EUROPE DIRECT ΛΑΡΝΑΚΑΣ-ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ: Νέο σύστημα για την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν παράτυπα στην ΕΕ
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, απόφαση επιστροφής που εκδίδεται από αρμόδιες εθνικές αρχές σε βάρος υπηκόου τρίτης χώρας που διαμένει παράτυπα σε κράτος μέλος συνεπάγεται την υποχρέωση της αποχώρησης του προσώπου αυτού από τη συγκεκριμένη χώρα της ΕΕ άμεσα ή εντός της σχετικής προθεσμίας.
Υποχρέωση συνεργασίας και κράτηση
Οι υπήκοοι τρίτων χωρών που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής θα υποχρεούνται να συνεργάζονται με τις αρμόδιες αρχές. Για την προετοιμασία της επιστροφής τους, θα μπορούν να τίθενται υπό κράτηση, κατόπιν ατομικής αξιολόγησης, για παράδειγμα εάν δεν συνεργάζονται, εάν υπάρχει κίνδυνος διαφυγής ή εάν συνιστούν απειλή για την ασφάλεια. Η κράτηση θα πρέπει να διατάσσεται από διοικητική ή δικαστική αρχή και θα μπορεί να διαρκεί έως 24 μήνες. Θα είναι επίσης δυνατή συνολική παράταση έως έξι μήνες, εφόσον μεταβληθούν οι περιστάσεις, προκύψουν νέα στοιχεία ή βελτιωθεί η συνεργασία με τρίτη χώρα. Εάν υπήκοος τρίτης χώρας μετακινηθεί σε άλλο κράτος μέλος, μπορεί να εφαρμόζεται περίοδος κράτησης. Τα κράτη μέλη θα μπορούν επίσης να απαιτούν τακτική αναφορά στις αρχές ή διαμονή σε καθορισμένο μέρος. Θα μπορούν επίσης να επιβάλλονται εναλλακτικά μέτρα κράτησης, όπως χρηματική εγγύηση ή ηλεκτρονική επιτήρηση.
Μέτρα έρευνας
Οι εθνικές αρχές θα μπορούν να λαμβάνουν ειδικά μέτρα έρευνας για την προετοιμασία ή τη διασφάλιση αποτελεσματικής επιστροφής. Τα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν έρευνες σε υπηκόους τρίτων χωρών, σε κατοικίες ή σε άλλους σχετικούς χώρους, κατόπιν δικαστικής ή διοικητικής άδειας, καθώς και έρευνα και κατάσχεση προσωπικών αντικειμένων και ηλεκτρονικών συσκευών. Όλα τα μέτρα θα πρέπει να τηρούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και να υπόκεινται στις εγγυήσεις και τα ένδικα μέσα που προβλέπονται από το ενωσιακό και το εθνικό δίκαιο.
Συμφωνία με χώρες εκτός ΕΕ για την αποδοχή των επιστρεφόντων
Βάσει των νέων κανόνων θα είναι δυνατή η μεταφορά μεταναστών για τους οποίους έχει εκδοθεί σχετική απόφαση (εξαιρουμένων των ασυνόδευτων ανηλίκων) σε «κέντρα επιστροφής» που βρίσκονται στο έδαφος χώρας που συμφωνεί να τους υποδεχθεί, βάσει συμφωνίας που συνάπτει κράτος μέλος της ΕΕ. Οι συμφωνίες αυτές θα μπορούν να συνάπτονται μόνο με τρίτες χώρες που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, το διεθνές δίκαιο και την αρχή της μη επαναπροώθησης. Οι εθνικές αρχές θα πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από την έναρξη ισχύος των συμφωνιών αυτών.
