Η Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας αναδεικνύει σημαντικά περιθώρια βελτίωσης στη σίτιση των Οπλιτών της Εθνικής Φρουράς, με δαπάνες άνω των €9,5 εκατ. το 2025

Σημαντικά περιθώρια βελτίωσης στη σίτιση των Οπλιτών της Εθνικής Φρουράς καταγράφει η Ειδική Έκθεση ΕΕ-ΕΥ 26/2026 της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία εξετάζει την ποιότητα και την ασφάλεια των γευμάτων, τη διαχείριση των ποσοτήτων, τους ελέγχους και την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών τροφοδοσίας.

Για τη σίτιση των Οπλιτών δαπανήθηκαν το 2025 περισσότερα από €9,5 εκατ., ενώ η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι το ζήτημα συνδέεται όχι μόνο με τις συνθήκες διαβίωσης των στρατιωτών αλλά και με την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Εθνικής Φρουράς.

Ο έλεγχος βασίστηκε σε τρεις διαφορετικούς άξονες: επιτόπιες επισκέψεις και ελέγχους σε στρατόπεδα και φυλάκια, ανάλυση 1.106 ερωτηματολογίων που συμπληρώθηκαν από Οπλίτες και αξιολόγηση ελεγκτικών τεκμηρίων.

Μέτρια η ικανοποίηση από το συσσίτιο

Τα αποτελέσματα της έρευνας καταγράφουν μέτριο βαθμό ικανοποίησης από τη σίτιση. Η συνολική αξιολόγηση κυμαίνεται από 44,5% έως 61%, με τις χαμηλότερες επιδόσεις να καταγράφονται στο πρωινό ρόφημα και στο πρόγευμα.

Στο κυρίως γεύμα, οι Οπλίτες που σιτίζονται από τα μαγειρεία των Μονάδων εμφανίζουν γενικό δείκτη ικανοποίησης 59,6%, έναντι 50,5% για τις έτοιμες μερίδες και 52,5% για τις κατεψυγμένες μερίδες. Για το δείπνο, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 61%, 51,4% και 52%.

Ιδιαίτερο ζήτημα εντοπίζεται στις ειδικές διατροφές. Μόλις περίπου ένας στους πέντε Οπλίτες που ακολουθούν ειδική διατροφή θεωρεί ότι οι διατροφικές του ανάγκες καλύπτονται επαρκώς ή πλήρως. Παράλληλα, το 25% του συνόλου των ερωτηθέντων δηλώνει ότι οι διατροφικές του ανάγκες καλύπτονται λίγο ή καθόλου.

Η Έκθεση σημειώνει ακόμη ότι τα τρία διαφορετικά συστήματα τροφοδοσίας δεν προσφέρουν απολύτως ίδια μενού, με διαφοροποιήσεις στη συχνότητα κατανάλωσης κρέατος, ψαριού και ζυμαρικών. Η Ελεγκτική Υπηρεσία θεωρεί ότι η θρεπτική αξία, η ποιότητα και η ποικιλία του φαγητού δεν θα πρέπει να διαφοροποιούνται ανάλογα με τη μέθοδο σίτισης που εφαρμόζεται στη Μονάδα.

Σχεδόν επτά στους δέκα στρέφονται στο ΚΨΜ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις των Οπλιτών για την κατανάλωση φαγητού εκτός του επίσημου συσσιτίου.

Το 69% δηλώνει ότι καταφεύγει μερικές φορές ή καθημερινά σε προϊόντα του Κέντρου Ψυχαγωγίας Μονάδας, ενώ το 41% αναφέρει ότι, μερικές φορές ή καθημερινά, καταναλώνει φαγητό που προέρχεται εκτός στρατοπέδου. Η Έκθεση συνδέει τα ευρήματα αυτά με τη μειωμένη κατανάλωση του φαγητού που παρέχει η Εθνική Φρουρά και, κατ’ επέκταση, με τη σπατάλη πόρων.

Παράλληλα, το 73% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι αποφεύγει ή δεν καταναλώνει συγκεκριμένα φαγητά. Μεταξύ των συχνότερα αναφερόμενων επιλογών περιλαμβάνονται όσπρια και ψάρια, ενώ καταγράφονται επίσης αρνητικές αξιολογήσεις για συγκεκριμένα πιάτα, όπως η ομελέτα και το μπέργκερ λαχανικών.

