Υφ. Πολιτισμού: Στα €64,3 εκατ. ο προϋπολογισμός για το 2027 – Τι δηλωσε η Κλέα ενώπιον Βουλής

Στα €64,3 εκατ. ανέρχεται ο προϋπολογισμός του Υφυπουργείου Πολιτισμού για το 2027, έναντι €65,7 εκατ. το 2026, σύμφωνα με όσα ανέφερε η Υφυπουργός Πολιτισμού, δρ Κλέα Χατζηστεφάνου Παπαέλληνα, κατά την παρουσίασή του ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού, την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου.

Όπως διευκρίνισε, στον προϋπολογισμό του 2026 είχαν περιληφθεί δαπάνες ύψους €2,2 εκατ. για το Πολιτιστικό Πρόγραμμα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εάν εξαιρεθεί το συγκεκριμένο ποσό, ο προϋπολογισμός του 2027 παρουσιάζει, σύμφωνα με την Υφυπουργό, αύξηση €820.000.

Από το σύνολο των πιστώσεων, το 65,6% αφορά τακτικές δαπάνες και το 34,4% αναπτυξιακές. Οι μεγαλύτερες πιστώσεις κατευθύνονται στο Τμήμα Αρχαιοτήτων, με €23,6 εκατ., και στο Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού, με €21,1 εκατ., ενώ προβλέπονται επίσης δαπάνες για τη λειτουργία πολιτιστικών οργανισμών, την ενίσχυση της καλλιτεχνικής δημιουργίας, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ανάπτυξη πολιτιστικών υποδομών.

Οι προτεραιότητες του Υφυπουργείου

Κατά την εισαγωγική της τοποθέτηση, η Υφυπουργός αναφέρθηκε στην ανάληψη των καθηκόντων της τον Αύγουστο του 2026, σημειώνοντας ότι καλείται να διαχειριστεί τις προκλήσεις που συνδέονται τόσο με την υλοποίηση του Προγράμματος Διακυβέρνησης του Προέδρου της Δημοκρατίας όσο και με την επίτευξη των στόχων του Υφυπουργείου Πολιτισμού.

Πέρα από τα ζητήματα που είχαν ήδη δρομολογηθεί και τα οποία καλείται να συνεχίσει και να ολοκληρώσει εντός του 2027, ανέφερε ότι επιδίωξή της είναι η προώθηση νέων πολιτικών και δράσεων, σε συνεργασία με τη διοίκηση, τους επικεφαλής και το προσωπικό των Τμημάτων και Υπηρεσιών του Υφυπουργείου.

Όπως σημείωσε, αποστολή του Υφυπουργείου παραμένει η υλοποίηση μιας ολιστικής πολιτιστικής στρατηγικής, με επίκεντρο την ανάπτυξη της γνώσης, την προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας, την κοινωνική συνοχή και την οικονομική ανάπτυξη.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, σύμφωνα με την ίδια, στη στήριξη της πολιτιστικής δημιουργίας, καθώς και στη διαφύλαξη, ανάδειξη και αξιοποίηση της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της διάσωσης και διατήρησης των αρχείων της.

Παράλληλα, το Υφυπουργείο εργάζεται για την καθιέρωση της Κύπρου ως περιφερειακού πολιτιστικού κέντρου, ελκυστικού τόσο για τους πολίτες και τους επισκέπτες όσο και για τους Κύπριους και ξένους δημιουργούς.

Η Υφυπουργός υπενθύμισε ότι, από τον Ιανουάριο του 2026, το Υφυπουργείο Πολιτισμού αποτελείται από το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού, το Τμήμα Αρχαιοτήτων, την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας και το Κρατικό Αρχείο.

€21,1 εκατ. για το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού

Ο προϋπολογισμός του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού ανέρχεται στα €21,1 εκατ., από τα οποία €5,5 εκατ. αφορούν τακτικές δαπάνες και €15,6 εκατ. αναπτυξιακές.

