Σε τροχιά επανέναρξης εισέρχονται οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), μετά τον απόπλου του ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» από το Ηράκλειο και την έκδοση νέας τουρκικής NAVTEX, η οποία επαναφέρει τις γνωστές διεκδικήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της «Καθημερινής» την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, ο απόπλους του πλοίου και η NAVTEX 1127/26, που εξέδωσε ο σταθμός της τουρκικής Υδρογραφικής Υπηρεσίας Αττάλειας, φαίνεται να σηματοδοτούν διέξοδο από το διπλωματικό αδιέξοδο των τελευταίων ημερών.

Το «Abeille Marengo» απέπλευσε στις 10 Νοεμβρίου από το λιμάνι του Ηρακλείου και αναμένεται αρχικά να πραγματοποιήσει εργασίες βαθμονόμησης του εξοπλισμού του, προτού προχωρήσει στις προβλεπόμενες έρευνες βυθού.

Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν βάσει των NAVTEX που έχουν εκδώσει οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές, όπως γνωστοποίησαν ο φορέας του GSI και ο ΑΔΜΗΕ.

Η τουρκική NAVTEX και οι αναφορές σε «συναίνεση»

Η νέα τουρκική NAVTEX παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς περιλαμβάνει ισχυρισμό ότι οι έρευνες θα διεξαχθούν σε συντονισμό με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και με τη συναίνεσή τους.

Παράλληλα, η Άγκυρα επαναλαμβάνει τις γνωστές θέσεις της περί αρμοδιότητας και τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Οι ελληνικές αρχές απάντησαν με αντι-NAVTEX, απορρίπτοντας την τουρκική αναγγελία.

Κύκλοι του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών υποστήριξαν ότι η τουρκική NAVTEX δεν έχει ουσιαστική σημασία, καθώς εκδόθηκε μεταγενέστερα και βασίζεται σε ήδη δημοσιοποιημένα δεδομένα.

Διευκρίνισαν, επίσης, ότι δεν υποβλήθηκε αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία.

Το διπλωματικό παρασκήνιο Άγκυρας – Παρισιού

Σύμφωνα με την «Καθημερινή», οι εξελίξεις παραπέμπουν σε διπλωματική συνεννόηση μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού, η οποία εκτιμάται ότι θα επιτρέψει την πραγματοποίηση των ερευνών χωρίς τουρκική παρεμπόδιση.

Η εφημερίδα συνδέει τη μεταβολή της τουρκικής στάσης με τις επαφές των τελευταίων ημερών, επισημαίνοντας ότι η πρώτη τουρκική NAVTEX της προηγούμενης Παρασκευής ήταν απορριπτική ως προς τις έρευνες.

Η νεότερη αναγγελία, αντίθετα, επιχειρεί να εντάξει τις εργασίες σε ένα πλαίσιο υποτιθέμενου τουρκικού συντονισμού και συναίνεσης.

Πρόκειται για διαφοροποίηση με διπλωματική σημασία, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται αποδοχή των τουρκικών ισχυρισμών από την ελληνική ή την κυπριακή πλευρά.

Μητσοτάκης: Άδεια έδωσαν μόνο Ελλάδα και Κύπρος

Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι οι μοναδικές χώρες που έχουν χορηγήσει άδεια για την ερευνητική δραστηριότητα του πλοίου είναι η Ελλάδα και η Κύπρος.

Μιλώντας στο συνέδριο «Greece Talks», εξέφρασε την εκτίμηση ότι η αποστολή θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις.

Αναφερόμενος στη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία, υποστήριξε ότι η ενημέρωση της Άγκυρας δεν δημιουργεί νομικό προηγούμενο και δεν μπορεί να θεωρηθεί αίτημα αδειοδότησης.

Παράλληλα, διαχώρισε τη γενική ενημέρωση τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία ή η Αίγυπτος, από τη διαδικασία χορήγησης αδειών, την οποία χαρακτήρισε αποκλειστική αρμοδιότητα των ελληνικών και κυπριακών αρχών.

Προς την περιοχή Κάσου – Καρπάθου

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το «Abeille Marengo» αναμένεται να κινηθεί αρχικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, προτού κατευθυνθεί προς τη θαλάσσια περιοχή νοτίως του στενού Κάσου – Καρπάθου.

Στο πλοίο επιβαίνει αξιωματικός του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, ο οποίος λειτουργεί ως σύνδεσμος με την Αθήνα.

Οι προγραμματισμένες δραστηριότητες εκτιμάται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι θα συνεχιστούν μέχρι τα τέλη Μαρτίου 2027.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο, καθώς το έργο GSI αποσκοπεί στην άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της χώρας μέσω της διασύνδεσής της με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα.

Παρά την εκτιμώμενη αποκλιμάκωση, η συνέχιση των ερευνών και η στάση που θα τηρήσει στην πράξη η Τουρκία παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες για την πορεία του έργου.