Black Friday: Οι παγίδες των «εκπτώσεων»-Τι ισχύει με τον κανόνα των 30 ημερών

Με δελεαστικές προσφορές, διαφημιστικά μηνύματα και ηλεκτρονικά μηνύματα βομβαρδίζονται οι καταναλωτές ενόψει της Black Friday, η οποία φέτος θα πραγματοποιηθεί στις 27 Νοεμβρίου.

Ωστόσο, πίσω από τις εντυπωσιακές εκπτώσεις και τις υποσχέσεις για μεγάλες ευκαιρίες ενδέχεται να κρύβονται παγίδες, με τον Κυπριακό Σύνδεσμο Καταναλωτών να καλεί τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις αγορές τους.

Για τις πρακτικές που θα πρέπει να προβληματίζουν τους καταναλωτές μίλησε στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο» η νομική λειτουργός του Συνδέσμου Καταναλωτών, Βιργινία Χρήστου, επισημαίνοντας ότι την περίοδο των εκπτώσεων αυξάνονται και τα περιστατικά διαδικτυακής απάτης.

Όπως ανέφερε, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, από όπου προέρχεται ο θεσμός, η Black Friday έχει διάρκεια μίας με δύο ημέρες, στην Κύπρο οι επιχειρήσεις ξεκινούν πολύ νωρίτερα τις προσφορές τους, χρησιμοποιώντας την ονομασία της.

«Στην Κύπρο παρατηρείται το φαινόμενο να ξεκινούν οι επιχειρήσεις πολύ νωρίς τις εκπτώσεις χρησιμοποιώντας τον Black Friday», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι φέτος υπήρξαν επιχειρήσεις που άρχισαν να διαφημίζουν σχετικές προσφορές ήδη από τις αρχές Οκτωβρίου.

Συγκρατημένοι οι καταναλωτές

Η κ. Χρήστου σημείωσε ότι στην Κύπρο δεν είναι θεσμοθετημένη συγκεκριμένη περίοδος εκπτώσεων, με αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις να μπορούν να προχωρούν σε μειώσεις τιμών οποιαδήποτε στιγμή του χρόνου.

Σε ό,τι αφορά την εικόνα της αγοράς κατά την περσινή Black Friday, ανέφερε ότι αρκετές επιχειρήσεις δεν αξιοποίησαν τη συγκεκριμένη περίοδο για να προχωρήσουν σε εκπτώσεις, επιλέγοντας να αναμένουν μέχρι τον Δεκέμβριο και την περίοδο των Χριστουγέννων.

Παράλληλα, παρατήρησε ότι τα τελευταία χρόνια οι καταναλωτές εμφανίζονται περισσότερο συγκρατημένοι, καθώς έχουν αντιληφθεί ότι οι εκπτώσεις στην κυπριακή αγορά δεν είναι τόσο μεγάλες όσο ενδεχομένως παρουσιάζονται σε άλλες χώρες.

«Οι εκπτώσεις στην Κύπρο φτάνουν μέχρι και το 25%, στην καλύτερη, στο 30%. Με κάποιες εξαιρέσεις που μπορεί να φτάνουν και το 40%», ανέφερε.

Υπάρχουν, ωστόσο, και περιπτώσεις πραγματικά ελκυστικών προσφορών. Όπως υπενθύμισε, την περσινή χρονιά καταγράφηκαν περιπτώσεις δύο επιχειρήσεων έξω από τις οποίες σχηματίστηκαν ουρές καταναλωτών, καθώς οι εκπτώσεις που προσέφεραν ήταν ουσιαστικές.

Ο κανόνας των 30 ημερών και οι πλασματικές εκπτώσεις

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία στα οποία στάθηκε η νομική λειτουργός του Συνδέσμου είναι ο κανόνας των 30 ημερών, ο οποίος αφορά τον τρόπο υπολογισμού των εκπτώσεων.