Σύμφωνα με την Υφυπουργό, ποσοστό μεγαλύτερο του 73% του προϋπολογισμού του Τμήματος προορίζεται για αναπτυξιακές δαπάνες και για τη στήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας και των ανθρώπων που την υπηρετούν.

Το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού δραστηριοποιείται στους τομείς του κινηματογράφου, των εικαστικών τεχνών, της μουσικής, της λογοτεχνίας, του χορού, του θεάτρου, του άυλου παραδοσιακού πολιτισμού και της πολιτιστικής αποκέντρωσης.

Έχει επίσης υπό τη δικαιοδοσία του την Κυπριακή Βιβλιοθήκη, στηρίζει δημοτικές και κοινοτικές βιβλιοθήκες σε παγκύπρια κλίμακα και είναι υπεύθυνο για το Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης και την Κρατική Συλλογή Έργων Σύγχρονης Τέχνης.

€7,4 εκατ. για χορηγικά προγράμματα και δράσεις

Σημαντικό μέρος των αναπτυξιακών δαπανών του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού, ύψους €7,4 εκατ., αφορά πιστώσεις για την επιχορήγηση πολιτιστικών φορέων και ατόμων.

Από το συγκεκριμένο ποσό, €2,5 εκατ. προορίζονται για το πρόγραμμα «Πολιτισμός ΙΙΙ», €1,4 εκατ. για το Σχέδιο Επιχορήγησης «ΘΥΜΕΛΗ» και €3,5 εκατ. για άλλα προγράμματα, σχέδια και δράσεις.

Το πρόγραμμα «Πολιτισμός ΙΙΙ» χρηματοδοτεί δραστηριότητες στους τομείς της λογοτεχνίας, του χορού, των εικαστικών τεχνών, της μουσικής, του κινηματογράφου και του λαϊκού πολιτισμού.

Στα υπόλοιπα προγράμματα περιλαμβάνεται το Σχέδιο Στήριξης Τεχνολογικής και Ψηφιακής Αναβάθμισης Πολιτιστικών Φορέων, για το οποίο προβλέπονται €388.000.

Παράλληλα, περιλαμβάνονται δύο πιλοτικά σχέδια, με προϋπολογισμό €92.500 το καθένα. Το πρώτο αφορά την ανάπτυξη και υλοποίηση πολιτιστικών δράσεων στον τομέα της δημόσιας υγείας και κοινωνικής πρόνοιας και το δεύτερο την ανάπτυξη και υλοποίηση δράσεων στον τομέα της ανάπτυξης κοινού.

Για την ανάπτυξη δημοτικών και κοινοτικών βιβλιοθηκών προβλέπονται €202.500, ενώ €280.000 προορίζονται για το Σχέδιο Χρηματοδότησης Πολιτιστικών Φορέων για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών και €330.000 για το αντίστοιχο σχέδιο χρηματοδότησης θεατρικών οργανισμών.

Πιστώσεις ύψους €85.000 περιλαμβάνονται επίσης για το πρόγραμμα «Σχολεία Πρεσβευτές Πολιτισμού, Παιδιά Πρεσβευτές Πολιτισμού», το οποίο, σύμφωνα με την Υφυπουργό, θα επεκταθεί από 16 σε 27 σχολεία το 2027.

€3 εκατ. για κινηματογραφικές παραγωγές, €600.000 για το «ΚΥΠΡΙΑ»

Για την παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών προβλέπονται €3 εκατ., ενώ €600.000 προορίζονται για το χορηγικό πρόγραμμα «ΚΥΠΡΙΑ».

Επιπλέον, €2 εκατ. θα διατεθούν για πολιτιστικές εκδηλώσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού Κύπρου, η Πλατφόρμα Σύγχρονου Χορού Κύπρου, το Διεθνές Φεστιβάλ «Κινηματογραφικές Μέρες Κύπρος», το Διεθνές Φεστιβάλ Αρχαίου Ελληνικού Δράματος και τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας.

