Ξεκίνησε η τρίτη παγκύπρια εκστρατεία καθαρισμού, με 100 κοινότητες να συμμετέχουν και συνολικό κόστος €1 εκατ. για την απομάκρυνση 200 παράνομων σκυβαλότοπων

Οι πρώτες κοινότητες, από ένα σύνολο περίπου 100 σε όλη την Κύπρο, έχουν αρχίσει να απομακρύνουν τους παράνομους σκυβαλότοπους που βρίσκονται στα όριά τους.

Επωφελούνται από τη νέα, τρίτη στη σειρά, παγκύπρια εκστρατεία καθαρισμού, μετά την έκτακτη στήριξη ύψους €1 εκατ., που ενέκρινε στις 16 Ιουλίου το Υπουργικό Συμβούλιο, με προτεραιότητα στις περιοχές που παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιών.

Εισηγητές της πρότασης ήταν τρεις υπουργοί: Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Εσωτερικών και Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.

Μετά την ενημέρωση που έδωσαν, μέχρι τις 24 Ιουλίου στην Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου, οι κοινότητες που εντοπίζουν παράνομους σκυβαλότοπους στα όριά τους, τόσο για τον αριθμό τους όσο και για το εκτιμώμενο κόστος απομάκρυνσής τους, συνήλθε στις 26 Ιουλίου η ομάδα εργασίας της εκστρατείας, η οποία αποτελείται από την Ένωση Κοινοτήτων, το Τμήμα Περιβάλλοντος και εκπροσώπους των Επαρχιακών Διοικήσεων.

Μετά από αξιολόγηση των στοιχείων ετοιμάστηκε ένας κατάλογος 100 περίπου κοινοτήτων και περισσότερων από 200 παράνομων σκυβαλότοπων, όπως δήλωσε στον «Π» ο πρόεδρος της Ένωσης Κοινοτήτων Κύπρου, Ανδρέας Κιτρομηλίδης.

«Ήδη άρχισαν τους καθαρισμούς ορισμένες κοινότητες, οι οποίες διαθέτουν δικά τους συνεργεία ή κατάφεραν πριν την περίοδο των διακοπών να βρουν εργολάβους, αλλά και ανοιχτούς τους αδειοδοτημένους χώρους παραλαβής των υλικών. Όσες δεν πρόλαβαν, θα προβούν σε ενέργειες γύρω στα τέλη Αυγούστου», σημείωσε.

Χορηγία μέχρι €15.000

Από το ποσό του €1 εκατ. που δίνει το κράτος στις 100 κοινότητες, η κάθε μία θα λάβει ένας μέρος της αναγκαίας δαπάνης που κυμαίνεται από €4.000 μέχρι €15.000 ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε κοινότητας, όπως εξήγησε ο κ. Κιτρομηλίδης.

Η παραχώρηση έκτακτης χορηγίας συνολικού ποσού ύψους €1 εκατ. προκύπτει από ισόποσες εξοικονομήσεις του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.

Οι σχετικές πιστώσεις μεταφέρθηκαν στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο τις διαθέτει, μέσω των οικείων Επαρχιακών Διοικήσεων, προς τα Συμπλέγματα Υπηρεσιών Κοινοτήτων για την υλοποίηση των προβλεπόμενων εργασιών, κατ’ αναλογία του πλαισίου παραχώρησης χορηγίας προς τα Συμπλέγματα Υπηρεσιών Κοινοτήτων ή στα Κοινοτικά Συμβούλια, σύμφωνα με την Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 344/2026, ημερομηνίας 26.03.2026.

Οι εργασίες που χρηματοδοτούνται περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη συλλογή και απομάκρυνση στερεών αποβλήτων – ανάμεικτα απόβλητα κατασκευών και κατεδαφίσεων, ογκώδη αντικείμενα και άλλα απόβλητα που απορρίφθηκαν παράνομα-καθώς και τις αναγκαίες εργασίες αποκατάστασης, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο.

Αχίλλειος πτέρνα

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την Πυροσβεστική, οι παράνομοι σκυβαλότοποι υπολογίζονται γύρω στους 850 παγκύπρια. Για τον κρατικό μηχανισμό πυροπροστασίας συνιστούν αχίλλειο πτέρνα σε επίπεδο πρόληψης. Αν και αρκετά άλλα ζητήματα ρυθμίστηκαν τους προηγούμενους μήνες, οι παράνομοι σκυβαλότοποι παραμένουν μία «ωρολογιακή βόμβα». Πριν την έναρξη της τρέχουσας αντιπυρικής περιόδου, η Πυροσβεστική ετοίμασε και απέστειλε σε κάθε κοινοτικό συμβούλιο έναν κατάλογο με τους παράνομους σκυβαλότοπους που πρέπει να απομακρύνει, μαζί με τα σημεία καθαρισμού χόρτων.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η ευθύνη για τον εντοπισμό και τον καθαρισμό των χώρων παράνομης απόρριψης αποβλήτων ανήκει στις τοπικές Αρχές. Παρόλα αυτά, και μετά την εκδηλωμένη οικονομική αδυναμία τους, η κυβέρνηση αποφάσισε για τρίτη συνεχή χρονιά να παρέχει οικονομική στήριξη στις τοπικές Αρχές, αναγνωρίζοντας ότι η άμεση απομάκρυνση των παράνομων αποβλήτων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την προστασία του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας και την πρόληψη των πυρκαγιών.

