Απάντηση Υπουργείου Παιδείας σε Ελεγκτική: Χιλιάδες κλιματιστικά έχουν εγκατασταθεί στα σχολεία

Η εγκατάσταση κλιματιστικών στα δημόσια σχολεία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα αναβάθμισης των σχολικών υποδομών που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη, αναφέρει το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, απαντώντας στην Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την πορεία υλοποίησης του έργου.

Σε ανακοίνωσή του, το ΥΠΑΝ σημειώνει ότι η εγκατάσταση κλιματιστικών αποτελεί διαχρονική ανάγκη της σχολικής κοινότητας και ότι η παρούσα Κυβέρνηση έλαβε την πολιτική απόφαση για την υλοποίηση ενός παγκύπριου σχεδιασμού, με στόχο την κάλυψη όλων των δημόσιων σχολείων.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του Υπουργείου, η πλήρης λειτουργία κλιματιστικών έχει επιτευχθεί σχεδόν στο 90% των Λυκείων και στο 75% των Γυμνασίων, ενώ οι εργασίες συνεχίζονται στις υπόλοιπες βαθμίδες και σχολικές μονάδες.

Σε σχέση με την Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, το ΥΠΑΝ αναφέρει ότι χαιρετίζει κάθε έλεγχο που μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των διαδικασιών και στην αποτελεσματικότερη υλοποίηση ενός έργου τέτοιας κλίμακας.

Αυτούσια η ανακοίνωση

Η εγκατάσταση κλιματιστικών στα δημόσια σχολεία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα αναβάθμισης της καθημερινότητας της σχολικής κοινότητας που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη. Πρόκειται για ένα εγχείρημα που από την πρώτη στιγμή έθεσε ως στόχο να καλύψει ένα κενό δεκαετιών στη δημόσια εκπαίδευση, ένα ζήτημα που, παρά τη διαχρονική και πραγματική ανάγκη μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων, δεν είχε προηγουμένως τύχει ουσιαστικής και συνολικής αντιμετώπισης.

Η παρούσα Κυβέρνηση έλαβε την πολιτική απόφαση να μετατρέψει αυτή τη διαχρονική εκκρεμότητα σε συγκεκριμένο έργο, με καθολικό στόχο, σχεδιασμό, χρηματοδότηση και υλοποίηση σε παγκύπρια βάση. Σήμερα, η απόφαση αυτή παράγει ήδη συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, έχει επιτευχθεί πλήρης λειτουργία κλιματιστικών στο 90% σχεδόν των Λυκείων και στο 75% σχεδόν των Γυμνασίων, ενώ οι εργασίες συνεχίζονται στις υπόλοιπες βαθμίδες και σε σχολικές μονάδες σε ολόκληρη την Κύπρο.

Σε σχέση με την Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την εγκατάσταση κλιματιστικών στα δημόσια σχολεία, το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας χαιρετίζει κάθε έλεγχο που μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των διαδικασιών και στην ακόμη αποτελεσματικότερη υλοποίηση ενός έργου αυτής της κλίμακας. Τα προβλήματα και οι προκλήσεις που έχουν προκύψει κατά την πορεία υλοποίησης είναι γνωστά στο Υπουργείο, παρακολουθούνται συστηματικά και αντιμετωπίζονται, ενώ έχουν ήδη δοθεί σχετικές οδηγίες προς τις Σχολικές Εφορείες, οι οποίες έχουν την αρμοδιότητα εκτέλεσης του έργου.

Την ίδια στιγμή, για την ορθή αξιολόγηση της πορείας του έργου είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπόψη η πραγματική του κλίμακα, η πολυπλοκότητά του και ο δυναμικός χαρακτήρας της υλοποίησης. Πρόκειται για ένα εκτεταμένο έργο παγκύπριας εμβέλειας, το οποίο αφορά εκατοντάδες σχολικές μονάδες με διαφορετικά κτηριακά, ηλεκτρολογικά και τεχνικά δεδομένα. Η συνολική εικόνα ενός τέτοιου έργου δεν μπορεί να διαμορφώνεται αποκλειστικά μέσα από την αποτύπωση δεδομένων ενός περιορισμένου αριθμού σχολικών μονάδων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι εργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και τα δεδομένα μεταβάλλονται συνεχώς ανάλογα με την πρόοδο και τις τεχνικές ανάγκες κάθε σχολείου.

Σημαντικό μέρος της Έκθεσης αφορά μόνο τον αρχικό προγραμματισμό του έργου κατά την περίοδο 2023-2024 και ειδικότερα τον σχεδιασμό των τριών φάσεων εγκατάστασης. Ο σχεδιασμός αυτός μεταβλήθηκε ήδη από το 2024, όταν ο προγραμματισμός επεκτάθηκε σε όλα τα δημόσια σχολεία παγκύπρια, πλην σχολείων σε ορεινές περιοχές όπου τα δεδομένα και οι ανάγκες είναι διαφορετικά. Ως εκ τούτου, αναφορές και γραφικά που βασίζονται στις αρχικές τρεις φάσεις δεν αποτυπώνουν τη σημερινή έκταση και την πραγματική πορεία υλοποίησης του έργου. Αναλυτικότερα στοιχεία και οι σχετικές τοποθετήσεις του ΥΠΑΝ περιλαμβάνονται στο Παράρτημα της Έκθεσης.

