Αυξήθηκε σε €160.000 η αποζημίωση σε πεζό που παρασύρθηκε από όχημα στη Λεμεσό

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου αφορούσε τροχαίο δυστύχημα που σημειώθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2008, περί τις 20:45, στην οδό Ιερού Λόχου στη Λεμεσό, έναντι της παρόδου Μολιέρου.

Ο εφεσείων οδηγούσε το σαλούν όχημά του, όταν προσέκρουσε στον εφεσίβλητο, ο οποίος τότε ήταν 16 ετών και επιχειρούσε να διασταυρώσει τον δρόμο από αριστερά προς τα δεξιά σε σχέση με την πορεία του αυτοκινήτου.

Το πλάτος του δρόμου πριν από τη συμβολή του με την πάροδο Μολιέρου ήταν περίπου 7,80 μέτρα και διευρυνόταν σταδιακά.

Το σημείο της πρόσκρουσης βρισκόταν μερικά μέτρα μετά την πάροδο, σε απόσταση 3,10 μέτρων από το πεζοδρόμιο προς το οποίο κατευθυνόταν ο ανήλικος.

Στη σκηνή μετέβη αστυνομικός εξεταστής, ο οποίος κατήρτισε σχεδιάγραμμα – τεκμήριο 2 – στο οποίο αποτυπώθηκε και το σημείο σύγκρουσης, σημειωμένο με το γράμμα Χ, με τη σύμφωνη γνώμη του εφεσείοντος. Δεν εντοπίστηκαν ίχνη τροχοπέδησης πριν από το σημείο πρόσκρουσης. Κατά την εκτίμηση του εξεταστή, το σημείο ήταν ορατό από απόσταση 30 έως 40 μέτρων για οδηγό που κινούνταν από την κατεύθυνση του εφεσείοντος.

Ως προς τον τρόπο επέλευσης του δυστυχήματος, οι μόνοι αυτόπτες μάρτυρες ήταν ο εφεσείων και ο πατέρας του ανήλικου. Ο τελευταίος κατέθεσε ότι ο γιος του εισήλθε στον δρόμο με γοργό βήμα για να τον συναντήσει στην απέναντι πλευρά, χωρίς ωστόσο να αποφευχθεί η σύγκρουση. Ο εφεσείων ισχυρίστηκε ότι αντιλήφθηκε μια «σκιά» στην πορεία του, επιχείρησε ελιγμό προς τα δεξιά, αλλά δεν πρόλαβε να αποτρέψει την πρόσκρουση. Ανέφερε ότι οδηγούσε με τα χαμηλά φώτα και απέδωσε την καθυστερημένη αντίληψη του πεζού στον ανεπαρκή φωτισμό της περιοχής και στα σκούρα ρούχα που φορούσε ο εφεσίβλητος.

Το πρωτόδικο Δικαστήριο, αξιολογώντας τη μαρτυρία, κατέληξε ότι ο εφεσείων ενήργησε αμελώς. Έκρινε ότι δεν εκτίμησε επαρκώς τις συνθήκες ορατότητας και δεν προσαρμόστηκε με κατάλληλη ταχύτητα και αυξημένη παρατηρητικότητα ώστε να μπορέσει να αντιδράσει έγκαιρα. Η απουσία ιχνών φρεναρίσματος ενίσχυσε το συμπέρασμα ότι ο οδηγός αντελήφθη τον πεζό την τελευταία στιγμή. Παράλληλα, το Δικαστήριο έκρινε ότι και ο ανήλικος επέδειξε έλλειψη της δέουσας προσοχής, αφού δεν εκτίμησε σωστά τον κίνδυνο από το επερχόμενο όχημα. Καθόρισε την ευθύνη σε ποσοστό 80% σε βάρος του οδηγού και 20% σε βάρος του πεζού.

Κατά της απόφασης ασκήθηκαν τόσο έφεση όσο και αντέφεση. Ο εφεσείων με εννέα λόγους επιχείρησε να ανατρέψει τα ευρήματα περί ευθύνης και το ύψος των αποζημιώσεων, ενώ ο εφεσίβλητος, με έξι λόγους αντέφεσης, επιδίωξε αύξηση του ποσοστού ευθύνης του οδηγού και των επιδικασθεισών αποζημιώσεων. Οι δύο διαδικασίες εξετάστηκαν ταυτόχρονα.