Προβλήματα στους ελέγχους και στις θερμοκρασίες

Οι επιτόπιοι έλεγχοι ανέδειξαν και προβλήματα στην εφαρμογή των διαδικασιών παραλαβής των γευμάτων.

Σε αιφνίδιο έλεγχο στο Στρατόπεδο «Β. Καποτά» διαπιστώθηκε ότι κατά την παραλαβή έτοιμων μερίδων ήταν παρόντες μόνο δύο κληρωτοί Οπλίτες, χωρίς την παρουσία μέλους της προβλεπόμενης επιτροπής παραλαβής. Παράλληλα, το θερμόμετρο που χρησιμοποιήθηκε για τον έλεγχο των παραδιδόμενων μερίδων δεν διέθετε την απαιτούμενη πιστοποίηση, ενώ διαπιστώθηκε και πρόβλημα με την καταλληλότητα της ηλεκτρονικής ζυγαριάς που χρησιμοποιείτο για τον έλεγχο του βάρους των μερίδων.

Ακόμη πιο σημαντικά ήταν τα ευρήματα από τον έλεγχο στο Στρατόπεδο «Μ. Καίλη» και στο Φυλάκιο ΜΠΑΡΣΑΚ. Ενώ κατά την παράδοση καταγράφηκε θερμοκρασία 65 βαθμών Κελσίου, οι μετρήσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας πριν από την έναρξη του γεύματος κατέδειξαν θερμοκρασίες χαμηλότερες κατά 15 έως 25 βαθμούς από το ελάχιστο επιτρεπτό όριο των 60 βαθμών.

Η Έκθεση επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες θερμοκρασίες εμπίπτουν στην «επικίνδυνη ζώνη» για την ανάπτυξη μικροοργανισμών, σύμφωνα με το πλαίσιο υγιεινής τροφίμων που εξετάστηκε από τους ελεγκτές.

Στο μέτωπο της διαχείρισης των ποσοτήτων, η Ελεγκτική Υπηρεσία εντόπισε περιπτώσεις όπου οι παραγγελίες υπερέβαιναν σημαντικά τον πραγματικό αριθμό των Οπλιτών που έπρεπε να σιτιστούν.

Σε συγκεκριμένα Φυλάκια οι ατομικές μερίδες που παραγγέλθηκαν ήταν κατά 100% και 57% περισσότερες από την παρούσα δύναμη. Για την περίοδο από 1η έως 22 Ιανουαρίου 2026, η εξέταση των παραγγελιών στο σύνολο των Φυλακίων που εξυπηρετούνταν από συγκεκριμένη Μονάδα Σίτισης έδειξε υπερπαραγγελίες κατά 42% και 40% σε σχέση με την ημερήσια δικαιούμενη δύναμη.

Την ίδια στιγμή, εντοπίστηκαν σημαντικές ποσότητες αδιάθετων τροφίμων. Σε μία περίπτωση, από 30 σάντουιτς που είχαν παραγγελθεί για το πρόγευμα, καταναλώθηκαν μόλις 13, ενώ 17 παρέμειναν αδιάθετα. Σε άλλη περίπτωση, από 30 πίτες με τόνο καταναλώθηκαν 20, ενώ οι υπόλοιπες παρέμεναν διαθέσιμες ακόμη και μετά την ημερομηνία λήξης που αναγραφόταν στη συσκευασία.

Η Έκθεση επισημαίνει ότι οι υφιστάμενες συμβατικές πρόνοιες επιτρέπουν τη μείωση των παραγγελιών σε περιπτώσεις υποκατανάλωσης, όμως η δυνατότητα αυτή δεν αξιοποιείται επαρκώς.

720.000 ατομικές συσκευασίες και ελλιπής ανακύκλωση

Προβλήματα εντοπίστηκαν και στη διαχείριση των απορριμμάτων.

