Ιωαννίδης: Ξεκινούν αναγκαστικές επιστροφές Σύρων – Μέτρα για αλλοδαπούς φοιτητές

Την έναρξη αναγκαστικών επιστροφών Σύρων υπηκόων που δεν διαθέτουν πλέον νόμιμο καθεστώς παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία προανήγγειλε ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Ιωαννίδης, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωτοσέλιδο» του Σίγμα.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη μείωση των παράτυπων μεταναστευτικών αφίξεων, στις σχεδόν 40.000 επιστροφές μεταναστών κατά την τελευταία τριετία, στην ανάληψη της φύλαξης των κέντρων από την Αστυνομία και στα νέα μέτρα που προωθούνται για την αντιμετώπιση της κατάχρησης φοιτητικών αδειών παραμονής.

Σύμφωνα με τον κ. Ιωαννίδη, η κυβέρνηση προχωρεί σε νέα φάση της μεταναστευτικής της πολιτικής, με έμφαση στις επιστροφές προσώπων των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί ή το καθεστώς διεθνούς προστασίας έχει ανακληθεί.

Όπως ανέφερε, από τον Δεκέμβριο του 2024 έχουν απορριφθεί περισσότερες από 5.000 αιτήσεις ασύλου Σύρων υπηκόων, ενώ επανεξετάζονται και υποθέσεις προσώπων που έχουν ήδη εξασφαλίσει διεθνή προστασία.

Ο Υφυπουργός υποστήριξε ότι οι συνθήκες στη Συρία έχουν διαφοροποιηθεί, με αποτέλεσμα, κατά την εκτίμησή του, να μην υφίστανται πλέον οι ίδιοι λόγοι προστασίας για αρκετούς από τους υπηκόους της χώρας.

«Θα ξεκινήσουν οι αναγκαστικές επιστροφές πλέον», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία παρείχε προστασία σε ανθρώπους που κινδύνευαν, αλλά πλέον επιδιώκει την επιστροφή όσων δεν δικαιούνται να παραμένουν στη χώρα.

Αναφερόμενος στις εθελούσιες επιστροφές, σημείωσε ότι περίπου 6.000 Σύροι έχουν ήδη αναχωρήσει από την Κύπρο, ενώ περισσότεροι από 6.000 έχουν εκδηλώσει πρόθεση επαναπατρισμού.

Παράλληλα, η κυβέρνηση εφάρμοσε δύο ειδικά προγράμματα υποβοηθούμενου εθελούσιου επαναπατρισμού, με το δεύτερο να ολοκληρώνεται στα τέλη Οκτωβρίου.

Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι οι σχετικές αποφάσεις των κυπριακών αρχών έχουν εξεταστεί και από τη Δικαιοσύνη, υποστηρίζοντας ότι η κυβερνητική πολιτική εφαρμόζεται εντός του νομοθετικού πλαισίου.

Μείωση των παράτυπων αφίξεων κατά 92%

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Υφυπουργός στη μείωση των παράτυπων μεταναστευτικών αφίξεων, παρουσιάζοντας την εικόνα που, όπως είπε, έχει διαμορφωθεί κατά την τελευταία τριετία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, οι παράτυπες αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 92% σε σύγκριση με το 2020.

Υπενθύμισε ότι το 2022 είχαν καταγραφεί σχεδόν 22.000 αφίξεις, ενώ το 2026 ο αντίστοιχος αριθμός βρίσκεται περίπου στις 1.400.

Ο κ. Ιωαννίδης απέδωσε τη μείωση στην εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης κυβερνητικής στρατηγικής, η οποία στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: την αποτροπή παράτυπων αφίξεων, την ταχύτερη εξέταση των αιτήσεων ασύλου, τη βελτίωση των υποδομών υποδοχής και φιλοξενίας και την ενίσχυση των επιστροφών.

Όπως εξήγησε, οι περιπολίες κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής, η ενίσχυση της θαλάσσιας επιτήρησης και η συνεργασία με ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς συνέβαλαν στη διαμόρφωση της σημερινής εικόνας.