Η κ. Χρήστου εξήγησε ότι οι καταναλωτές θα πρέπει να παρακολουθούν την πορεία της τιμής ενός προϊόντος κατά τον μήνα που προηγείται της έκπτωσης, ώστε να διαπιστώνουν κατά πόσο η μείωση που ανακοινώνεται είναι πραγματική.

Παρουσιάζοντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, ανέφερε ότι εάν ένα προϊόν πωλείται στην αρχική τιμή των 100 ευρώ και στη συνέχεια η επιχείρηση το μειώσει στα 50 ευρώ, η τιμή αυτή αποτελεί τη χαμηλότερη τιμή που ίσχυσε κατά το συγκεκριμένο διάστημα.

Ακόμη και αν η επιχείρηση επαναφέρει ακολούθως την τιμή στα 100 ευρώ, δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τα 100 ευρώ ως βάση για τον υπολογισμό μιας νέας έκπτωσης.

«Για να έρθει η επιχείρηση να εκμεταλλευτεί τον Black Friday και να βάλει έκπτωση πάνω στο προϊόν, θα πρέπει να πάρει τη χαμηλότερη τιμή που ίσχυε τις προηγούμενες 30 μέρες», εξήγησε.

«Άρα, στο παράδειγμα που σας έχω αναφέρει, η έκπτωση θα πρέπει να μπει στα 50 ευρώ και όχι στα 100 ευρώ».

Για να εντοπίσουν τέτοιες πρακτικές, οι καταναλωτές καλούνται να παρακολουθούν συστηματικά τις τιμές και να μην επηρεάζονται αποκλειστικά από το ποσοστό έκπτωσης που αναγράφεται στις διαφημίσεις.

Προσοχή στις διαδικτυακές απάτες και στις υπερβολικές προσφορές

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις διαδικτυακές αγορές, καθώς, όπως προειδοποίησε η κ. Χρήστου, υπάρχουν επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται την περίοδο των εκπτώσεων για να εξαπατήσουν τους καταναλωτές.

Όπως ανέφερε, μέσα από διαφημίσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίζονται ιστοσελίδες που υπόσχονται εκπτώσεις της τάξης του 75% ή ακόμη και 80%.

«Καλό είναι να ελέγχουμε ότι είναι υπαρκτή εταιρεία αυτή, ότι δραστηριοποιείται τουλάχιστον σε κάποια ευρωπαϊκή χώρα και υπάρχει κίνηση στη σελίδα», τόνισε.

Παράλληλα, οι καταναλωτές θα πρέπει να εξετάζουν κατά πόσο η επιχείρηση διαθέτει πραγματική παρουσία και όλα τα απαραίτητα στοιχεία, όπως η έδρα της.

Η νομική λειτουργός ανέφερε ότι στον Σύνδεσμο φτάνουν συχνά παράπονα από πολίτες που προχωρούν σε ηλεκτρονικές αγορές, αλλά δεν παραλαμβάνουν ποτέ το προϊόν τους, λαμβάνουν διαφορετικό ή ελαττωματικό προϊόν ή αδυνατούν να επικοινωνήσουν με την εταιρεία.

«Πολλές επιχειρήσεις μπλοκάρουν τα στοιχεία των καταναλωτών μετά που θα αποσπάσουν τα χρήματα και εξαφανίζονται. Και είναι πάρα πολύ δύσκολο να λάβεις τα λεφτά σου πίσω», σημείωσε.

Σε περίπτωση που κάποιος καταναλωτής πέσει θύμα τέτοιας πρακτικής, θα πρέπει να προχωρήσει σε καταγγελία στην Αστυνομία και συγκεκριμένα στο ηλεκτρονικό έγκλημα, αλλά και στην αρμόδια αρχή του Υπουργείου Εμπορίου.

Όπως εξήγησε, εφόσον διαπιστωθεί ότι μια ιστοσελίδα λειτουργεί παράνομα ή αυθαίρετα εις βάρος των καταναλωτών, το Υπουργείο έχει ευθύνη να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες, ακόμη και στο κατέβασμα της συγκεκριμένης σελίδας.

