Καταγγελία Κύπρου στον ΟΗΕ για το παράνομο μνημόνιο Τουρκίας – ψευδοκράτους για αγωγό φυσικού αερίου

Επιστολή στον ΟΗΕ με την οποία καταγγέλλει το παράνομο μνημόνιο μεταξύ της Τουρκίας και του ψευδοκράτους για την κατασκευή του παράνομου υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, έστειλε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κύπρου στον ΟΗΕ κα Μαρία Μιχαήλ.

Στην επιστολή αναφέρεται ότι η επιχειρούμενη από την Τουρκία υλοποίηση του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου συνιστά παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

«Η Τουρκία επιδιώκει να δημιουργήσει ακόμη μία στρατηγική σύνδεση υποδομών, συνδέοντας μόνιμα το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου με την ηπειρωτική Τουρκία. Αυτό εντάσσεται στη μακροχρόνια πολιτική της Τουρκίας για τη δημιουργία τετελεσμένων», αναφέρει μεταξύ άλλων και προτρέπει τον ΟΗΕ να στείλει μήνυμα στην Τουρκία να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, να σεβαστεί την κυριαρχία, της Κυπριακής Δημοκρατίας και να απόσχει από την υλοποίηση του παράνομου αγωγού.

Αναλυτικά η επιστολή:

Κατ’ εντολήν της Κυβέρνησής μου, επιθυμώ να θέσω υπόψη σας και να διαμαρτυρηθώ εντόνως για την υπογραφή, στις 10 Ιουλίου 2026, παράνομου «μνημονίου συναντίληψης» μεταξύ της Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας στις περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας που τελούν υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή, το οποίο αφορά την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου διπλής κατεύθυνσης που θα συνδέει την Τουρκία με τις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η υπογραφή του υποτιθέμενου «μνημονίου συναντίληψης» συνιστά ακόμη μία σκόπιμη και προκλητική ενέργεια της Τουρκίας, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, περιλαμβανομένων των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο.

Οι προπαρασκευαστικές δραστηριότητες για την υλοποίηση του υποτιθέμενου «μνημονίου συναντίληψης» φαίνεται ότι έχουν ήδη αρχίσει. Ειδικότερα, η Τουρκία εξέδωσε στις 21 Ιουλίου 2026 ναυτιλιακή προειδοποίηση για την ανάπτυξη των ερευνητικών σκαφών Oruç Reis, Denar Explorer, Denar Pathfinder και Denar Surveyor σε σχέση με προκαταρκτικές ερευνητικές εργασίες που αφορούν το προτεινόμενο έργο.

Μολονότι οι αρχικές αυτές δραστηριότητες φέρονται να λαμβάνουν χώρα εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων, καταδεικνύουν σαφώς την πρόθεση της Τουρκίας να προχωρήσει στην υλοποίηση του παράνομου μνημονίου. Το υποτιθέμενο «μνημόνιο συναντίληψης» είναι άκυρο και, ως εκ τούτου, στερείται οποιασδήποτε νομικής ισχύος. Η παράνομη αποσχιστική οντότητα που εγκαθιδρύθηκε στο κατεχόμενο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν διαθέτει διεθνή νομική προσωπικότητα και δεν έχει αρμοδιότητα βάσει του διεθνούς δικαίου να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες ή να εγκρίνει έργα που επηρεάζουν το έδαφος, τα χωρικά ύδατα, την αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τα ψηφίσματα 541 (1983) και 550 (1984) του Συμβουλίου Ασφαλείας κήρυξαν ρητά νομικά άκυρη την υποτιθέμενη αποσχιστική οντότητα και κάλεσαν όλα τα κράτη να μην την αναγνωρίσουν ούτε να τη διευκολύνουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο.

Η επιχειρούμενη από την Τουρκία υλοποίηση του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, μαζί με κάθε συναφές υπεράκτιο και χερσαίο έργο υποδομής, πραγματοποιείται χωρίς την άδεια και τη συγκατάθεση της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας, με πλήρη περιφρόνηση της κυριαρχίας, των δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της.

Η κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού στο κατεχόμενο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος διέρχεται επίσης από τα χωρικά της ύδατα και την αποκλειστική οικονομική ζώνη/υφαλοκρηπίδα, συνιστά παραβίαση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και προσβολή των δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της επί της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης/υφαλοκρηπίδας της βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, οι σχετικές διατάξεις της οποίας αποτυπώνουν το εθιμικό διεθνές δίκαιο.