Παράλληλα, ανέφερε ότι κατά την τελευταία τριετία πραγματοποιήθηκαν σχεδόν 40.000 επιστροφές μεταναστών.

Στην Αστυνομία η φύλαξη του Πουρνάρα και της Κοφίνου

Σε σχέση με τη φύλαξη των κέντρων υποδοχής και φιλοξενίας, ο Υφυπουργός επιβεβαίωσε ότι έχει λήξει σύμβαση με ιδιωτική εταιρεία φύλαξης στο Πουρνάρα, με την Αστυνομία να αναλαμβάνει προσωρινά σχετικά καθήκοντα.

Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η εξέλιξη αυτή δεν δημιουργεί λόγους ανησυχίας, καθώς εντάσσεται στον ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό για αντικατάσταση των ιδιωτών φυλάκων από αστυνομικούς.

Όπως εξήγησε, στόχος είναι η Αστυνομία να αναλάβει εξ ολοκλήρου τη φύλαξη των κέντρων στο Πουρνάρα και στην Κοφίνου.

Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι την περασμένη Παρασκευή πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τους Υπουργούς Δικαιοσύνης και Άμυνας, κατά την οποία συζητήθηκε και το συγκεκριμένο ζήτημα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αστυνομία αντιμετωπίζει θετικά τον σχεδιασμό, ενώ αναμένονται προσλήψεις προσωπικού που θα επιτρέψουν τη σταδιακή αντικατάσταση των ιδιωτών φυλάκων.

Ανησυχία για ενδεχόμενες αφίξεις μέσω κατεχομένων

Ερωτηθείς για πληροφορίες περί ενδεχόμενης μαζικής άφιξης μεταναστών από αφρικανικές χώρες, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι δεν έχει διαφοροποιηθεί η κατάσταση σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα.

Όπως εξήγησε, στα κατεχόμενα βρίσκονται χιλιάδες υπήκοοι τρίτων χωρών, οι οποίοι μεταβαίνουν εκεί είτε για σπουδές σε μη αναγνωρισμένα πανεπιστήμια είτε για εργασία.

Παρά τη σημαντική μείωση των αφίξεων, υπογράμμισε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες παραμένουν σε εγρήγορση για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων νέων μεταναστευτικών ροών μέσω της Πράσινης Γραμμής.

Σημείωσε, επίσης, ότι πλέον δεν καταγράφονται θαλάσσιες αφίξεις, ενώ οι αφίξεις μέσω ξηράς παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Αναβάθμιση υποδομών με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση

Ο κ. Ιωαννίδης αναφέρθηκε και στην αναβάθμιση των υποδομών υποδοχής και φιλοξενίας μεταναστών, τονίζοντας ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Όπως ανέφερε, ο περιορισμός του αριθμού των διαμενόντων και η αναβάθμιση των εγκαταστάσεων επέτρεψαν την αντιμετώπιση προβλημάτων που είχαν δημιουργηθεί λόγω υπερπληθυσμού.

Η αναβάθμιση, σύμφωνα με τον Υφυπουργό, ήταν αναγκαία για την εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για τη μετανάστευση και το άσυλο, το οποίο προβλέπει αυστηρότερες και ταχύτερες διαδικασίες.

Ειδική αναφορά έκανε στη διαδικασία συνόρων, η οποία προβλέπει ολοκλήρωση της εξέτασης των αιτήσεων και των σχετικών διαδικασιών εντός 12 εβδομάδων.

Μάλιστα, σημείωσε ότι για ορισμένες εθνικότητες οι κυπριακές αρχές καταφέρνουν να ολοκληρώνουν τις διαδικασίες ακόμη νωρίτερα.

Τόνισε, παράλληλα, ότι η αναβάθμιση των εγκαταστάσεων χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς οικονομική επιβάρυνση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

 1.200 μετεγκαταστάσεις για το 2026

Αναφερόμενος στον ρόλο της Κύπρου στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, ο Υφυπουργός υποστήριξε ότι η χώρα έχει πλέον ενισχυμένη παρουσία στις σχετικές συζητήσεις.

Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση αξιοποίησε τη συνεργασία με τα υπόλοιπα μεσογειακά κράτη της ομάδας MED5, δηλαδή την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Μάλτα και την Ισπανία, προκειμένου να προωθήσει κοινές θέσεις για τη διαχείριση του μεταναστευτικού.

Υπενθύμισε επίσης την επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας και της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον Λίβανο την άνοιξη του 2024, επισημαίνοντας ότι η Κύπρος επιδίωξε να αναδείξει το μεταναστευτικό ως κοινή ευρωπαϊκή πρόκληση.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στον ευρωπαϊκό μηχανισμό αλληλεγγύης, αναφέροντας ότι για το 2026 έχουν εξασφαλιστεί 1.200 μετεγκαταστάσεις προσώπων από την Κύπρο σε άλλα κράτη μέλη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για σημαντική εξέλιξη, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία επιδιώκει η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη να μεταφράζεται σε ουσιαστική αποσυμφόρηση των μεταναστευτικών της υποδομών.

Μηδενική ανοχή στην παραβατικότητα

Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε και στα περιστατικά παραβατικής συμπεριφοράς από αλλοδαπούς, επισημαίνοντας ότι η κυβερνητική πολιτική προβλέπει αυστηρή αντιμετώπιση ανεξαρτήτως του καθεστώτος παραμονής.

Όπως εξήγησε, περιστατικά παραβατικότητας μπορεί να αφορούν αιτητές ασύλου, κατόχους διεθνούς προστασίας, εργαζομένους με άδεια παραμονής ή αλλοδαπούς φοιτητές.

Στις περιπτώσεις αυτές, οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν την ανάκληση αδειών παραμονής ή καθεστώτων προστασίας, όπου αυτό προβλέπεται από τη νομοθεσία, με στόχο την επιστροφή των εμπλεκομένων στις χώρες καταγωγής τους.

Ο κ. Ιωαννίδης υπενθύμισε ότι την προηγούμενη εβδομάδα έδωσε οδηγίες για ανάκληση αδειών παραμονής Πακιστανών φοιτητών και εργαζομένων που είχαν εμπλακεί σε επεισόδια.

Τόνισε ότι η δημόσια τάξη και η ασφάλεια των πολιτών αποτελούν βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης.

Παράλληλα, χαρακτήρισε την κυβερνητική ιδεολογική προσέγγιση ως κεντροδεξιά, με αναφορά στον κοινωνικό φιλελευθερισμό, υπογραμμίζοντας ότι στο επίκεντρο της πολιτικής βρίσκεται ο άνθρωπος.

Νέα μέτρα για τις φοιτητικές άδειες παραμονής

Σημαντικές εξαγγελίες έκανε ο Υφυπουργός και για τη φοίτηση υπηκόων τρίτων χωρών σε ιδιωτικά ακαδημαϊκά ιδρύματα της Κύπρου.

Όπως ανέφερε, οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν διαπιστώσει σοβαρά προβλήματα κατάχρησης του καθεστώτος φοιτητικής παραμονής, με περιπτώσεις αλλοδαπών που εγγράφονται σε κολέγια και πανεπιστήμια, αλλά στην πράξη δεν παρακολουθούν μαθήματα και απασχολούνται αποκλειστικά στην αγορά εργασίας.

Επικαλέστηκε μάλιστα την περίπτωση Πακιστανών που ενεπλάκησαν σε επεισόδια στη Λεμεσό, αναφέροντας ότι ήταν εγγεγραμμένοι σε ακαδημαϊκά ιδρύματα.

Παράλληλα, σημείωσε ότι έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις αλλοδαπών φοιτητών που εργάζονται σε εργοτάξια πέραν των επιτρεπόμενων ορίων ή χωρίς να παρακολουθούν ουσιαστικά τις σπουδές τους.

