Στη Βουλή οι αλλαγές για τον ελάχιστο φόρο 15% στις πολυεθνικές
Στη Βουλή κατατέθηκε τροποποιητικό νομοσχέδιο για το πλαίσιο εφαρμογής του λεγόμενου «Πυλώνα 2», με στόχο την πλήρη εναρμόνιση της Κύπρου με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και τις συστάσεις του ΟΟΣΑ για την επιβολή ελάχιστου πραγματικού φορολογικού συντελεστή 15% σε μεγάλους πολυεθνικούς και εγχώριους ομίλους με ετήσια έσοδα άνω των €750 εκατ.
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, σκοπός του νομοσχεδίου με τίτλο «Ο περί Εξασφάλισης Παγκοσμίου Ελάχιστου Επιπέδου Φορολογίας των Ομίλων Πολυεθνικών Επιχειρήσεων και των Εγχώριων Ομίλων Μεγάλης Κλίμακας στην “Ενωση (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026» είναι η πλήρης και ορθή εναρμόνιση της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2523 που εκδόθηκε στις 14 Δεκεμβρίου, 2022 σχετικά με την εξασφάλιση παγκοσμίου ελάχιστου επιπέδου φορολογίας των Ομίλων Πολυεθνικών Επιχειρήσεων και των Εγχώριων Ομίλων Μεγάλης Κλίμακας στην “Ενωση, γνωστός και ως Πυλώνας 2)), καθώς και με τις αντίστοιχες συστάσεις του ΟΟΣΑ.
Υπενθυμίζεται ότι, η Κυπριακή Δημοκρατία είχε εναρμονιστεί με την εν θέματι Οδηγία στις 18 Δεκεμβρίου 2024 μέσω του «περί Εξασφάλισης Παγκόσμιου Ελάχιστου Επιπέδου Φορολογίας των Ομίλων Πολυεθνικών Επιχειρήσεων και των Εγχώριων Ομίλων Μεγάλης Κλίμακας στην “Ενωση Νόμου του 2024» [Ν.151(Ι)/2024].
Το εν λόγω πλαίσιο θεσπίζει, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, ελάχιστο πραγματικό φορολογικό συντελεστή ύψους 15% για ομίλους πολυεθνικών επιχειρήσεων και μεγάλους εγχώριους ομίλους που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του, με ενοποιημένο κύκλο εργασιών ύψους €750 εκατ. και άνω, αρχής γενομένης από το οικονομικό έτος 2024.
Στο πλαίσιο αυτό, η Οδηγία παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα θέσπισης κατάλληλου ενδεδειγμένου εγχώριου συμπληρωματικού φόρου (Qualified Domestic Minimum Top-up Tax — QDMTT), ώστε o τυχόν πρόσθετος φόρος που προκύπτει από την εφαρμογή του Πυλώνα 2 να εισπράττεται, κατά προτεραιότητα, στο κράτος-μέλος που τον επιβάλλει για τις οντότητες που είναι εγκατεστημένες στην επικράτεια του.
Η Κυπριακή Δημοκρατία, κατά τον σχεδιασμό του βασικού Νόμου, υιοθέτησε προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και το διεθνώς προσανατολισμένο επιχειρηματικό και επενδυτικό μοντέλο της χώρας. Ειδικότερα, αποφασίστηκε όπως εφαρμοστεί εγχώριος κυπριακός συμπληρωματικός φόρος (CyDMTT), ως εθνικός αυτοτελής εταιρικός φόρος o οποίος σχεδιάστηκε, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κυπριακού φορολογικού συστήματος, καθώς και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες και δομές που έχουν αναπτυχθεί στην Κύπρο.
Περαιτέρω αποφασίστηκε η έναρξη εφαρμογής του CyDMTT από το οικονομικό έτος 2025, αντί του οικονομικού έτους 2024, που εφαρμόστηκε στα υπόλοιπα KM της ΕΕ. H επιλογή αυτή αποτέλεσε συνειδητή πολιτική προσέγγιση, με στόχο την ομαλή μετάβαση στο νέο διεθνές φορολογικό περιβάλλον και, παράλληλα, τη διαφύλαξη της ανταγωνιστικότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας ως αξιόπιστου επενδυτικού και επιχειρηματικού κέντρου.
Συστάσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ΟΟΣΑ
H Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο του ελέγχου συμβατότητας του βασικού Νόμου με τις πρόνοιες της σχετικής Οδηγίας, εντόπισε αποκλίσεις μεταξύ του CyDMTT και των απαιτήσεων που διέπουν ένα QDMTT και ζήτησε τη λήψη διορθωτικών μέτρων. Αντίστοιχες επισημάνσεις έχουν γίνει και από τον ΟΟΣΑ, δεδομένου ότι το κυπριακό νομοθετικό πλαίσιο για τον Πυλώνα 2 αξιολογείται από τον Οργανισμό στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιολόγησης και αναγνώρισης των κανόνων του Πυλώνα 2 παγκόσμια.
Όπως τονίζεται, η συμμόρφωση με τις σχετικές απαιτήσεις του ΟΟΣΑ είναι ιδιαίτερα σημαντική, λαμβανομένου υπόψη του διασυνοριακού χαρακτήρα του Πυλώνα 2 και της ανάγκης οι εθνικοί κανόνες να τυγχάνουν αναγνώρισης και να αλληλοεπιδρούν αποτελεσματικά με τους κανόνες του Πυλώνα 2 που εφαρμόζονται διεθνώς. H αναγνώριση του κυπριακού CyDMTT ως ενδεδειγμένου, δηλαδή ως QDMTT, διασφαλίζει μεταξύ άλλων ότι, ο συμπληρωματικός φόρος που προκύπτει σε σχέση με δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κανόνων του Πυλώνα 2 αποδίδεται, κατά προτεραιότητα, στην Κυπριακή Δημοκρατία, σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες.
Επιπτώσεις μη συμμόρφωσης
Υπό το φως των πιο πάνω, και μετά από διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας, διαμορφώθηκε ισορροπημένη και πρακτικά εφαρμόσιμη μεταβατική προσέγγιση.
Συγκεκριμένα, προτείνεται η διατήρηση του υφιστάμενου CyDMTT για το οικονομικό έτος 2025 και η εφαρμογή, από το οικονομικό έτος 2026, πλήρως εναρμονισμένου QDMTT, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας και το διεθνές πλαίσιο του ΟΟΣΑ. H προσέγγιση αυτή, τονίζεται, επιτρέπει στην Κυπριακή Δημοκρατία να προχωρήσει σε ομαλή μετάβαση στο πλήρως εναρμονισμένο καθεστώς, χωρίς αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις. Παράλληλα, διασφαλίζεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα είναι σε θέση να τύχει της απαιτούμενης διεθνούς αναγνώρισης του εγχώριου συμπληρωματικού φόρου ως ενδεδειγμένου (QDMTT), στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιολόγησης του ΟΟΣΑ.
Επισημαίνονται οι ακόλουθοι κίνδυνοι σε περίπτωση μη συμμόρφωσης:
-Διαδικασία παράβασης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
-Επιβολή χρηματικών κυρώσεων
-Μη αναγνώριση του κυπριακού καθεστώτος από τον ΟΟΣΑ και τρίτες δικαιοδοσίες με κίνδυνο τη διπλή φορολόγηση επηρεαζόμενων ομίλων
-Πιθανή μετεγκατάσταση επιχειρήσεων.
