Με μια επίκαιρη διάλεξη για την προστασία των ανηλίκων εγκαινιάστηκε ο 16ος κύκλος του Σαλαμίνιου Ελεύθερου Πανεπιστημίου Αμμοχώστου
Πόσο ασφαλή είναι τα παιδιά στον ψηφιακό κόσμο που αποτελει πλέον αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς τους; Ποιοι κίνδυνοι μπορεί να κρύβονται πίσω από ένα διαδικτυακό παιχνίδι ή μια φαινομενικά αθώα συνομιλία; Αυτά ήταν μερικά από τα σημαντικά ερωτήματα που απασχόλησαν την πρώτη διάλεξη του 16ου κύκλου του Σαλαμίνιου Ελεύθερου Πανεπιστημίου Αμμοχώστου, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2026, στον παλαιό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Παραλίμνι.
Εισηγητής ήταν ο Διδάκτωρ Πληροφορικής και Ειδικός Επιστήμονας Διδασκαλίας στο Τμήμα ΔΕΔΔ του Πανεπιστημίου Κύπρου, Δημήτρης Κυριάκου, ο οποίος ανέπτυξε το ζήτημα της ασφάλειας των παιδιών στο διαδίκτυο, παρουσιάζοντας τις απειλές που αναπτύσσονται στο ψηφιακό περιβάλλον και τους τρόπους αντιμετώπισής τους. Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης αναδείχθηκαν πέντε βασικές κατηγορίες κινδύνων: η έκθεση σε ακατάλληλο ή βίαιο περιεχόμενο, ο διαδικτυακός εκφοβισμός (cyberbullying), η διαδικτυακή αποπλάνηση (grooming), η υπερβολική χρήση των οθονών και η διαμόρφωση ενός ανεξέλεγκτου ψηφιακού αποτυπώματος.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαδικτυακή αποπλάνηση, η οποία μπορεί να αρχίσει με την προσέγγιση ανηλίκων από αγνώστους που χρησιμοποιούν ψεύτικες ταυτότητες και λογαριασμούς. Παράλληλα, η πολύωρη ενασχόληση με τις ψηφιακές συσκευές ενδέχεται να επηρεάσει την καθημερινότητα των παιδιών, περιορίζοντας τον ύπνο, τη σχολική τους ενασχόληση, τις αθλητικές δραστηριότητες και την ουσιαστική επικοινωνία με το οικογενειακό και φιλικό τους περιβάλλον. Σημαντική παράμετρος αποτελεί και το ψηφιακό αποτύπωμα. Φωτογραφίες, σχόλια και προσωπικές πληροφορίες που δημοσιεύονται στο διαδίκτυο μπορεί να παραμείνουν διαθέσιμα για μεγάλο χρονικό διάστημα, με πιθανές συνέπειες για την ιδιωτικότητα, αλλά και τη μελλοντική προσωπική, εκπαιδευτική και επαγγελματική ζωή των παιδιών.
Το παράδειγμα του Roblox και η δράση οργανωμένων ομάδων
Από τα πλέον ανησυχητικά σημεία της παρουσίασης ήταν η αναφορά στην πλατφόρμα διαδικτυακών παιχνιδιών Roblox και στη δράση οργανωμένων ομάδων, όπως η «764». Όπως εξήγησε ο Δρ Κυριάκου, τέτοιες ομάδες χρησιμοποιούν ψεύτικους λογαριασμούς, συχνά με παιδική ταυτότητα, προκειμένου να προσεγγίσουν ανηλίκους και να εντοπίσουν ευάλωτους χρήστες. Μέσα από πρακτικές ψυχολογικής χειραγώγησης, εκφοβισμού, εκβιασμού και κοινωνικής απομόνωσης επιχειρούν να αποκτήσουν έλεγχο πάνω στα θύματά τους.
Η επικοινωνία μπορεί στη συνέχεια να μεταφερθεί σε άλλες εφαρμογές, όπως το Telegram και το Discord, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη την παρακολούθηση και τον εντοπισμό της επικίνδυνης δραστηριότητας από τους γονείς.
Στο ίδιο πλαίσιο, έγινε αναφορά στις αλλαγές που εισήγαγε η Roblox το 2026, με την επιβεβαίωση της ηλικιακής ομάδας των χρηστών ως προϋπόθεση πρόσβασης σε λειτουργίες επικοινωνίας, αντί της απλής δήλωσης ηλικίας. Το παράδειγμα ανέδειξε πόσο σημαντικό είναι οι γονείς να γνωρίζουν όχι μόνο τα παιχνίδια που επιλέγουν τα παιδιά τους, αλλά και τις δυνατότητες επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης που αυτά προσφέρουν.
Ο ρόλος των γονέων: Ενημέρωση, όρια και εμπιστοσύνη
Ιδιαίτερα πρακτικό ενδιαφέρον είχαν οι συστάσεις του εισηγητή προς τους γονείς. Μεταξύ άλλων, υπογράμμισε ότι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι προτιμότερο να βρίσκεται σε κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού και όχι στο παιδικό υπνοδωμάτιο. Η πρόσβαση σε κινητά τηλέφωνα και tablets θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς κανόνες και όρια, τα οποία να τίθενται εξαρχής και να είναι γνωστά στα παιδιά. Επιπρόσθετα, εισηγήθηκε τη χρήση κατάλληλου λογισμικού γονικού ελέγχου, με πλήρη ενημέρωση του παιδιού για την εγκατάσταση και τη λειτουργία του, καθώς και την αποφυγή ανεξέλεγκτης πρόσβασης σε χρηματικά ποσά μέσω ψηφιακών εφαρμογών.
Πάνω απ’ όλα, όμως, ανέδειξε τη σημασία της εμπιστοσύνης μεταξύ γονέων και παιδιών. Το παιδί πρέπει να αισθάνεται ότι μπορεί να απευθυνθεί στους γονείς του και να μοιραστεί μαζί τους ακόμη και ένα λάθος που έκανε στο διαδίκτυο, χωρίς τον φόβο της τιμωρίας ή της απόρριψης. Η ανοιχτή επικοινωνία και η ουσιαστική σχέση εμπιστοσύνης αποτελούν βασικά στοιχεία πρόληψης και προστασίας.
Τη διάλεξη συντόνισε η Εκπρόσωπος Τύπου του Πανεπιστημίου Κύπρου, Δόξα Κωμοδρόμου. Με εύστοχες ερωτήσεις και δημιουργική αλληλεπίδραση με τον εισηγητή, συνέβαλε στην ανάπτυξη ενός ουσιαστικού διαλόγου, δίνοντας την ευκαιρία στο ακροατήριο να εμβαθύνει σε επιμέρους πτυχές του θέματος και να θέσει πρόσθετα ερωτήματα. Η πρώτη συνάντηση του νέου κύκλου ανέδειξε ένα ζήτημα που αφορά άμεσα την οικογένεια, την εκπαίδευση και την κοινωνία ευρύτερα: η προστασία των παιδιών στον ψηφιακό κόσμο απαιτεί γνώση, συνεχή ενημέρωση, εγρήγορση και, κυρίως, ενεργή συμμετοχή των γονέων.
Η επόμενη διάλεξη του Σαλαμίνιου Ελεύθερου Πανεπιστημίου Αμμοχώστου, με θέμα την ιστορία του Κυπριακού Δικαίου, προγραμματίζεται για τις 21 Ιανουαρίου 2027. Τον συντονισμό του προγράμματος έχει το Γραφείο Σχεδιασμού και Υλοποίησης Επίσημων Εκδηλώσεων της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου Κύπρου.