Η εγκατάσταση χιλιάδων κλιματιστικών μονάδων σε σχολικά κτήρια δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία αγοράς και τοποθέτησης εξοπλισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνται ηλεκτρολογικές αναβαθμίσεις, ενίσχυση δικτύων και άλλες τεχνικές παρεμβάσεις, ιδιαίτερα σε σχολικές υποδομές που αντιμετωπίζουν προβλήματα συσσωρευμένα επί σειρά ετών. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι απαραίτητες ώστε τα συστήματα να μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια, αξιοπιστία και σε μόνιμη βάση.

Ακριβώς γι’ αυτό, το έργο υλοποιείται στη βάση συγκεκριμένων διαδικασιών δημοσίων συμβάσεων και τεχνικών προδιαγραφών των Τεχνικών Υπηρεσιών του ΥΠΑΝ, με πρόβλεψη των αναγκαίων πόρων και με απόλυτη προτεραιότητα την ασφάλεια των μαθητών, των εκπαιδευτικών και του προσωπικού των σχολείων.

Η θέση του Υπουργείου είναι και παραμένει ξεκάθαρη. Η ταχύτητα στην υλοποίηση είναι σημαντική. Η ασφάλεια, όμως, είναι αδιαπραγμάτευτη. Δεν πρόκειται να γίνουν εκπτώσεις σε τεχνικές απαιτήσεις ή σε ζητήματα ασφάλειας για λόγους επίσπευσης ή δημιουργίας εντυπώσεων.

Ο γενικός συντονισμός του έργου ασκείται από τον εκάστοτε Γενικό Διευθυντή του ΥΠΑΝ υπό την εποπτεία της Υπουργού. Για τις τεχνικές προκλήσεις που προέκυψαν κατά την πορεία υλοποίησης ορίστηκαν αρμόδιοι συντονιστές, ενώ πραγματοποιείται τακτική επικοινωνία και συναντήσεις με τις πέντε Μητροπολιτικές Σχολικές Εφορείες με στόχο την παρακολούθηση της προόδου, τον συντονισμό και την επίλυση ζητημάτων που προκύπτουν.

Παράλληλα, η αρχική αποκεντρωμένη διαδικασία προσφορών μέσω των Σχολικών Εφορειών εξελίχθηκε, σε συνεργασία με το Γενικό Λογιστήριο και τις Τεχνικές Υπηρεσίες του ΥΠΑΝ, με την εισαγωγή του Δυναμικού Συστήματος Αγορών, το οποίο χρησιμοποιείται έκτοτε από τις Σχολικές Εφορείες υπό την καθοδήγηση του Γενικού Λογιστηρίου.

Για όλα τα οικονομικά θέματα και τον προϋπολογισμό του έργου ακολουθήθηκαν οι συστάσεις του Γενικού Λογιστηρίου της Δημοκρατίας. Οι απαιτούμενες πιστώσεις έχουν προβλεφθεί στον προϋπολογισμό του ΥΠΑΝ και οι πληρωμές προς τις Σχολικές Εφορείες πραγματοποιούνται ανάλογα με την πρόοδο υλοποίησης. Τα σχετικά στοιχεία βρίσκονται στη διάθεση του Λογιστηρίου του Υπουργείου.

Σε ό,τι αφορά τον «Οδηγό Εγκατάστασης Συστημάτων Κλιματισμού σε Σχολικά Κτήρια» και το Δυναμικό Σύστημα Αγορών, τα σχετικά ζητήματα έχουν απαντηθεί αναλυτικά στις επιστολές του ΥΠΑΝ προς τον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας ημερομηνίας 10 Ιουνίου και 23 Ιουνίου 2026. Στις προδιαγραφές περιλαμβάνονται επίσης οι αναγκαίες πρόνοιες για τη συντήρηση των συστημάτων.

Η σημερινή εικόνα είναι συγκεκριμένη. Υπάρχει πολιτική απόφαση, υπάρχει καθολικός στόχος, υπάρχει χρηματοδότηση και υπάρχει έργο σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Κύπρο. Χιλιάδες κλιματιστικές μονάδες έχουν ήδη εγκατασταθεί, πολλές βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία και οι εργασίες συνεχίζονται.

Το ΥΠΑΝ επικαιροποιεί συστηματικά τα στοιχεία μέσω των Σχολικών Εφορειών και των ίδιων των σχολείων, ώστε η πρόοδος να παρακολουθείται συνεχώς και η δημόσια ενημέρωση να γίνεται με διαφάνεια και με βάση τα πραγματικά δεδομένα.

Η Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας θα αξιοποιηθεί στο πλαίσιο της συνεχούς αξιολόγησης και βελτίωσης της υλοποίησης του έργου.

Ο στόχος παραμένει αμετάθετος: όλα τα δημόσια σχολεία να διαθέτουν κλιματισμό, με τις απαραίτητες υποδομές και με πλήρη ασφάλεια για τη σχολική κοινότητα. Το έργο προχωρά, τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά και μετρήσιμα και η υλοποίησή του συνεχίζεται με συνέπεια μέχρι την ολοκλήρωσή του.