Γιατί δεν έγινε προληπτικός εμβολιασμός-«Αιτία οι ζωοτροφές από τα κατεχόμενα»

Ο Διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Χριστόδουλος Πίπης, απέδωσε την εμφάνιση κρουσμάτων αφθώδους πυρετού σε παράνομη διακίνηση ζωοτροφών από τα κατεχόμενα προς τις ελεύθερες περιοχές, ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν είναι θέμα του τι πήγε λάθος», αλλά ζήτημα συγκεκριμένων ενεργειών που δεν έπρεπε να γίνουν.

Όπως ανέφερε στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο», όλες οι πληροφορίες που έφτασαν στις αρμόδιες υπηρεσίες από άμεσα εμπλεκόμενους συγκλίνουν στο ότι μεταφέρθηκαν παράνομα σανός, ενσίρωμα και άλλες ζωοτροφές, οι οποίες στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν σε μονάδες εκτροφής στις ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές.

Ο κ. Πίπης σημείωσε ότι δεν είναι ακόμη σαφές αν πρόκειται για ενέργεια ενός ή περισσότερων προσώπων, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως ακόμη και μία μεμονωμένη πράξη, εφόσον υπήρξε συνεργασία ή ανοχή από άλλους, δημιουργεί συλλογική ευθύνη. Τόνισε ότι ο τρόπος παράνομης εισόδου υλικών από τις κατεχόμενες περιοχές συνιστά διαρκή κίνδυνο, καθώς σήμερα μπορεί να αφορά τον αφθώδη πυρετό και αύριο κάποια άλλη σοβαρή ζωική ασθένεια.

Αναφερόμενος στο ιστορικό, υπενθύμισε ότι τα πρώτα περιστατικά στα κατεχόμενα καταγράφηκαν στη Λάπηθο και σε γειτονική κοινότητα στα μέσα Ιανουαρίου, αρχικά σε μονάδες βοοειδών. Μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν υπήρχε κανένα επιβεβαιωμένο κρούσμα στις ελεύθερες περιοχές, ούτε και ορολογικές ενδείξεις θετικότητας στις εκτροφές που βρίσκονται εντός της ζώνης των τριών χιλιομέτρων από τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός, όπου είχαν διενεργηθεί προληπτικοί έλεγχοι.

Ωστόσο, τα εργαστηριακά ευρήματα που προέκυψαν αργότερα κατέδειξαν ότι η νόσος υπήρχε σε συγκεκριμένες εκτροφές τουλάχιστον για διάστημα περίπου 15 ημερών πριν από την επίσημη ενημέρωση της υπηρεσίας. Ο Διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών διευκρίνισε ότι η αρμόδια αρχή ενημερώθηκε από τον ιδιοκτήτη μονάδας αγελάδων, μόλις αυτός υποψιάστηκε την ύπαρξη αφθώδους πυρετού, καθώς και από τον ιδιώτη κτηνίατρο που παρακολουθούσε τη μονάδα. Εξέφρασε μάλιστα δημόσια τις ευχαριστίες του προς τους δύο επαγγελματίες, επισημαίνοντας ότι η άμεση αντίδρασή τους απέτρεψε ενδεχομένως πολύ ευρύτερη διασπορά.

Αμέσως μετά την ειδοποίηση, λειτουργοί των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών μετέβησαν επιτόπου, προχώρησαν σε κλινικές εξετάσεις, έλαβαν δείγματα από αλλοιώσεις και αίμα, τα οποία στάλθηκαν για εργαστηριακό έλεγχο, και επέβαλαν τα προβλεπόμενα μέτρα περιορισμού. Λίγες ημέρες αργότερα, δύο ακόμη κτηνοτρόφοι αιγοπροβάτων δήλωσαν ότι παρατηρούσαν συμπτώματα στα κοπάδια τους.