Παράλληλα, ποσό ύψους €250.000 προορίζεται για την αγορά έργων τέχνης, με στόχο τον εμπλουτισμό της Κρατικής Συλλογής.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Υφυπουργός σε δύο νέα προγράμματα του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού, τα οποία, όπως ανέφερε, γνωρίζουν ήδη εξαιρετική ανταπόκριση.

Το πρόγραμμα «ΝΟΣΤΟΣ», με προϋπολογισμό €100.000, στηρίζει πολιτιστικές δράσεις των κατεχόμενων δήμων και κοινοτήτων, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, της πολιτιστικής ταυτότητας και των δεσμών των εκτοπισμένων κοινοτήτων με τις πατρογονικές τους εστίες.

Παράλληλα, το νέο Εκδοτικό Πρόγραμμα Στήριξης Κυπρολογικών Εκδόσεων, με προϋπολογισμό €80.000, ενισχύει την έρευνα, την τεκμηρίωση και την εκδοτική παραγωγή που αφορά την ιστορία, τον πολιτισμό και την ταυτότητα της Κύπρου.

Σύμφωνα με την Υφυπουργό, η θετική ανταπόκριση στα δύο προγράμματα επιβεβαιώνει τη σημασία της ανάπτυξης στοχευμένων πολιτιστικών πολιτικών που ανταποκρίνονται σε διαπιστωμένες ανάγκες και διευρύνουν το πεδίο της κρατικής στήριξης του πολιτισμού.

€1,1 εκατ. για πολιτιστικούς οργανισμούς και υποδομές

Πιστώσεις ύψους περίπου €1,1 εκατ. περιλαμβάνονται για την επιχορήγηση πολιτιστικών φορέων και ατόμων, με σκοπό την κάλυψη δαπανών που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη λειτουργία συγκεκριμένων πολιτιστικών οργανισμών και υποδομών.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται το Μουσείο Κώστα Αργυρού, οι Στέγες Γραμμάτων και Τεχνών σε όλες τις πόλεις, το Ίδρυμα Πολιτισμού Ορεινών Περιοχών, το Κυπριακό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου, η Σχολή-Μουσείο Χαρακτικής Χαμπή, το Θέατρο Ριάλτο και οι Στέγες Χορού στη Λευκωσία και τη Λεμεσό.

€11,5 εκατ. για τη Διοίκηση και τα Κεντρικά Γραφεία

Οι δαπάνες της Διοίκησης και των Κεντρικών Γραφείων του Υφυπουργείου ανέρχονται στα €11,5 εκατ., από τα οποία €96.000 αφορούν αναπτυξιακές δαπάνες.

Στον συγκεκριμένο προϋπολογισμό περιλαμβάνεται η κρατική χορηγία προς τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, ύψους €5,3 εκατ., καθώς και η χορηγία προς το Ίδρυμα Συμφωνικής Ορχήστρας Κύπρου, ύψους €3,6 εκατ.

Επιπλέον, €847.000 προβλέπονται για τα Πολιτιστικά Κέντρα της Κύπρου στο εξωτερικό.

Πιστώσεις ύψους €1,8 εκατ. αφορούν την ανάπτυξη δράσεων σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και πολυμερείς οργανισμούς, καθώς και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα και πρωτοβουλίες. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται και η κρατική χορηγία προς τον οργανισμό «Λάρνακα 2030», στο πλαίσιο της ανακήρυξης της Λάρνακας ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2030.

€23,6 εκατ. για το Τμήμα Αρχαιοτήτων

Ο προϋπολογισμός του Τμήματος Αρχαιοτήτων ανέρχεται στα €23,6 εκατ., από τα οποία €19,9 εκατ. αφορούν τακτικές δαπάνες και €3,8 εκατ. αναπτυξιακές.

