Ανακοίνωση Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου για τον Προϋπολογισμό του 2027
Μιχάλης Ιωαννίδης – Συντονιστής Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου και Υπεύθυνος Χαρτοφυλακίου Αποτελεσματικότητας Δημοσίου Τομέα
Δρ. Πέτρος Λοής – Υπεύθυνος Χαρτοφυλακίου Οικονομικών
Ο τέταρτος προϋπολογισμός της Κυβέρνησης είναι αναποτελεσματικός. Επιδιώκει να αντιμετωπίσει τα προβλήματα κάθε χρονιάς, χωρίς στόχο για να τα λύσει. Το κράτος δεν ξοδεύει λίγα. Το πρόβλημα είναι ότι δεν ξέρει τι πετυχαίνει με αυτά που ξοδεύει.
Ένας σύγχρονος κρατικός προϋπολογισμός οφείλει να υπηρετεί τέσσερις αρχές. Δυστυχώς ο προϋπολογισμός του 2027 αποτυγχάνει και στις τέσσερις:
1. Δεν είναι αναπτυξιακός. Ανεβαίνουν οι ανελαστικές δαπάνες, ενώ οι δημόσιες επενδύσεις μειώνονται από 3,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 3,0% το 2027. Την ώρα που το Ταμείο Ανάκαμψης λήγει, δεν υπάρχει κανένα εθνικό πρόγραμμα επενδύσεων για να το διαδεχθεί και να κρατήσει την οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης.
2. Δεν είναι μεταρρυθμιστικός. Δεν προτείνει καμία τομή που να μειώνει μόνιμα το κόστος ζωής ή να εξελίσσει την κοινωνία μας. Αντί αυτού προβλέπει γενικευμένες παροχές που εγκλωβίζουν τους πολίτες. Εμείς στηρίζουμε τα έκτακτα μέτρα τη στιγμή του σοκ. Όταν όμως παρατείνονται χωρίς σχέδιο εξόδου, μετατρέπονται σε μόνιμο ανελαστικό κόστος, ενώ η ρίζα της ακρίβειας μένει ανέπαφη.
3. Δεν είναι στοχευμένος. Αρκετές παροχές και αυξήσεις δίνονται οριζόντια και αστόχευτα, με αποτέλεσμα να μη φτάνουν επαρκώς εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη. Αυτή η βαθιά λανθασμένη πολιτική της Κυβέρνησης τροφοδοτεί την ακρίβεια και διευρύνει το πρόβλημα ακόμα και στη μεσαία τάξη. Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Eurostat, μέσα σε μόλις δύο χρόνια η Κύπρος επιδεινώθηκε ραγδαία, περνώντας από τη 16η στην 5η θέση σε ανισότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βελτιώνεται. Αυτός είναι ο καθρέφτης της κυβερνητικής πολιτικής.
4. Δεν είναι συνδεδεμένος με το αποτέλεσμα. Ο νόμος υποχρεώνει κάθε υπουργείο να υποβάλλει μαζί με τον προϋπολογισμό ένα Στρατηγικό Σχέδιο με δείκτες απόδοσης. Από τους 673 δείκτες, οι 419 δεν έχουν ούτε μία μετρήσιμη τιμή. Μόνο 62 έχουν αριθμητικό στόχο για την επόμενη τριετία, και κανένας δεν συνδέεται με συγκεκριμένο κονδύλι. Όταν όμως ένα κράτος δεν μετρά τίποτα, είναι δεδομένο ότι δεν πρόκειται να διορθώσει και τίποτα.
Διαφωνούμε κάθετα με αυτόν τον δρόμο. Δεν ασκείται έτσι η υπεύθυνη διακυβέρνηση. Οι αυξημένες δαπάνες για την Άμυνα είναι μία από τις λιγοστές θετικές κατευθύνσεις αυτού του προϋπολογισμού και τις στηρίζουμε πλήρως.
Για το υπόλοιπο κράτος, καταθέτουμε μια ξεκάθαρη εναλλακτική. Τα ίδια χρήματα, σε διαφορετική κατεύθυνση. Χωρίς νέους φόρους και χωρίς αύξηση των συνολικών δαπανών, προτείνουμε δύο δομικές αλλαγές:
• Σύνδεση κάθε ευρώ με μετρήσιμο αποτέλεσμα: Κάθε κονδύλι αποκτά συγκεκριμένο στόχο και αριθμό, και κάθε υπουργείο λογοδοτεί δημόσια κάθε χρόνο. Παράλληλα, κάθε έκτακτο επίδομα συστηματοποιείται, στοχεύεται και ενεργοποιείται τη στιγμή της κρίσης, σε όσους το χρειάζονται, αλλά έχει ως ημερομηνία λήξης είτε την πάροδο του προβλήματος είτε την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης που λύνει το πρόβλημα στην πηγή του.
• Συστημικές Μεταρρυθμίσεις αντί για επιδοματική ομηρία: Σχεδιάζουμε τομές με τη λογική των Γενικών Σχεδίων που αλλάζουν ολόκληρους τομείς (όπως η ενέργεια, η στέγη, οι μεταφορές, η παιδεία) και μειώνουν μόνιμα το βάρος για την οικογένεια, τους νέους, τους ευάλωτους και τους συνταξιούχους. Στόχος μας είναι ο πολίτης να απελευθερωθεί από το υψηλό κόστος ζωής, όχι να κρατιέται εγκλωβισμένος περιμένοντας την επόμενη προσωρινή παροχή του κράτους.
Το Συμβούλιο Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου εγκαινιάζει σήμερα σειρά ανακοινώσεων και τεκμηρίωσης, μέσα από τις οποίες θα εκθέσει συστηματικά τα συμπεράσματά του για τους προϋπολογισμούς και τα Στρατηγικά Σχέδια των κρισιμότερων Υπουργείων, Υφυπουργείων, Αρχών και Υπηρεσιών, αναδεικνύοντας αδυναμίες και καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις και εναλλακτικές πολιτικές.
Ακολουθεί αναλυτική τεκμηρίωση καθώς και παράρτημα Συχνών Ερωτήσεων & Απαντήσεων (Q&A) του Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου.