Σε ό,τι αφορά το ερώτημα γιατί δεν εφαρμόστηκε προληπτικός εμβολιασμός, ο κ. Πίπης εξήγησε ότι μια χώρα που διατηρεί καθεστώς απαλλαγής από τον αφθώδη πυρετό χωρίς εμβολιασμό δεν μπορεί να προχωρήσει σε εμβολιασμό χωρίς την ύπαρξη επιβεβαιωμένων περιστατικών που να δικαιολογούν έκτακτη παρέμβαση. Ένας τέτοιος χειρισμός, υπογράμμισε, συνδέεται με συγκεκριμένα επιδημιολογικά και νομικά δεδομένα.

Αναφορικά με τον εντοπισμό των υπευθύνων, επισήμανε ότι η γραμμή αντιπαράταξης εκτείνεται σε 185 χιλιόμετρα και ότι εξετάζεται κατά πόσο υπάρχουν διαθέσιμα πλάνα ή άλλα στοιχεία. Ξεκαθάρισε όμως πως οποιαδήποτε απόδοση ευθυνών προϋποθέτει αποδείξεις πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, ιδίως όταν γίνεται λόγος για σοβαρές και ενδεχομένως ποινικά κολάσιμες ενέργειες.

Σε σχέση με τις πληροφορίες που δημοσιοποιούνταν από τα κατεχόμενα, ο Διευθυντής ανέφερε ότι δεν υπήρξε δυσπιστία ως προς την καλή πίστη, αλλά αντικειμενική αδυναμία επιβεβαίωσης από την αρμόδια αρχή της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όπως είπε, οι υπηρεσίες βασίζονταν σε δημοσιεύματα και ανακοινώσεις, θέτοντας ταυτόχρονα σε επιφυλακή τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και επιχειρώντας να αξιολογήσουν επιστημονικά τα δεδομένα. Περιέγραψε μάλιστα ότι ο αριθμός των επηρεαζόμενων εκτροφών στα κατεχόμενα αυξανόταν σταδιακά, από μία μονάδα σε τέσσερις, με χιλιάδες βοοειδή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα αιγοπρόβατα, σημειώνοντας ότι η νόσος σε αυτά δεν εμφανίζει πάντοτε τόσο χαρακτηριστικά συμπτώματα όσο στα βοοειδή, γεγονός που μπορεί να επιτρέψει τη «σιωπηρή» διασπορά του ιού μέσω μετακινήσεων. Για τον λόγο αυτό, τόνισε, είχαν δοθεί επανειλημμένα οδηγίες για αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, όπως έλεγχος εισόδου και εξόδου από τις μονάδες, αποτροπή πρόσβασης αδέσποτων ζώων, εφαρμογή προγραμμάτων μυοκτονίας, ορθή διαχείριση αποβλήτων, ύπαρξη τροχο- και υποδοχείων απολύμανσης, καθώς και προμήθεια ζωοτροφών μόνο από αδειοδοτημένες επιχειρήσεις με τα απαραίτητα παραστατικά.

Σε ό,τι αφορά τις αποζημιώσεις, διευκρίνισε ότι αυτές θα καθοριστούν βάσει της νομοθεσίας και της συμμόρφωσης των κτηνοτρόφων με τα προβλεπόμενα μέτρα. Υπάρχουν, όπως είπε, τρόποι διαπίστωσης πιθανών παραλείψεων, ωστόσο το βασικό ζητούμενο παραμένει η συγκέντρωση αδιάσειστων στοιχείων που να τεκμηριώνουν τυχόν παράνομες ενέργειες.

Καθησυχαστικός εμφανίστηκε ως προς τη δημόσια υγεία, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τον άνθρωπο. Η θανάτωση ζώων και η απόρριψη γάλακτος, εξήγησε, αποτελούν μέτρα που στοχεύουν στη διακοπή της αλυσίδας μετάδοσης του ιού και στον άμεσο περιορισμό της νόσου. Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, εκτιμάται ότι περίπου 13.000 ζώα θα οδηγηθούν σε θανάτωση, στο πλαίσιο της επιχείρησης εξυγίανσης και ελέγχου της επιδημίας.

Πηγή: Sigmalive