Το Τμήμα Αρχαιοτήτων είναι αρμόδιο για την ανασκαφή, συντήρηση και προβολή των αρχαιολογικών καταλοίπων. Διεξάγει συστηματικές και σωστικές ανασκαφές σε όλες τις επαρχίες και συνεργάζεται με ακαδημαϊκά ιδρύματα της Κυπριακής Δημοκρατίας και ξένες αρχαιολογικές αποστολές που πραγματοποιούν ανασκαφές με την άδειά του.

Παράλληλα, έχει την ευθύνη για τη συντήρηση, αποκατάσταση και προβολή των αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και μουσείων της Κύπρου.

Στις αναπτυξιακές δαπάνες περιλαμβάνονται πιστώσεις ύψους €625.000 για έργα αποκατάστασης και συντήρησης στον Αρχαιολογικό Χώρο Κουρίου, την κατασκευή Κέντρου Επισκεπτών στον Αρχαιολογικό Χώρο Αμαθούντας, την αναβάθμιση υποδομών του αρχαιολογικού χώρου της Κάτω Πάφου, καθώς και τη διαμόρφωση και αναβάθμιση του αρχαιολογικού χώρου των «Τάφων των Βασιλέων».

Έργα στο Μουσείο Κουρίου και Κάστρο Λεμεσού – Αποκατάσταση και έργα υποδομής για μνημεία 

Μέχρι το τέλος του 2026 αναμένεται η κατακύρωση του διαγωνισμού για τα κατασκευαστικά έργα στο Τοπικό Αρχαιολογικό Μουσείο Κουρίου, στην Επισκοπή, με ορίζοντα υλοποίησης το 2028.

Το έργο, συνολικού εκτιμώμενου κόστους €2,6 εκατ., περιλαμβάνει τον επανασχεδιασμό και την αντισεισμική αναβάθμιση των κτηρίων, με κόστος €1,6 εκατ. πλέον ΦΠΑ, καθώς και την εφαρμογή της μουσειολογικής και μουσειογραφικής μελέτης, ύψους €800.000.

Πιστώσεις €200.000 προορίζονται για την αναβάθμιση και ανακαίνιση του Μεσαιωνικού Μουσείου Κύπρου στο Κάστρο Λεμεσού, καθώς και για την υλοποίηση μουσειογραφικής μελέτης και μελέτης φωτισμού στο Κάστρο Λάρνακας.

Επιπλέον, €350.000 αφορούν, μεταξύ άλλων, εξειδικευμένες μελέτες για εγκαταστάσεις ειδικού φωτισμού στο Κάστρο Κολοσσίου, ενώ €110.000 θα διατεθούν για τη συντήρηση απαλλοτριωμένων οικιών εντός του πυρήνα των Κουκλιών.

Ποσό €350.000 προορίζεται επίσης για έργα υποδομής σε Αρχαία Μνημεία Α΄ Πίνακα και για διαμορφώσεις αρχαιολογικών χώρων.

Για το 2027 προβλέπεται δαπάνη €1,2 εκατ. για την παροχή επιχορηγήσεων αποκατάστασης Αρχαίων Μνημείων Β΄ Πίνακα, τα οποία δεν αποτελούν κρατική περιουσία.

€880.000 για τις μουσειακές ανάγκες του Αρχαιολογικού Μουσείου Κύπρου

Με στόχο την έγκαιρη προετοιμασία για τις μουσειακές ανάγκες του Αρχαιολογικού Μουσείου Κύπρου, περιλαμβάνονται πιστώσεις ύψους €880.000.

Το ποσό αφορά την κάλυψη δαπανών για τον σχεδιασμό στηριγμάτων εκθεμάτων, τη δημιουργία τρισδιάστατων μοντέλων και ψηφιακών εφαρμογών, καθώς και τη μουσειακή αφήγηση και επικοινωνία.

€2,1 εκατ. για την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας

Ο προϋπολογισμός της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας ανέρχεται στα €2,1 εκατ. και αφορά εξ ολοκλήρου τακτικές δαπάνες.

Από αυτές, €835.000 αφορούν μισθούς και €1.266.000 λειτουργικά και άλλα έξοδα.

