Κύπρος και φυσικές καταστροφές: Τα σχέδια διαχείρισης και η ανάγκη ετοιμότητας
Στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» βρέθηκε καλεσμένος ο κ. Χρήστος Δημόπουλος, επιστημονικός διευθυντής του Τομέα Πολιτικής Προστασίας στο Κέντρο Αριστείας CERIDES, όπου σχολίασε τη διαχείριση του ρίσκου σχετικά με πλημμύρες και άλλες φυσικές καταστροφές.
Σύμφωνα με τον κ. Δημόπουλο, η Κύπρος ιστορικά είχε προβλήματα με τις πλημμύρες, κυρίως λόγω της γεωμορφολογίας του νησιού. Συνεχίζοντας, ο κ. Δημόπουλος τονίζει ότι τα τελευταία χρόνια το περιβάλλον έχει αλλάξει δραματικά, με την κλιματική κρίση και τη μεγάλη ανάπτυξη σε πολλές περιοχές να μεταβάλλουν τις συνθήκες που επηρεάζουν το ρίσκο. Ο ειδικός επισήμανε ότι σε πολλές περιοχές του νησιού έγιναν μεγάλες αλλαγές σε σχέση με το πώς κινείται και ζει ο πληθυσμός. Σύμφωνα με τον κ. Δημόπουλο, οι πιο πάνω συνθήκες αυξάνουν το ρίσκο των πλημμυρών.
Ο ειδικός καθορίζει το ρίσκο ως τη συνάρτηση του κινδύνου, της έκθεσης στον κίνδυνο και της ευπάθειας. Συνεχίζοντας, ο κ. Δημόπουλος δήλωσε ότι υπάρχουν δύο σχετικά κοινωνικά κομμάτια που επηρεάζουν το πώς διαχειρίζεται το ρίσκο. Πρώτο κομμάτι το από πάνω προς τα κάτω (top-down), δηλαδή το τι κάνει η εκάστοτε πολιτεία. Με βάση την ευρωπαϊκή Οδηγία 2007/60, η Κύπρος έχει κάνει αρκετά πράγματα, όπως τη δημιουργία σχεδίων διαχείρισης πλημμυρών από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων. Το συγκεκριμένο έργο έχει αναγνωρίσει 38 σημεία τα οποία βρίσκονται σε λεκάνες απορροής, ενώ άλλα 5 αναμένεται να προστεθούν. Στις 43 προαναφερθείσες τοποθεσίες υπάρχουν σχέδια διαχείρισης, τα οποία συμπεριλαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα για πρόληψη, προστασία και προετοιμασία.
Δεύτερο κομμάτι σύμφωνα με τον κ. Δημόπουλο είναι το από κάτω προς τα πάνω (bottom-up), δηλαδή το τι γίνεται στην κοινωνία. Ο επιστήμονας τονίζει ότι η κοινωνία δεν πρέπει να περιμένει μόνο από την πολιτεία να διαχειριστεί το ρίσκο, αλλά πρέπει να κινητοποιηθούν και οι ίδιοι οι πολίτες παίρνοντας μέτρα για να το μειώσουν. Ο κ. Δημόπουλος προειδοποιεί πως δεν πρέπει να χαθεί η κοινωνική γνώση και εμπειρία σχετικά με τη διαχείριση του ρίσκου των πλημμυρών, αναφέροντας το παράδειγμα των ορεινών περιοχών του Τροόδους, όπου οι τοπικές πρακτικές διαχείρισης πλημμυρών τείνουν να χαθούν. Συνεχίζοντας, αναφέρει την ανάγκη διαλόγου μεταξύ των ντόπιων και των υπηρεσιών, ώστε να αντιμετωπιστεί το ρίσκο που υπάρχει στις περιοχές αυτές.
Σχετικά με τον φόβο που συχνά διακατέχει τους πολίτες σχετικά με το ρίσκο, ο κ. Δημόπουλος προτείνει τον χειρισμό του ρίσκου με έργα ως αντίβαρο στον φόβο. Δίνοντας το παράδειγμα της Λεμεσού, ο επιστήμονας αναφέρει τα αντιπλημμυρικά έργα της πόλης που δημιουργήθηκαν για να αντιμετωπίσουν τον καταγεγραμμένο κίνδυνο και να μειώσουν την έκθεση των πολιτών στο ρίσκο.
Όσον αφορά την αστικοποίηση που ολοένα και εντείνεται, ο κ. Δημόπουλος παρουσιάζει πως αυτός ο παράγοντας αλλάζει το ρίσκο αλλά και την έκθεση του πληθυσμού προς αυτό. Αυτές οι εξελίξεις απαιτούν μια πιο συγκεκριμένη ματιά, έτσι ώστε να περιοριστεί το ρίσκο.
Πηγή: Sigmalive
