίτημα στις 9 Φεβρουαρίου 2026, κρίνοντας ότι υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης δεν διασφαλιζόταν η ουσιαστική άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης του εκζητούμενου. Η απόφαση αυτή αποτέλεσε αντικείμενο έφεσης, η οποία τελικώς απορρίφθηκε, επικυρώνοντας την πρωτόδικη κρίση.

Η υπόθεση ξεκινά ουσιαστικά τον Αύγουστο του 2025, όταν οι γερμανικές αρχές εκδίδουν Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης σε βάρος Κύπριου πολίτη. Σύμφωνα με το περιεχόμενο του εντάλματος, ο εκζητούμενος φέρεται να είχε, κατά το 2023, ενεργό ρόλο σε σοβαρά οικονομικά εγκλήματα. Ειδικότερα, ως διευθυντής συγκεκριμένου νομικού προσώπου, κατηγορείται ότι διέπραξε φοροδιαφυγή σχεδόν 1,8 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ παράλληλα συμμετείχε σε ευρύτερο κύκλωμα φορολογικής απάτης που φέρεται να ζημίωσε το γερμανικό δημόσιο με ποσό που ξεπερνά τα 12,7 εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για αδικήματα ιδιαιτέρως σοβαρά, τα οποία, σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία, επισύρουν ποινές φυλάκισης έως και 15 έτη.

Η σύλληψη του εκζητούμενου πραγματοποιείται στις 25 Σεπτεμβρίου 2025 στην Κύπρο. Από την πρώτη στιγμή οδηγείται ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, το οποίο αναλαμβάνει την εκτέλεση του εντάλματος. Στις 29 Οκτωβρίου 2025, το Δικαστήριο, σε πρώτη φάση, διατάσσει την εκτέλεση του εντάλματος και την παράδοσή του στις γερμανικές αρχές. Ωστόσο, η υπόθεση δεν κλείνει εκεί. Ο εκζητούμενος ασκεί έφεση και το Εφετείο, με απόφαση της 24ης Νοεμβρίου 2025, ανατρέπει την αρχική κρίση και διατάσσει επανεκδίκαση της υπόθεσης, ανοίγοντας εκ νέου τον κύκλο της δικαστικής διερεύνησης.

Στο μεταξύ, ο εκζητούμενος είχε παραμείνει υπό κράτηση από τη σύλληψή του μέχρι τις 26 Νοεμβρίου 2025, οπότε και αφέθηκε ελεύθερος υπό περιοριστικούς όρους, ενόψει της νέας διαδικασίας.

Η επανεκδίκαση ξεκινά σε νέα σύνθεση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Ο εκζητούμενος δηλώνει ρητά ότι δεν συγκατατίθεται στην παράδοσή του στη Γερμανία, και η υπόθεση οδηγείται σε πλήρη ακροαματική διαδικασία, με καταθέσεις μαρτύρων και εκτενή νομική αντιπαράθεση.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, η Κεντρική Αρχή της Κυπριακής Δημοκρατίας παρουσιάζει δύο βασικούς μάρτυρες. Ο πρώτος αφορά αστυνομικό που συμμετείχε στη σύλληψη, ενώ ο δεύτερος είναι λειτουργός της Μονάδας Διεθνούς Συνεργασίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ο οποίος καταθέτει εκτενή αλληλογραφία μεταξύ κυπριακών και γερμανικών αρχών. Από την πλευρά του εκζητούμενου καταθέτει ο ίδιος, αρνούμενος τις κατηγορίες, καθώς και λειτουργός του Πρωτοκολλητείου.

Ωστόσο, το επίκεντρο της υπόθεσης δεν μετατοπίζεται στην ουσία των κατηγοριών, αλλά σε ένα κρίσιμο δικονομικό και θεμελιώδες ζήτημα: το δικαίωμα του εκζητούμενου σε αποτελεσματική νομική εκπροσώπηση στο κράτος που ζητά την έκδοσή του, δηλαδή στη Γερμανία.

Από πολύ νωρίς, ήδη στις 30 Σεπτεμβρίου 2025, οι Κύπριοι δικηγόροι του εκζητούμενου ενημερώνουν τις αρχές ότι ο πελάτης τους επιθυμεί να συνεργαστεί, αλλά αδυνατεί να διορίσει δικηγόρο στη Γερμανία λόγω οικονομικής αδυναμίας. Ζητούν, μάλιστα, να εξεταστεί η δυνατότητα να ανακριθεί στην Κύπρο, παρουσία των δικηγόρων του. Το αίτημα αυτό απορρίπτεται από τις γερμανικές αρχές, οι οποίες διαβεβαιώνουν ότι θα διοριστεί δικηγόρος με κρατική δαπάνη.

