Γκουτέρες από την COP31: «Δεν μπορείς να οικοδομήσεις ειρήνη σε έναν πλανήτη που φλέγεται» – Έκκληση για εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τους ηγέτες να εγκαταλείψουν τα ορυκτά καύσιμα και να προσφέρουν βοήθεια στις ευάλωτες χώρες, προειδοποιώντας ότι «δεν μπορείς να οικοδομήσεις ειρήνη σε έναν πλανήτη που φλέγεται».

Όπως μεταδίδει το ισπανικό πρακτορείο Efe, ο Γκουτέρες άσκησε κριτική στο «λόμπι των ορυκτών καυσίμων» κατά την τελευταία συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στην COP31. Καθώς αποχωρεί από τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στο τέλος του έτους, έκανε απολογισμό της σχεδόν δεκαετούς θητείας του και υπεραμύνθηκε της δέσμευσής του να μιλά με ειλικρίνεια για την υπερθέρμανση του πλανήτη, ακόμη και όταν η αλήθεια ήταν δυσάρεστη.

«Δεν υπάρχει αξιόπιστη πορεία προς ένα ασφαλές κλίμα χωρίς την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων», ανέφερε. Τάχθηκε υπέρ της επέκτασης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι αυτή πρέπει να συνοδεύεται από μείωση της παραγωγής και της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων, καθώς και των εκπομπών τους.

Ο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι η υπέρβαση του ορίου του 1,5 βαθμού Κελσίου στην υπερθέρμανση είναι πλέον αναπόφευκτη. Ζήτησε, ωστόσο, να περιοριστούν τόσο το μέγεθος όσο και η διάρκεια της υπέρβασης, ώστε να καταστεί δυνατή η επιστροφή κάτω από το όριο.

Στο πλαίσιο του αποχαιρετισμού του, συναντήθηκε με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίοι τον ευχαρίστησαν για τη δέσμευσή του στον αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής.

Ένας «φαύλος κύκλος»

Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, Σάιμον Στιλ, κάλεσε τις χώρες να μη βρίσκονται αναγκασμένες να «επιλέξουν μεταξύ της αποπληρωμής των χρεών τους και της ενίσχυσης της ανθεκτικότητάς τους».

Στην ομιλία του περιέγραψε έναν «φαύλο κύκλο»: η απειλή καταστροφών αυξάνει το κόστος δανεισμού· όταν η καταστροφή συμβεί, τα έσοδα μειώνονται και το κόστος ανοικοδόμησης ανεβαίνει, αφήνοντας στις χώρες λιγότερους πόρους για την πρόληψη νέων ζημιών.

Ο Στιλ ζήτησε προσιτή χρηματοδότηση, απλούστερες διαδικασίες και επιχορηγήσεις για τις πιο ευάλωτες οικονομίες. «Η κλιματική χρηματοδότηση πρέπει να προσαρμόζεται στις χώρες και όχι το αντίστροφο», δήλωσε.

Το έγγραφο της προεδρίας

Οι εκκλήσεις αυτές συνέπεσαν με τη δημοσιοποίηση, την Παρασκευή, των πρώτων «σκέψεων» της προεδρίας για το πιθανό τελικό κείμενο, γνωστό στα αγγλικά ως «cover decision» (απόφαση-πλαίσιο).

Το έγγραφο συγκεντρώνει τους βασικούς πολιτικούς προσανατολισμούς της συνόδου και συνδέει ζητήματα που αποτελούν αντικείμενο ξεχωριστών διαπραγματεύσεων, με στόχο να τους προσδώσει συνοχή.

Το κείμενο που δημοσιοποιήθηκε δεν αποτελεί προσχέδιο συμφωνίας ούτε αποτυπώνει συναίνεση. Οργανώνει τις προτάσεις που έχουν καταθέσει οι αντιπροσωπείες και λειτουργεί ως ένα είδος «επιστολής των Τριών Σοφών».

Στις προτάσεις περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση της υπέρβασης του ορίου του 1,5 βαθμού Κελσίου, η εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων και η αύξηση του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην παγκόσμια τελική κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035.

Περιλαμβάνονται επίσης εκκλήσεις να μην απομονωθούν συγκεκριμένες ενεργειακές πηγές, καθώς και οι οδικοί χάρτες της Βραζιλίας για την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων και την καταπολέμηση της αποψίλωσης των δασών.

Για τη χρηματοδότηση, αναφέρονται στόχος 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως έως το 2035, στο πλαίσιο ευρύτερης προσπάθειας ύψους 1,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές, καθώς και ο καθορισμός του τρόπου τριπλασιασμού των πόρων για την προσαρμογή, ώστε να υπάρξει προετοιμασία για την κλιματική αλλαγή.

Για την έγκριση του τελικού εγγράφου απαιτείται συναίνεση. Αυτό σημαίνει ότι αρκετά στοιχεία ενδέχεται να παραλειφθούν, ενώ το σύνολο του περιεχομένου του δεν καθίσταται νομικά δεσμευτικό.

Οι αντιπροσωπείες θα καταθέσουν γραπτές προτάσεις μέσα στο Σαββατοκύριακο, ενόψει του πρώτου προσχεδίου, το οποίο αναμένεται, κατ’ αρχήν, στις αρχές της επόμενης εβδομάδας.

Πηγή: ΚΥΠΕ