Προηγήθηκαν δύο εκστρατείες

Συγκεκριμένα, για τον καθαρισμό χώρων παράνομης απόρριψης αποβλήτων διατέθηκαν €1 εκατ. το 2024 και €1,2 εκατ. το 2025, στο πλαίσιο της εκστρατείας #WasteFreeCyprus, ενώ με τη νέα απόφαση του υπουργικού εγκρίθηκε επιπρόσθετη χρηματοδότηση ύψους €1 εκατ., ανεβάζοντας τη συνολική οικονομική στήριξη από το 2024 μέχρι σήμερα σε €3,2 εκατ.

Η έκτακτη αυτή στήριξη του €1 εκατ. είναι επιπρόσθετη των €4,16 εκατ. που έχει ήδη εγκρίνει η κυβέρνηση για το 2026 στο πλαίσιο των μέτρων πρόληψης των πυρκαγιών στις κοινότητες, ενισχύοντας περαιτέρω τις δράσεις προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ανθρώπινης ζωής.

Ο «μεγάλος αδελφός»

Στο μεταξύ, όπως δημοσίευσε την προηγούμενη εβδομάδα ο «Π», ξεκίνησαν οι διαδικασίες, ώστε με την τοποθέτηση καμερών, οι κοινότητες και οι δήμοι να αποκτήσουν ένα προληπτικό εργαλείο κατά της επαναδημιουργίας παράνομων σκυβαλότοπων, σε σημεία τα οποία καθαρίζονται, αλλά παραμένουν αφύλακτα. Μετά τη συγκατάθεση, υπό προϋποθέσεις, της επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων, στις 20 Ιουλίου, έγινε συνεδρίαση εμπλεκομένων στο Υπουργείο Εσωτερικών, όπου αποφασίστηκαν τα επόμενα βήματα.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, η επίτροπος έθεσε ως προϋπόθεση την τοποθέτηση πινακίδας, η οποία θα ενημερώνει ότι ο χώρος παρακολουθείται από κάμερα. Ένα ζήτημα, το οποίο απομένει να ρυθμιστεί, είναι η δημιουργία των προδιαγραφών των καμερών, για να ακολουθήσει η προκήρυξη διαγωνισμού προμήθειάς τους από εταιρεία – ανάδοχο.

Επίσης, θα πρέπει να γίνει η επιλογή των σημείων που θα τοποθετηθούν. Ακολούθως θα καταλήξουν στον φορέα ο οποίος θα διαχειρίζεται το αποτέλεσμα της βιντεοπαρακολούθησης, με επικρατέστερους, σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών, τις Ενώσεις Κοινοτήτων και Δήμων.

Επίτροπος: Θεμιτό μέτρο υπό προϋποθέσεις

«Η εγκατάσταση συστημάτων βιντεοπαρακολούθησης (ΚΚΒΠ) σε σκυβαλότοπους, με σκοπό την πρόληψη και/ή τον έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών, δύναται να συνιστά θεμιτό μέτρο προς εξυπηρέτηση σκοπών δημοσίου συμφέροντος, υπό την προϋπόθεση ότι είναι αναγκαία και αναλογική προς τον επιδιωκόμενο σκοπό και ότι υλοποιείται με την πρόβλεψη κατάλληλων εγγυήσεων για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα», δήλωσε στον «Π» η επίτροπος Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Μαρία Χριστοφίδου.

Σημείωσε ότι το μέτρο αυτό θα μπορούσε να εφαρμοστεί για σκοπούς πρόληψης των πυρκαγιών, εφόσον είναι αναγκαίο και αναλογικό προς τον επιδιωκόμενο σκοπό και προς την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Θα πρέπει επίσης, τόνισε, να εφαρμόζεται με τις κατάλληλες εγγυήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

«Συναφώς, η λειτουργία του ΚΚΒΠ οφείλει να συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ) της ΕΕ και της εθνικής νομοθεσίας και ειδικότερα θα πρέπει να υφίσταται κατάλληλη νομική βάση, να τηρούνται οι βασικές αρχές της σύννομης επεξεργασίας, όπως για παράδειγμα οι αρχές της αναλογικότητας και ελαχιστοποίησης των δεδομένων με τη λήψη των κατάλληλων τεχνικών λύσεων, και όπου αυτό απαιτείται δυνάμει του Άρθρου 35 του ΓΚΠΔ, να διενεργείται εκτίμηση αντικτύπου σχετικά με την προστασία δεδομένων πριν από την έναρξη της επεξεργασίας», σημείωσε.

Σύμφωνα με την επίτροπο, η νομιμότητα κάθε συστήματος βιντεοπαρακολούθησης αξιολογείται κατά περίπτωση, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών χαρακτηριστικών του και του τρόπου λειτουργίας του.