Ιωάννου: Εγκαινίασε φωτογραφική έκθεση για τον Κυριάκο Μάτση στο Παν. Κύπρου (φώτο)

Τα εγκαίνια της φωτογραφικής έκθεσης του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών (ΓΤΠ) με τίτλο «100 χρόνια από τη γέννηση του Σταυραετού του Πενταδακτύλου Κυριάκου Μάτση» τέλεσε ο Υπουργός Εσωτερικών, σε εκδήλωση που διοργανώνεται από το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ) και το ΓΤΠ, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, σήμερα Τετάρτη, 4 Νοεμβρίου 2026, στην Αίθουσα «Εύη Σοφιανού» του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους o Υπουργός Εσωτερικών κ. Κωνσταντίνος Ιωάννου, η Διευθύντρια του ΓΤΠ κα Αλίκη Στυλιανού, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου κ. Τάσος Χριστοφίδης, η Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών του ΥΠΑΝ κα Ειρήνη Παρασκευά Ροδοσθένους, κυβερνητικοί και πολιτειακοί αξιωματούχοι, πρώην αγωνιστές της ΕΟΚΑ και συγγενικά πρόσωπα του Κυριάκου Μάτση.

Τους παρευρισκόμενους καλωσόρισε η Εκπρόσωπος Τύπου του Πανεπιστημίου Κύπρου κα Δόξα Κωμοδρόμου, η οποία αναφέρθηκε στη σημασία της έκθεσης, η οποία πραγματοποιείται με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Κυριάκου Μάτση, στο πλαίσιο των δράσεων που συνδιοργανώνουν το ΓΤΠ, το ΥΠΑΝ και το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Επεσήμανε ότι, μέσα από τις φωτογραφίες και τα ιστορικά τεκμήρια, αναδεικνύονται όχι μόνο οι γνωστές στιγμές της αγωνιστικής του πορείας, αλλά και λιγότερο γνωστές πτυχές της προσωπικότητας, της σκέψης και των αξιών του. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στην ψηφιοποίηση του προσωπικού αρχείου του ήρωα από τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου, καθώς και στην εκπαιδευτική διάσταση της έκθεσης, η οποία θα παραμείνει ανοικτή μέχρι το τέλος Νοεμβρίου και θα είναι επισκέψιμη από σχολεία όλων των βαθμίδων και το ευρύ κοινό, σημειώνοντας ότι έχουν ήδη δηλώσει συμμετοχή πέραν των χιλίων ατόμων. Τέλος, ευχαρίστησε όλους τους συντελεστές και συνεργαζόμενους φορείς για τη συμβολή τους στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας.

Στον χαιρετισμό του, ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Κωνσταντίνος Ιωάννου αναφέρθηκε στη σημασία της επετείου των 100 χρόνων από τη γέννηση του Κυριάκου Μάτση, υπογραμμίζοντας ότι η ζωή και η θυσία του εξακολουθούν να συγκινούν και να εμπνέουν. Όπως σημείωσε, ο ήρωας του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959 ξεχώρισε όχι μόνο για τη γενναιότητά του, αλλά και για την πνευματική του καλλιέργεια, την αξιοπρέπεια, την υπευθυνότητα και την ανιδιοτελή προσφορά του. Εκατό χρόνια μετά τη γέννησή του, η παρακαταθήκη του παραμένει ζωντανή, υπενθυμίζοντας ότι η ελευθερία, η αξιοπρέπεια και η προσφορά απαιτούν ήθος, ακεραιότητα και συνέπεια λόγων και έργων.

Ο Υπουργός Εσωτερικών συνεχάρη το ΥΠΑΝ, το ΓΤΠ και το Πανεπιστήμιο Κύπρου για την πρωτοβουλία και τη διοργάνωση της έκθεσης, ευχαριστώντας παράλληλα όλους όσοι συνέβαλαν στην υλοποίησή της. Επεσήμανε επίσης ότι η έκθεση συμβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης και στην ενίσχυση της ιστορικής συνείδησης, καθώς μέσα από τις φωτογραφίες και τα ιστορικά τεκμήρια οι νεότερες γενιές έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τους ανθρώπους που διαμόρφωσαν την ιστορία του τόπου μας και να αντλήσουν διδάγματα από τη ζωή και τη δράση τους.

