Σαμόντα: Πώς μεταδίδεται ο ιός και πόσο επικίνδυνος είναι για τον άνθρωπο
Για πρώτη φορά εντοπίστηκε σε άνθρωπο ο ιός Shamonda (Σαμόντα), ο οποίος προσβάλλει κυρίως τα ζώα και ιδιαίτερα τα βοοειδή, με τον ασθενή να καταλήγει στις αρχές Οκτωβρίου. Οι γαλλικές υγειονομικές αρχές διευκρινίζουν ότι, με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, δεν διαπιστώνεται κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό, ενώ οι έρευνες για το περιστατικό βρίσκονται σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των υπουργείων Υγείας και Γεωργίας της Γαλλίας, πρόκειται για έναν σοβαρά ανοσοκατεσταλμένο ασθενή, ο οποίος νοσηλευόταν στη Λυών για σοβαρή ασθένεια. Οι αρχές επισημαίνουν ότι, παρά τις δεκαετίες κατά τις οποίες ο ιός κυκλοφορεί στην Αφρική και την Ασία, δεν είχαν καταγραφεί μέχρι σήμερα ανθρώπινα κρούσματα.
Η πιθανότερη εξήγηση που εξετάζεται είναι ότι ο ασθενής μολύνθηκε από τσίμπημα σκνίπας του γένους *Culicoides* στην ανατολική Γαλλία, περιοχή όπου ο ιός κυκλοφορεί στα ζώα κατά τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες. Παράλληλα, οι έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί δείχνουν ότι οι εγκεφαλικές επιπλοκές που εμφάνισε ο ασθενής πριν από τον θάνατό του πιθανότατα συνδέονται με τη μόλυνση από τον ιό.
Οι γαλλικές αρχές υπογραμμίζουν, ωστόσο, ότι πρόκειται για μια εξαιρετική περίπτωση και ότι, με βάση τις μέχρι στιγμής γνώσεις για τον συγκεκριμένο ιό, δεν έχει εντοπιστεί κίνδυνος για τη δημόσια υγεία. Κλινικές, εργαστηριακές και επιδημιολογικές έρευνες συνεχίζονται στο πλαίσιο της προσέγγισης «Μία Υγεία», η οποία αναγνωρίζει τη στενή αλληλεξάρτηση μεταξύ της ανθρώπινης υγείας, της υγείας των ζώων και του περιβάλλοντος. Για το περιστατικό έχουν ενημερωθεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου των Νοσημάτων.
Τι είναι ο ιός Shamonda
Ο Shamonda virus (SHAV) είναι ένας ιός του γένους Orthobunyavirus, που ανήκει στην οικογένεια Peribunyaviridae και στην ορολογική ομάδα Simbu. Μεταδίδεται κυρίως μέσω μικρών αιματοφάγων εντόμων του γένους Culicoides, τα οποία λειτουργούν ως φορείς του ιού.
Ο ιός εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Νιγηρία το 1965 και έκτοτε έχει αναφερθεί σποραδικά σε ζώα στη Δυτική, την Ανατολική και τη Νότια Αφρική, καθώς και στην Ιαπωνία. Το καλοκαίρι του 2026 ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά σε κτηνοτροφικές μονάδες στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων και στη Γαλλία, προκαλώντας αυξημένο ενδιαφέρον από τις κτηνιατρικές και υγειονομικές αρχές.
Τα βοοειδή θεωρούνται ο κύριος ξενιστής μεταξύ των ζώων που μπορούν να μολυνθούν. Παράλληλα, στη Γαλλία καταγράφηκαν κατά το ίδιο καλοκαίρι και σποραδικά περιστατικά μόλυνσης σε μικρά μηρυκαστικά και ιπποειδή.
Πώς μεταδίδεται και ποια συμπτώματα προκαλεί στα ζώα
Η μετάδοση του ιού πραγματοποιείται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων σκνιπών Culicoides. Η δραστηριότητα αυτών των εντόμων επηρεάζει την εξάπλωση του ιού, ιδιαίτερα κατά τους θερμότερους μήνες, όταν οι συνθήκες ευνοούν την παρουσία τους.
Στα ζώα, η μόλυνση μπορεί να συνδέεται με πυρετό, διάρροια, λήθαργο, μειωμένη όρεξη και πτώση της παραγωγής γάλακτος. Έχουν επίσης αναφερθεί αναπαραγωγικές επιπλοκές, όπως αποβολές και εμβρυϊκές δυσπλασίες, αν και η συχνότητα και η έκταση αυτών των επιπτώσεων δεν έχουν προσδιοριστεί πλήρως για τις νέες ευρωπαϊκές παραλλαγές.
Τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά για τον Shamonda virus και μπορούν να εμφανιστούν και σε άλλες ασθένειες. Για τον λόγο αυτό, η εργαστηριακή εξέταση είναι απαραίτητη για την επιβεβαίωση της μόλυνσης.
Υπάρχει κίνδυνος για τον άνθρωπο;
Το πρόσφατο περιστατικό στη Γαλλία αποτελεί την πρώτη γνωστή ανίχνευση του Shamonda virus σε άνθρωπο, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των γαλλικών αρχών. Η περίπτωση αφορά ασθενή με σοβαρή ανοσοκαταστολή, γεγονός που καθιστά αναγκαία την προσεκτική αξιολόγηση των δεδομένων πριν εξαχθούν ευρύτερα συμπεράσματα.
Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να τεκμηριώνουν μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο ή ευρεία κυκλοφορία του ιού στον ανθρώπινο πληθυσμό. Οι αρχές επισημαίνουν ότι δεν έχει εντοπιστεί κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό, ενώ συνεχίζεται η διερεύνηση των συνθηκών κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η μόλυνση.
Η εμφάνιση του περιστατικού υπογραμμίζει τη σημασία της συνεχούς παρακολούθησης των λοιμωδών νοσημάτων που μεταδίδονται μεταξύ ζώων και εντόμων, καθώς και της συνεργασίας μεταξύ κτηνιατρικών και υγειονομικών υπηρεσιών. Τα νέα επιστημονικά δεδομένα αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του ιού και των πιθανών επιπτώσεών του στην ανθρώπινη και ζωική υγεία.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters, euronews
