Ελεύθερος πρώην κατάδικος λόγω καθυστερήσεων στην απέλασή του από Κύπρο

Το Ανώτατο Δικαστήριο διέταξε την άμεση αποφυλάκιση αλλοδαπού κρατουμένου, κρίνοντας ότι η σχεδόν 16μηνη κράτησή του για σκοπούς απέλασης είχε καταστεί παράνομη λόγω αδικαιολόγητων καθυστερήσεων και έλλειψης ουσιαστικών ενεργειών από τις αρμόδιες αρχές για την υλοποίηση της απομάκρυνσής του από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Η υπόθεση αφορούσε άνδρα ο οποίος εισήλθε στην Κύπρο το 2015 και υπέβαλε αίτηση διεθνούς προστασίας, η οποία τελικά απορρίφθηκε. Το 2020 καταδικάστηκε από το Κακουργιοδικείο Λάρνακας σε εξαετή ποινή φυλάκισης για αδικήματα που σχετίζονταν με ναρκωτικά. Μετά την αποφυλάκισή του, τον Μάρτιο του 2025, εκδόθηκαν εναντίον του διατάγματα κράτησης και απέλασης ως απαγορευμένου μετανάστη.

Ο αιτητής προσέφυγε στο Ανώτατο Δικαστήριο ζητώντας την έκδοση εντάλματος Habeas Corpus, υποστηρίζοντας ότι η παρατεταμένη κράτησή του ήταν πλέον παράνομη, καθώς δεν υπήρχε πραγματική προοπτική απέλασης και οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν είχαν επιδείξει τη δέουσα επιμέλεια για την υλοποίηση της απομάκρυνσής του.

Η Δημοκρατία αντέτεινε ότι η κράτηση παρέμενε νόμιμη, επικαλούμενη δυσκολίες στην εξακρίβωση της υπηκοότητας του αιτητή, την απουσία ταξιδιωτικών εγγράφων, την άρνησή του να συνεργαστεί με τις αρχές, καθώς και τις διαδικασίες που αφορούσαν μεταγενέστερες αιτήσεις ασύλου και δικαστικές προσφυγές. Υποστήριξε επίσης ότι γίνονταν συνεχείς προσπάθειες επικοινωνίας με τις αρμόδιες αρχές της Γκάμπια και της Σιέρα Λεόνε για τη διευθέτηση της επιστροφής του.

Το Δικαστήριο επανέλαβε ότι η κράτηση για σκοπούς απέλασης δεν μπορεί να μετατρέπεται σε αυτοσκοπό και ότι επιτρέπεται μόνο εφόσον η διαδικασία απομάκρυνσης προωθείται με τη δέουσα σπουδή και υπάρχει εύλογη προοπτική υλοποίησής της. Υπενθύμισε ακόμη ότι η κράτηση πρέπει να έχει τη μικρότερη δυνατή διάρκεια και να μην παρατείνεται πέραν του αναγκαίου χρόνου για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

Εξετάζοντας τα γεγονότα της υπόθεσης, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, παρόλο που ήδη από τον Ιούλιο του 2025 είχαν προκύψει στοιχεία πως ο αιτητής καταγόταν από τη Σιέρα Λεόνε, δεν προέκυπτε ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έγιναν έκτοτε για την εξασφάλιση της απέλασής του στη χώρα αυτή. Παράλληλα, σημείωσε ότι δεν είχαν παρουσιαστεί επαρκή στοιχεία πως έγιναν ουσιαστικές προσπάθειες για την εξασφάλιση ταξιδιωτικών εγγράφων, ενώ οι επαναξιολογήσεις της κράτησής του δεν αποκάλυπταν συγκεκριμένες ενέργειες που να καταδεικνύουν πραγματική πρόοδο στην εκτέλεση του διατάγματος απέλασης.

Σύμφωνα με την απόφαση, από τον Σεπτέμβριο του 2025 και έπειτα δεν φαίνεται να σημειώθηκε ουσιαστική εξέλιξη στην υπόθεση, με αποτέλεσμα η διαδικασία απομάκρυνσης να μην προχωρεί με την απαιτούμενη ταχύτητα και επιμέλεια. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι αρμόδιες αρχές δεν κατάφεραν να αποδείξουν πως έλαβαν όλα τα αναγκαία και αποτελεσματικά μέτρα για την ταχύτερη δυνατή εκτέλεση της απέλασης, ούτε ότι υπήρχε άμεση προοπτική απομάκρυνσης του αιτητή από τη Δημοκρατία.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αιτητής βρισκόταν υπό κράτηση για σχεδόν 16 μήνες, το Δικαστήριο έκρινε ότι η συνέχιση της κράτησής του δεν δικαιολογείται πλέον και συνιστά υπέρμετρη και αδικαιολόγητη στέρηση της ελευθερίας του. Ως εκ τούτου, ενέκρινε την αίτηση, εξέδωσε ένταλμα Habeas Corpus και διέταξε την άμεση απελευθέρωσή του, επιδικάζοντας παράλληλα δικαστικά έξοδα υπέρ του αιτητή και εναντίον της Δημοκρατίας.