Το Εφετείο απέρριψε τους λόγους που αφορούσαν την απόδοση ευθύνης. Τόνισε ότι ο οδηγός έχει αυξημένο καθήκον επιμέλειας έναντι πεζών, ιδίως σε νυχτερινές συνθήκες, με υποχρέωση προσαρμογής της ταχύτητας και χρήσης των κατάλληλων φώτων ώστε να μπορεί να αντιδράσει εντός του πεδίου ορατότητάς του. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι και ο πεζός οφείλει να λαμβάνει μέτρα αυτοπροστασίας. Το ποσοστό 80%-20% κρίθηκε εύλογο και σύμφωνο με τη νομολογία.

Η υπόθεση έλαβε ιδιαίτερη βαρύτητα ως προς το ύψος των αποζημιώσεων, λόγω της σοβαρότητας των τραυμάτων. Ο εφεσίβλητος υπέστη βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση και θλάση πνευμόνων. Νοσηλεύτηκε στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας από 4 έως 22 Δεκεμβρίου 2008, αρχικά διασωληνωμένος και σε κωματώδη κατάσταση. Διαπιστώθηκαν πολλαπλές θλάσεις εγκεφάλου, τραυματική υπαραχνοειδής αιμορραγία και επισκληρίδιο αιμάτωμα, ενώ τοποθετήθηκε ενδοκρανιακός καθετήρας για παρακολούθηση της ενδοκρανιακής πίεσης.

Μετά την αφύπνιση παρουσίασε αριστερή ημιπάρεση, σπαστικότητα, σύγχυση και σοβαρές διαταραχές συμπεριφοράς. Με την πάροδο του χρόνου υπήρξε βελτίωση της κινητικότητας, ωστόσο παρέμειναν νευρολογικά και ψυχιατρικά κατάλοιπα. Διαγνώστηκε μετατραυματική επιληψία και τέθηκε σε αγωγή με Trileptal. Υπέστη τρία επεισόδια απώλειας συνείδησης με σπασμούς το 2012. Οι μαγνητικές τομογραφίες επιβεβαίωσαν μόνιμες εγκεφαλικές βλάβες που αποτελούν εστία επιληπτικών κρίσεων. Οι γιατροί κατέθεσαν ότι ενδέχεται να απαιτείται εφ’ όρου ζωής φαρμακευτική αγωγή, ότι δεν μπορεί να εργαστεί σε βαριά ή επικίνδυνη εργασία ούτε να οδηγεί, και ότι διατρέχει κίνδυνο από αιφνίδιες απώλειες συνείδησης.

Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε €80.000 ως γενικές αποζημιώσεις και €40.000 για μελλοντική απώλεια εισοδημάτων, πλέον ειδικές ζημιές €1.840,55. Το Εφετείο έκρινε ότι το ποσό των γενικών αποζημιώσεων ήταν ανεπαρκές, λαμβάνοντας υπόψη τον κίνδυνο για τη ζωή του ανηλίκου, τα μόνιμα νευρολογικά κατάλοιπα, τη μετατραυματική επιληψία, τους περιορισμούς στην καθημερινότητα και την αλλοίωση της προσωπικότητάς του. Άσκησε την εξουσία του βάσει του άρθρου 25(3) του περί Δικαστηρίων Νόμου και καθόρισε τις γενικές αποζημιώσεις σε €200.000 επί πλήρους ευθύνης. Μετά τον επιμερισμό 20% συντρέχουσας αμέλειας, το τελικό ποσό ανήλθε σε €160.000.

Ως προς την απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων, το Εφετείο έκρινε ορθό τον εφάπαξ καθορισμό €50.000 επί πλήρους ευθύνης – δηλαδή €40.000 μετά τον επιμερισμό – απορρίπτοντας την ανάγκη εφαρμογής της μεθόδου πολλαπλασιαστή, αφού ο εφεσίβλητος δεν είχε ακόμη εργοδοτηθεί. Απέρριψε επίσης αιτιάσεις για πρόσθετες ειδικές ζημιές και για ποσό €11.850 που αφορούσε σπουδές στην Αθήνα, κρίνοντας ότι δεν συνιστούσαν προβλέψιμες δαπάνες θεραπείας.

Καταληκτικά, η έφεση του οδηγού απορρίφθηκε στο σύνολό της. Η αντέφεση του εφεσίβλητου έγινε δεκτή μόνο ως προς την αύξηση των γενικών αποζημιώσεων. Επιδικάστηκαν έξοδα €3.500 πλέον ΦΠΑ υπέρ του εφεσίβλητου.