Από την έναρξη της τρέχουσας σύμβασης, στις 20 Ιανουαρίου 2025, μέχρι την ολοκλήρωση του ελέγχου στις 6 Μαρτίου 2026, είχαν διανεμηθεί περίπου 720.000 μερίδες φαγητού σε ανακυκλώσιμες ατομικές συσκευασίες μίας χρήσης, χωρίς να υπολογίζονται οι συσκευασίες των συνοδευτικών.

Ωστόσο, η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπίστωσε ότι οι συσκευασίες σε αρκετές περιπτώσεις κατέληγαν στους κοινούς κάδους αντί στους κάδους ανακύκλωσης. Το 48% των Μονάδων Σίτισης δήλωσε ότι δεν διαθέτει κάδους ανακύκλωσης, ενώ το 52% ανέφερε ότι δεν εξυπηρετείται από αδειοδοτημένο συλλογικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων.

Ελλείψεις και στη στελέχωση των μαγειρείων

Η Έκθεση εντοπίζει επίσης ζήτημα κατανομής του προσωπικού. Παρότι στην Εθνική Φρουρά υπηρετούν συνολικά 21 ωρομίσθιοι κυβερνητικοί υπάλληλοι με ειδικότητα μάγειρα Α΄, από τα 17 ενεργά μαγειρεία Μονάδων τα τέσσερα, ποσοστό 24%, δεν διαθέτουν επαγγελματία μάγειρα.

Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η παρασκευή του φαγητού ανατίθεται σε κληρωτούς Οπλίτες που έχουν λάβει την ειδικότητα του μάγειρα.

Υπάρχουν και θετικές διαπιστώσεις

Η Έκθεση δεν καταγράφει μόνο αδυναμίες. Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, έχουν σημειωθεί ουσιαστικές βελτιώσεις σε σχέση με το παρελθόν, μεταξύ άλλων στο επίπεδο καθαριότητας και υγιεινής των χώρων και των μέσων σίτισης.

Παράλληλα, η εφαρμογή του συστήματος των έτοιμων παρασκευασμένων γευμάτων έχει προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διοικητική μέριμνα.

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ότι το σύστημα σίτισης καλύπτει τις βασικές ανάγκες, αλλά η εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών παρουσιάζει αδυναμίες. Οι ελεγκτές καταγράφουν περιθώρια βελτίωσης στην ποιότητα και ασφάλεια των γευμάτων, στην αποτελεσματικότητα των ελέγχων και στη διαχείριση των ποσοτήτων.

Οι εισηγήσεις της Ελεγκτικής Υπηρεσίας

Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται περιλαμβάνονται η επιστημονική εκτίμηση των ημερήσιων ενεργειακών αναγκών των Οπλιτών, η ανάλυση της θρεπτικής αξίας των γευμάτων, η ενίσχυση των ελέγχων κατά την παραλαβή, η καλύτερη αξιοποίηση του νέου μηχανογραφικού συστήματος διαχείρισης τροφίμων και η αυστηρότερη παρακολούθηση των παραγγελιών.

Προτείνεται επίσης η επανεξέταση του μενού, με περισσότερες ισορροπημένες και διαφοροποιημένες επιλογές, ενίσχυση των φρέσκων τροφίμων και εμπλουτισμός του πρωινού και των ροφημάτων.

Στις εισηγήσεις περιλαμβάνεται ακόμη η καλύτερη αντιμετώπιση των ειδικών διατροφικών αναγκών, η ενίσχυση των διαδικασιών ελέγχου της θερμοκρασίας των γευμάτων και η εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών ανακύκλωσης.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία ζητά, παράλληλα, την ενίσχυση της εποπτείας και τη συστηματικότερη αξιολόγηση της σίτισης, ώστε το σύστημα να ανταποκρίνεται καλύτερα στις διατροφικές ανάγκες των Οπλιτών και να περιοριστούν η σπατάλη και οι αποκλίσεις από τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Συνολικά, η έκθεση σκιαγραφεί ένα σύστημα που διαθέτει οργανωμένο πλαίσιο και έχει παρουσιάσει βελτιώσεις, αλλά στην πράξη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα στην εφαρμογή των ελέγχων, στην ποιότητα και ποικιλία του φαγητού, στην πρόβλεψη των πραγματικών αναγκών και στη διαχείριση των τροφίμων.

Πηγή: Sigmalive