Ακολουθεί μια μακρά και πυκνή αλληλογραφία μεταξύ των δύο κρατών. Οι κυπριακές αρχές ζητούν διευκρινίσεις για τη διαδικασία διορισμού δικηγόρου, ενώ οι γερμανικές αρχές αποστέλλουν κατάλογο δικηγόρων. Ο εκζητούμενος, μέσω των συνηγόρων του, ανταποκρίνεται άμεσα και υποδεικνύει πέντε δικηγόρους ήδη από τις 9 Οκτωβρίου 2025.

Παρά την αρχική κινητοποίηση, η διαδικασία διορισμού αποδεικνύεται προβληματική. Αν και στις 20 Οκτωβρίου 2025 φαίνεται να διορίζεται δικηγόρος, η κατάσταση σύντομα περιπλέκεται. Ο συγκεκριμένος δικηγόρος αμφισβητεί τον διορισμό του, ασκώντας έφεση, ενώ αργότερα, ακόμη και μετά την απόσυρση της έφεσης, ζητά να αντικατασταθεί από άλλον. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι και άλλοι πιθανοί διορισμοί δεν προχωρούν.

Το αποτέλεσμα είναι μια παρατεταμένη κατάσταση αβεβαιότητας. Για περισσότερο από τρεις μήνες –συνολικά 105 ημέρες από τη σύλληψη και περίπου 100 ημέρες από την πρώτη ενεργοποίηση της διαδικασίας διορισμού– δεν κατέστη δυνατό να εξασφαλιστεί ένας δικηγόρος που να έχει αποδεχθεί ενεργά την υπεράσπιση του εκζητούμενου στη Γερμανία.

Το κρίσιμο στοιχείο, όπως αναδεικνύεται από το Δικαστήριο, είναι ότι όλο αυτό το διάστημα ο εκζητούμενος στερούνταν της ελευθερίας του για σημαντικό μέρος της διαδικασίας και, κυρίως, δεν είχε τη δυνατότητα να συντονίσει την υπεράσπισή του μεταξύ Κύπρου και Γερμανίας. Ο θεσμός του λεγόμενου «διπλού δικηγόρου» –δηλαδή της παράλληλης εκπροσώπησης σε κράτος εκτέλεσης και κράτος έκδοσης– στην πράξη κατέρρευσε.

Το Δικαστήριο καταγράφει ότι, παρά τις συνεχείς και επίμονες ενέργειες της κυπριακής Κεντρικής Αρχής, οι απαντήσεις των γερμανικών αρχών παρέμεναν αόριστες και μη δεσμευτικές, με χαρακτηριστικές διατυπώσεις όπως «ελπίζουμε να συμβεί εντός της εβδομάδας». Μέχρι και την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας, η κατάσταση δεν είχε αποσαφηνιστεί.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού καταλήγει σε ένα καθοριστικό συμπέρασμα: η έλλειψη ουσιαστικής και ενεργής νομικής εκπροσώπησης στο κράτος έκδοσης δεν αποτελεί απλή διαδικαστική ατέλεια, αλλά πλήττει τον πυρήνα του δικαιώματος υπεράσπισης. Κρίνει ότι υπάρχει πραγματικός και συγκεκριμένος κίνδυνος ο εκζητούμενος να παραδοθεί χωρίς να έχει διασφαλιστεί η δυνατότητα ουσιαστικής υπεράσπισης.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το Δικαστήριο απορρίπτει το αίτημα εκτέλεσης του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, θεωρώντας ότι η παράδοση θα συνιστούσε παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως κατοχυρώνονται τόσο στο ευρωπαϊκό δίκαιο όσο και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η απόφαση αυτή προσβάλλεται με έφεση από τη Δημοκρατία, η οποία υποστηρίζει ότι η υποχρέωση του κράτους έκδοσης εξαντλείται στον τυπικό διορισμό δικηγόρου και όχι στην εξασφάλιση ουσιαστικής εκπροσώπησης. Το Εφετείο, ωστόσο, απορρίπτει και τους δύο λόγους έφεσης.

Στην τελική του κρίση, το Εφετείο υιοθετεί την ουσία της πρωτόδικης απόφασης: ότι το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν τυπικό διορισμό χωρίς πρακτικό αντίκρισμα. Επισημαίνει ότι η έννοια της «αποτελεσματικής άσκησης δικαιωμάτων» προϋποθέτει πραγματική δυνατότητα υπεράσπισης και όχι απλή τυπική συμμόρφωση.

Παράλληλα, απορρίπτει το επιχείρημα ότι οι προθεσμίες εκτέλεσης του εντάλματος υπερισχύουν των θεμελιωδών δικαιωμάτων, τονίζοντας ότι η ταχύτητα δεν μπορεί να λειτουργεί εις βάρος της ουσίας της δίκαιης δίκης.

Έτσι, η υπόθεση καταλήγει οριστικά με την απόρριψη της έφεσης και τη μη εκτέλεση του Ευρωπαϊκού Εντάλματος Σύλληψης, αναδεικνύοντας τα όρια της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ κρατών-μελών όταν τίθενται ζητήματα ουσιαστικής προστασίας των δικαιωμάτων υπεράσπισης.

Πηγή: Sigmalive