Τόνισε, τέλος, ότι η ιστορική μνήμη οφείλει να λειτουργεί ως πυξίδα για το παρόν και το μέλλον, εμπνέοντας τους νέους να παραμένουν προσηλωμένοι στις αξίες της ελευθερίας, της αξιοπρέπειας και της ανιδιοτελούς προσφοράς.

Σε χαιρετισμό της, η Υπουργός Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας δρ Αθηνά Μιχαηλίδου, τον οποίο ανέγνωσε η Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών του ΥΠΑΝ κα Ειρήνη Παρασκευά Ροδοσθένους, υπογράμμισε ότι η φωτογραφική έκθεση αποτελεί όχι μόνο πράξη ιστορικής μνήμης, αλλά και ευκαιρία ουσιαστικού διαλόγου με το παρελθόν και τις διαχρονικές αξίες της προσφοράς και της θυσίας. Αναφερόμενη στην προσωπικότητα του ήρωα, επεσήμανε ότι ξεχώριζε για τη σύνθεση του αγωνιστή με τον διανοούμενο, του ανθρώπου της δράσης με τον άνθρωπο του στοχασμού, ενώ η παρακαταθήκη του αποτυπώνεται στο ήθος, την αξιοπρέπεια, την ανιδιοτέλεια και τον σεβασμό προς τον συνάνθρωπο.

Παράλληλα, τόνισε την ιδιαίτερη παιδαγωγική σημασία της έκθεσης, καθώς δίνεται η δυνατότητα σε μαθητές και μαθήτριες να έρθουν σε επαφή με ιστορικές πηγές και φωτογραφικά τεκμήρια, ενισχύοντας τη γνώση, την ιστορική συνείδηση και τον προβληματισμό τους. Όπως σημείωσε, στόχος είναι οι νέοι να αποκτήσουν τα εφόδια, ώστε να κατανοούν το παρελθόν, να ερμηνεύουν το παρόν και να αναλαμβάνουν υπεύθυνα τη διαμόρφωση του μέλλοντος.

Καταληκτικά, εξέφρασε τις ευχαριστίες της προς το ΓΤΠ και το Πανεπιστήμιο Κύπρου για τη συνεργασία και τη συμβολή τους στην υλοποίηση της πρωτοβουλίας, καθώς και προς τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Πέτρο Παπαπολυβίου, τους μαθητές, τις μαθήτριες και τους εκπαιδευτικούς του Μουσικού Σχολείου Λευκωσίας του Παγκυπρίου Γυμνασίου για τη συμμετοχή τους στην εκδήλωση. Εξέφρασε, τέλος, την ευχή η έκθεση να αποτελέσει χώρο συνάντησης με την ιστορία, πηγή γνώσης και αφορμή γόνιμου προβληματισμού, ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές.

Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου κ. Τάσος Χριστοφίδης, στον δικό του χαιρετισμό, μεταξύ άλλων, χαρακτήρισε τον Κυριάκο Μάτση ως μία από τις εμβληματικές μορφές της νεότερης κυπριακής ιστορίας, ο οποίος ενέπνευσε με το παράδειγμά του, αφύπνισε την κοινωνία επί βρετανικής αποικιοκρατίας και υπηρέτησε με αφοσίωση και αυτοθυσία την υπέρτατη αξία της ελευθερίας. Υπογράμμισε επίσης ότι ο Μάτσης επιτέλεσε στον υπέρτατο βαθμό το χρέος του ως ελεύθερα σκεπτόμενος άνθρωπος. Έδωσε τη ζωή του για τα ιδανικά, τα οποία πίστευε και στο τέλος αυτοδικαιώθηκε, μένοντας πιστός στις πεποιθήσεις του. Εξέφρασε τέλος τις ευχαριστίες του προς τους συνδιοργανωτές, επισημαίνοντας τη σημασία της έκθεσης ως ευκαιρίας ανάδειξης της ιστορικής μνήμης και ουσιαστικού προβληματισμού γύρω από αυτήν.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου κ. Πέτρος Παπαπολυβίου παρέθεσε διάλεξη για τον Κυριάκο Μάτση και την ιστορική του διαδρομή, παρουσιάζοντας σημαντικές πτυχές της ζωής, της προσωπικότητας και της αγωνιστικής του δράσης. Αναφέρθηκε στην καταγωγή του από το Παλαιχώρι, τη φοίτησή του στο Ελληνικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου και τις σπουδές του στη Γεωπονική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου διακρίθηκε για την πνευματική του καλλιέργεια, τη ρητορική του δεινότητα και την έντονη κοινωνική και πολιτική του δραστηριότητα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην πολυδιάστατη προσωπικότητά του, επισημαίνοντας ότι ο Μάτσης υπήρξε βαθιά καλλιεργημένος άνθρωπος, μελετηρός και βιβλιόφιλος, ο οποίος ασχολούνταν από νεαρή ηλικία με τη συγγραφή δοκιμίων, στίχων και διηγημάτων. Ξεχώρισε επίσης την ανθρωπιστική διάσταση του χαρακτήρα του, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη στάση του κατά τη διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου, όταν κατέθεσε ως μάρτυρας υπεράσπισης υπέρ του Κύπριου Γιαννάκη Δρουσιώτη, παρά τις ιδεολογικές τους διαφορές. Όπως ανέφερε, η πράξη αυτή ανέδειξε την πίστη του Μάτση στην αξία του ανθρώπου και στον σεβασμό προς κάθε ιδεολόγο αγωνιστή.

Αναφερόμενος στη συμμετοχή του στον Απελευθερωτικό Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1959, ο κ. Παπαπολυβίου παρουσίασε τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε στην οργάνωση και τον συντονισμό της δράσης της Οργάνωσης, αρχικά στην Αμμόχωστο και στη συνέχεια στην Κερύνεια, όπου ανέλαβε σημαντικές ευθύνες. Ειδικότερα, αναφέρθηκε στη σύλληψη και τα βασανιστήριά του από τις βρετανικές αρχές, καθώς και στην απόδρασή του από τα κρατητήρια Κοκκινοτριμιθιάς τον Σεπτέμβριο του 1956. Στάθηκε, παράλληλα, στην άρνησή του να προδώσει την Οργάνωση και τον αγώνα, ακόμη και όταν του προτάθηκε χρηματικό αντάλλαγμα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις συνθήκες της ηρωικής θυσίας του, στις 19 Νοεμβρίου 1958, στο κρησφύγετό του στο Δίκωμο, όπου, όταν περικυκλώθηκε από τις βρετανικές δυνάμεις, αρνήθηκε να παραδοθεί και επέλεξε να εξέλθει μαχόμενος, αφού προηγουμένως φρόντισε να απομακρυνθούν οι συναγωνιστές του. Καταληκτικά, ο κ. Παπαπολυβίου υπογράμμισε ότι ο Κυριάκος Μάτσης υπήρξε ένας ιδεολόγος αγωνιστής με ευρύτητα πνεύματος και βαθιά ανθρωπιστική αντίληψη, η παρακαταθήκη του οποίου παραμένει διαχρονική, καθώς, μέσα από τη θυσία και τις αξίες του, ανέδειξε την ελευθερία ως ύψιστο αγαθό και θεμελιώδες δικαίωμα κάθε ανθρώπου.

Στη συνέχεια, παρουσιάστηκε σύντομο μουσικό πρόγραμμα από μαθητές και μαθήτριες του Μουσικού Σχολείου Λευκωσίας του Παγκυπρίου Γυμνασίου.

Η φωτογραφική έκθεση του ΓΤΠ αναδεικνύει πτυχές της ζωής και της δράσης του Κυριάκου Μάτση, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και στην ανάδειξη της προσφοράς του στον αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-1956 για την ελευθερία της Κύπρου. Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δουν σπάνιο φωτογραφικό υλικό από τα αρχεία του ΓΤΠ, καθώς και από το αρχείο της οικογένειας του ήρωα.

Η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή για το κοινό μέχρι και τις 30 Νοεμβρίου 2026, από Δευτέρα έως Παρασκευή, μεταξύ των ωρών 09:00 και 18:00.