Ειδικότερα, η επιχειρούμενη υλοποίηση του προτεινόμενου έργου παραβιάζει την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας επί του εδάφους και των χωρικών της υδάτων, καθόσον πραγματοποιείται χωρίς την άδειά της, και προσβάλλει τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της ως παράκτιου κράτους να ρυθμίζει δραστηριότητες που επηρεάζουν τους φυσικούς της πόρους και το θαλάσσιο περιβάλλον εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης/υφαλοκρηπίδας της.

Η τελευταία πρόκληση της Τουρκίας συμπίπτει με μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία, καθώς συνεχίζονται οι προσπάθειες για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων με στόχο τη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού.

Αντί να συμβάλλουν στη δημιουργία συνθηκών που ευνοούν την επιτυχία της διαδικασίας αυτής, τέτοιες μονομερείς ενέργειες υπονομεύουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων και επιδιώκουν να προδικάσουν το μέλλον του νησιού μέσω μη αναστρέψιμων εξελίξεων.

Η Τουρκία επιδιώκει να δημιουργήσει ακόμη μία στρατηγική σύνδεση υποδομών, συνδέοντας μόνιμα το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου με την ηπειρωτική Τουρκία. Αυτό εντάσσεται στη μακροχρόνια πολιτική της Τουρκίας για τη δημιουργία τετελεσμένων, με στόχο την περαιτέρω εδραίωση του πολιτικού, οικονομικού και στρατηγικού της ελέγχου επί του κατεχόμενου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας και την ενίσχυση των συνεπειών της συνεχιζόμενης στρατιωτικής της κατοχής.

Η τελευταία αυτή εξέλιξη δεν μπορεί να εξεταστεί μεμονωμένα. Έπεται της παράνομης κατασκευής και λειτουργίας υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς νερού μεταξύ της Τουρκίας και των κατεχόμενων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας και αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης και συστηματικής πολιτικής που αποσκοπεί στην ενσωμάτωση του κατεχόμενου εδάφους στις πολιτικές και οικονομικές δομές της Τουρκίας, ενισχύοντας έτσι την εξάρτηση των κατεχομένων από την Τουρκία και παγιώνοντας περαιτέρω τον παράνομο διαχωρισμό του νησιού. Επιπλέον, ο προτεινόμενος υποθαλάσσιος αγωγός φυσικού αερίου δεν θα πρέπει να θεωρείται απλώς έργο ενεργειακής υποδομής μεταξύ της Τουρκίας και της παράνομης αποσχιστικής οντότητας στα κατεχόμενα.

Η υποδομή διπλής κατεύθυνσης αποσκοπεί εν τέλει, από πλευράς Τουρκίας, στη διευκόλυνση της μελλοντικής μεταφοράς κοιτασμάτων φυσικού αερίου που θα εξορύσσονται από τις θαλάσσιες περιοχές επί των οποίων η Κυπριακή Δημοκρατία ασκεί κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα, γεγονός που εγείρει πρόσθετες νομικές και πολιτικές ανησυχίες ως προς τις προθέσεις και τα σχέδια της Τουρκίας.

Η εξέλιξη αυτή εξετάζεται στο πλαίσιο των παράνομων γεωτρητικών και σεισμικών ερευνών που διεξήγαγε η Τουρκία στα χωρικά ύδατα και στην αποκλειστική οικονομική ζώνη/υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά την περίοδο 2019–2020, κατά παράβαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας βάσει του διεθνούς δικαίου, όπως αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Υπό το πρίσμα αυτό, η Κυβέρνησή μου ζητά ευλαβώς τη συνδρομή σας ώστε να μεταφερθεί σαφές μήνυμα προς την Τουρκία ότι οφείλει να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου, να σεβαστεί την κυριαρχία, τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, να απόσχει από την υλοποίηση του παράνομου «μνημονίου συναντίληψης» για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει την Τουρκία με τις κατεχόμενες περιοχές της Κυπριακής Δημοκρατίας και να τερματίσει αμέσως κάθε συναφή δραστηριότητα.

Τέτοιες μονομερείς ενέργειες, ιδίως όταν συνοδεύονται από προκλητικές δηλώσεις και απόπειρες δημιουργίας νέων τετελεσμένων, δεν συμβάλλουν στην ειρήνη, τη σταθερότητα ή τη συμφιλίωση.

Αντιθέτως, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων, δυσχεραίνουν τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα και της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών του, βλάπτουν τις προοπτικές επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και παγιώνουν περαιτέρω τον διαχωρισμό του νησιού.

Θα σας ήμουν ευγνώμων εάν η παρούσα επιστολή διανεμηθεί ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, υπό τα θέματα 40 και 75 της ημερήσιας διάταξης, και δημοσιευθεί στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Υποθέσεων Ωκεανών και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Δελτίου Δικαίου της Θάλασσας.

Πηγή: cnn.gr