Ο κ. Ιωαννίδης αποκάλυψε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη σε επικοινωνία με εκπροσώπους κολεγίων και πανεπιστημίων, οι οποίοι, όπως είπε, εμφανίζονται πρόθυμοι να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

Προανήγγειλε ότι σύντομα θα ανακοινωθούν κυβερνητικά μέτρα για τον περιορισμό των καταχρήσεων.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι στόχος δεν είναι να πληγεί η τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά να προστατευθεί η αξιοπιστία της.

Όπως σημείωσε, η Κύπρος διαθέτει αξιόλογα ακαδημαϊκά ιδρύματα και επιδιώκει να αναδειχθεί σε διεθνή κόμβο εκπαίδευσης και μόρφωσης.

Συνεργασία με Europol για τα δίκτυα διακινητών

Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στη δράση των κυκλωμάτων διακίνησης μεταναστών, τονίζοντας ότι παρά τη μείωση των μεταναστευτικών ροών, τα δίκτυα εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται.

Σημείωσε ότι οι κυπριακές αρχές συνεργάζονται με αστυνομικές υπηρεσίες άλλων χωρών, την Europol, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και με τις αρχές της Συρίας και του Λιβάνου.

Στόχος, όπως εξήγησε, είναι η αντιμετώπιση των δικτύων που εκμεταλλεύονται μετανάστες και θέτουν σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές.

Επικαλέστηκε, παράλληλα, συλλήψεις που πραγματοποιήθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα στο πλαίσιο συντονισμένων αστυνομικών επιχειρήσεων.

Ο κ. Ιωαννίδης υποστήριξε ότι η εικόνα των αφίξεων από τη Συρία έχει μεταβληθεί, καθώς, σύμφωνα με την εκτίμησή του, αρκετοί από όσους επιχειρούν πλέον να φτάσουν στην Κύπρο είναι μεμονωμένοι άνδρες που αναζητούν εργασία, αντί οικογενειών που εγκαταλείπουν τη χώρα λόγω άμεσου κινδύνου.

Ένταξη και νόμιμη μετανάστευση

Παρά την αυστηροποίηση της πολιτικής έναντι της παράτυπης μετανάστευσης, ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει τη θετική συμβολή των μεταναστών που διαμένουν νόμιμα στην Κύπρο.

Συμφώνησε με την επισήμανση ότι πολλοί Σύροι και Λιβανέζοι έχουν εγκατασταθεί στη χώρα εδώ και δεκαετίες, έχουν δημιουργήσει οικογένειες, έχουν αναπτύξει επαγγελματική δραστηριότητα και έχουν συμβάλει στην κυπριακή κοινωνία.

Όπως ανέφερε, η ένταξη αποτελεί σημαντική πτυχή της μεταναστευτικής πολιτικής.

Η κυβέρνηση επιδιώκει οι νόμιμα διαμένοντες αλλοδαποί να έχουν δυνατότητες εκμάθησης της γλώσσας, κατανόησης του τρόπου λειτουργίας της κυπριακής κοινωνίας και πρόσβασης στην αγορά εργασίας.

Ο κ. Ιωαννίδης αναγνώρισε ότι υπάρχουν ανάγκες εργατικού δυναμικού σε διάφορους τομείς της οικονομίας και ότι η μετανάστευση μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η προσέλκυση εργαζομένων από τρίτες χώρες πρέπει να πραγματοποιείται με ελεγχόμενο και οργανωμένο τρόπο.

Όπως τόνισε, η κυβέρνηση δεν επιθυμεί η προσπάθεια περιορισμού των παράτυπων αφίξεων να συνοδεύεται από ανεπαρκή ρύθμιση των υπόλοιπων μορφών μετανάστευσης.

Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι η μεταναστευτική νομοθεσία πρέπει να εφαρμόζεται αυστηρά, με παράλληλη διασφάλιση της νόμιμης μετανάστευσης, της κοινωνικής ένταξης και της κάλυψης των πραγματικών αναγκών της κυπριακής οικονομίας.

Πηγή: Sigmalive