Η Υπηρεσία έχει ως αποστολή τη διάσωση της λαϊκής τέχνης και την ανάπτυξή της σε σύγχρονη κυπριακή χειροτεχνία, διατηρώντας μια παράδοση που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά.

Οι τομείς που στηρίζει περιλαμβάνουν την κεραμική, την υφαντική, την κεντητική, την καλαθοπλεκτική, την υαλουργία, την αργυροχρυσοχοΐα, την ξυλοτεχνία, το ψηφιδωτό, την ενδυματολογία, την επιπλοποιία, τη δερματοτεχνία και τη βιβλιοδεσία.

Ποσό €300.000 προορίζεται για εργασίες τοπιοτέχνησης εξωτερικών χώρων και συντήρησης στα κτήρια της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας.

Επιπλέον, €350.000 θα διατεθούν για την αγορά αντικειμένων και χειροτεχνημάτων από χειροτέχνες, αριστοτέχνες και σχεδιαστές.

Τα αντικείμενα αυτά προορίζονται για πώληση στα καταστήματα της Υπηρεσίας, στα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου, σε ξενοδοχειακές μονάδες και σε πωλητήρια μουσείων.

€3,3 εκατ. για το Κρατικό Αρχείο και το νέο του κτήριο

Στα €3,3 εκατ. ανέρχεται ο προϋπολογισμός του Κρατικού Αρχείου για το 2027, από τα οποία €1,7 εκατ. αφορούν τακτικές δαπάνες και €1,6 εκατ. αναπτυξιακές.

Το Κρατικό Αρχείο έχει ως κύρια αποστολή τη διάσωση, διαφύλαξη και διάθεση για μελέτη των δημόσιων αρχείων, καθώς και των ιδιωτικών αρχείων που κατατίθενται σε αυτό, ως πρωτογενών πηγών της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου.

Παρέχει επίσης υπηρεσίες εποπτείας και συντονισμού στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα για τη διαχείριση, επιλογή και διαφύλαξη των αρχείων που παράγονται.

Το μεγαλύτερο μέρος των αναπτυξιακών πιστώσεων του 2027, ύψους €1,5 εκατ., προορίζεται για την έναρξη των εργασιών της πρώτης φάσης ανέγερσης του νέου κτηρίου του Κρατικού Αρχείου.

Σύμφωνα με την Υφυπουργό, έχει ήδη προκηρυχθεί διεθνής αρχιτεκτονικός διαγωνισμός, ο οποίος αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα Νοεμβρίου 2026.

Επιπλέον, περιλαμβάνεται πρόνοια €50.000 για τη βελτίωση του Κτηρίου Διοίκησης του Κρατικού Αρχείου.

Σε ό,τι αφορά τη στελέχωση, έχει εγκριθεί η δημιουργία τεσσάρων θέσεων Βοηθών Λειτουργών Κρατικού Αρχείου.

«Ο πολιτισμός αποτελεί δημόσιο αγαθό»

Ολοκληρώνοντας την παρουσίαση του προϋπολογισμού, η Υφυπουργός υπογράμμισε ότι ο πολιτισμός αποτελεί δημόσιο αγαθό, πηγή δημιουργίας και κοινωνικής συνοχής, αλλά και ουσιαστικό μοχλό ανάπτυξης και εξωστρέφειας για την Κύπρο.

Όπως ανέφερε, ο πολιτισμός πρέπει να αποκτήσει τη θέση που του αξίζει στις αναπτυξιακές προτεραιότητες της χώρας.

Η Υφυπουργός σημείωσε ότι η υπερψήφιση του προϋπολογισμού αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στην προσπάθεια του Υφυπουργείου και θα επιτρέψει την προώθηση των πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων που χρειάζεται ο πολιτιστικός τομέας, με επίκεντρο τους ανθρώπους του, τη σύγχρονη δημιουργία, την πολιτιστική κληρονομιά και την πρόσβαση όλων των πολιτών στον πολιτισμό.