Παράλληλα, θα πρέπει να δημοσιοποιούνται τα στοιχεία τέτοιων επιχειρήσεων, ώστε να ενημερώνονται οι πολίτες και να αποφεύγουν παρόμοιες περιπτώσεις.

Έλεγχος στις αποδείξεις και στις επιστροφές προϊόντων

Ένα ακόμη ζήτημα που επισήμανε η κ. Χρήστου αφορά τη διαφορά μεταξύ της τιμής που αναγράφεται στο ράφι και εκείνης που τελικά χρεώνεται στο ταμείο.

Όπως ανέφερε, πρόκειται για ένα από τα συχνά παράπονα που φτάνουν στον Σύνδεσμο Καταναλωτών, όχι μόνο κατά την περίοδο των εκπτώσεων αλλά καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

«Καλούμε τον κόσμο ιδιαίτερα τώρα να παίρνει τις αποδείξεις του, να ελέγχει ότι όντως το προϊόν που έχει αγοράσει συνάδει τιμή με αυτή που αναγράφεται στο ράφι και δεν έχει χρεωθεί περισσότερα ή δεν του έχει αποστερηθεί αυτό το ποσοστό έκπτωσης», υπογράμμισε.

Παράλληλα, οι καταναλωτές θα πρέπει να γνωρίζουν τι ισχύει για την επιστροφή προϊόντων. Σύμφωνα με την κ. Χρήστου, όταν η αγορά πραγματοποιείται με φυσική παρουσία σε κατάστημα, εφαρμόζεται η πολιτική επιστροφών της επιχείρησης, η οποία καθορίζει κατά πόσο θα γίνει επιστροφή χρημάτων ή αντικατάσταση του προϊόντος.

Αντίθετα, στις διαδικτυακές αγορές ισχύουν διαφορετικές πρόνοιες.

«Εάν αγοράσουμε όμως κάτι διαδικτυακά, η νομοθεσία είναι αυστηρή και έχουμε 14 μέρες από την ημέρα που παραλαμβάνουμε το προϊόν να ενημερώσουμε την επιχείρηση ότι δεν θέλουμε το προϊόν αυτό, να το επιστρέψουμε και να λάβουμε τα χρήματά μας πίσω», ανέφερε.

Οι αντίστροφες μετρήσεις και το τέχνασμα της τελευταίας ευκαιρίας

Στις πρακτικές που μπορεί να παραπλανήσουν τους καταναλωτές περιλαμβάνονται και τα μηνύματα περί «τελευταίας ευκαιρίας», τα οποία συνοδεύονται από αντίστροφες μετρήσεις και χρονικά περιθώρια λίγων λεπτών.

Η κ. Χρήστου αποκάλυψε ότι ο Σύνδεσμος Καταναλωτών έχει υποβάλει επανειλημμένα καταγγελίες για τέτοιες πρακτικές, κατά τις οποίες οι καταναλωτές πιέζονται να προχωρήσουν άμεσα σε αγορές υπό τον φόβο ότι θα χάσουν μια προσφορά.

Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, την επόμενη ημέρα η ίδια εταιρεία επανέρχεται με ακριβώς την ίδια προσφορά και νέα αντίστροφη μέτρηση.

Όπως ανέφερε, καταγγελίες υποβλήθηκαν ακόμη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο εναντίον δύο γνωστών διεθνών πλατφορμών που χρησιμοποιούσαν τη συγκεκριμένη πρακτική.

«Αυτό παραπέμπει σε παραπλανητική πρακτική, αν και εφόσον επανέλθει η εταιρεία με την ίδια πρόταση, με την ίδια προσφορά σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα», σημείωσε.

Καταλήγοντας, κάλεσε τους καταναλωτές να ενημερώνουν τον Σύνδεσμο για τέτοιες περιπτώσεις, ώστε να εξετάζονται τα περιστατικά και, όπου χρειάζεται, να ενημερώνεται το Υπουργείο Εμπορίου για περαιτέρω διερεύνηση και επιβολή προστίμων.