Γιατί τα καύσιμα είναι φθηνότερα στην Κύπρο από την Ελλάδα – Η εξήγηση

Οι διαφορές στη φορολογία, οι επιπτώσεις των μνημονίων και οι επιλογές οικονομικής πολιτικής εξηγούν γιατί οι τιμές ορισμένων καυσίμων στην Κύπρο παραμένουν χαμηλότερες σε σύγκριση με την Ελλάδα, σύμφωνα με ανάλυση του οικονομικού συντάκτη της Καθημερινής της Ελλάδας.  Νίκου Φιλιππίδη.

Στην ανάλυσή του με τίτλο «Τα καύσιμα στην Κύπρο», ο Νίκος Φιλιππίδης επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα γιατί τα καύσιμα πωλούνται φθηνότερα στην κυπριακή αγορά, παρά το γεγονός ότι Ελλάδα και Κύπρος προμηθεύονται πετρελαιοειδή από τη διεθνή αγορά.

Όπως επισημαίνει, η διαφορά δεν αφορά όλες τις κατηγορίες καυσίμων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, είναι ακριβότερο στην Κύπρο από ό,τι στην Ελλάδα.

Αντίθετα, σε άλλες κατηγορίες καυσίμων, η κυπριακή αγορά εμφανίζει χαμηλότερες τιμές, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στη διαφορετική φορολογική επιβάρυνση.

Ο ρόλος των φόρων στις τιμές

Σύμφωνα με την ανάλυση, η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής στο πρατήριο δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το κόστος προμήθειας του καυσίμου από τα διυλιστήρια.

Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν ο ειδικός φόρος κατανάλωσης, ο ΦΠΑ και οι υπόλοιπες επιβαρύνσεις που προστίθενται μέχρι το καύσιμο να φτάσει στον τελικό καταναλωτή.

Ο Νίκος Φιλιππίδης σημειώνει ότι στην Ελλάδα ο ΦΠΑ αυξήθηκε σταδιακά από το 19% το 2010 στο 24% το 2016, ενώ στην Κύπρο διαμορφώθηκε στο 19%.

Παράλληλα, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στην αμόλυβδη βενζίνη στην Ελλάδα αυξήθηκε μετά το 2010, φτάνοντας τα 0,70 ευρώ ανά λίτρο το 2017, έναντι 0,429 ευρώ ανά λίτρο στην Κύπρο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ανάλυσης.

Η διαφορά αυτή στη φορολογία επηρεάζει άμεσα την τελική τιμή που καταβάλλουν οι οδηγοί.

Πώς επηρέασαν τα μνημόνια

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις οικονομικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν κατά την περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης.

Όπως εξηγεί ο αρθρογράφος, η Ελλάδα χρειάστηκε τρία προγράμματα οικονομικής στήριξης, ενώ η Κύπρος ένα. Οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις που εφαρμόστηκαν στις δύο χώρες είχαν διαφορετική ένταση και διάρκεια.

Στην Ελλάδα, η αύξηση των έμμεσων φόρων αποτέλεσε βασικό εργαλείο ενίσχυσης των κρατικών εσόδων, με αποτέλεσμα να επιβαρυνθούν σημαντικά και τα καύσιμα.

Αντίθετα, στην Κύπρο οι αντίστοιχες επιβαρύνσεις παρέμειναν σε χαμηλότερα επίπεδα.

Γιατί δεν μειώνονται εύκολα οι φόροι

Η ανάλυση επισημαίνει ότι η μείωση της φορολογίας στα καύσιμα δεν αποτελεί απλή απόφαση, καθώς συνεπάγεται απώλεια κρατικών εσόδων.

Εάν ένα κράτος αποφασίσει να μειώσει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης, θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι το δημοσιονομικό κενό που θα δημιουργηθεί μπορεί να καλυφθεί από άλλες πηγές.

Ο Νίκος Φιλιππίδης καταλήγει ότι η συζήτηση για τις τιμές των καυσίμων δεν μπορεί να περιορίζεται στο κόστος των διυλιστηρίων, αλλά πρέπει να εξετάζει συνολικά τις φορολογικές επιλογές και τις οικονομικές προτεραιότητες κάθε χώρας.