ΙΣΟΤΗΤΑ σε Υπ. Παιδείας: «Κινδυνεύουν €120.000 για έρευνα παιδιών προσφύγων»
ο Κλαδικό Συμβούλιο Εκπαιδευτικών της Παγκύπριας Συντεχνίας ΙΣΟΤΗΤΑ, μέσω ανακοίνωσης, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη στάση του Υπουργείου Παιδείας σε σχέση με την απόρριψη αιτήματος εκπαιδευτικού για άδεια άνευ απολαβών, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους €120.000 για μεταδιδακτορική έρευνα που αφορά την ένταξη παιδιών προσφύγων στα σχολεία.
Όπως καταγγέλλει αντιφάσεις στην εφαρμογή της εγκυκλίου του ίδιου του Υπουργείου και ζητά την άμεση επανεξέταση της υπόθεσης.
Αυτούσια η ανακοίνωση:
Το Κλαδικό Συμβούλιο Εκπαιδευτικών της Παγκύπριας Συντεχνίας ΙΣΟΤΗΤΑ καλεί το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας να ανακαλέσει χωρίς άλλη καθυστέρηση την απόφαση με την οποία αρνήθηκε σε μέλος μας άδεια χωρίς απολαβές για ένα σχολικό έτος. Η συνάδελφος, εκπαιδευτικός με 25 χρόνια υπηρεσίας, ζήτησε την άδεια για να εκπονήσει μεταδιδακτορική έρευνα. Η άρνηση στηρίζεται σε ερμηνεία που τη διαψεύδει η ίδια η Εγκύκλιος του Υπουργείου. Το Υπουργείο την επανέλαβε τον Σεπτέμβριο, χωρίς καμία αιτιολογία, και η χρηματοδότηση της έρευνας βρίσκεται πλέον σε άμεσο κίνδυνο.
Η έρευνα αφορά την ένταξη των παιδιών προσφύγων στο σχολείο. Το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας την επέλεξε ανάμεσα σε 195 προτάσεις, με βαθμολογία 14,33 στα 15. Τη χρηματοδοτεί με €120.000 το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, μέσω του Προγράμματος «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027», μαζί με την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα αποτελέσματά της θα διατεθούν δωρεάν στα σχολεία μας. Η άδεια που ζητήθηκε δεν επιβαρύνει το Υπουργείο με ούτε ένα ευρώ.
Η Ενοποιημένη Εγκύκλιος Αδειών του Υπουργείου (αναθεώρηση 17/02/2025) ρυθμίζει ακριβώς αυτή την περίπτωση: «Για μεταδιδακτορικές σπουδές παραχωρείται εκπαιδευτική άδεια χωρίς απολαβές για έναν χρόνο μόνο. Στις περιπτώσεις που ο/η εκπαιδευτικός που αιτείται τη συγκεκριμένη άδεια εργοδοτείται ταυτόχρονα σε ερευνητικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του μεταδιδακτορικού του/της, θα πρέπει εκτός της άδειας απουσίας να αιτείται και άδεια για ιδιωτική απασχόληση.» Η Εγκύκλιος δηλαδή δεν απαγορεύει τον συνδυασμό άδειας και αμειβόμενης έρευνας. Τον προβλέπει και ορίζει πώς γίνεται.
Το Υπουργείο απέρριψε το αίτημα στις 13 Αυγούστου, με τρία επιχειρήματα. Πρώτο, ότι «ουσιαστικά αφορά άδεια απουσίας για εργοδότηση». Δεύτερο, ότι η έγκρισή του δεν θα συνάδει με το άρθρο 54 του περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμου. Τρίτο, ότι κατά γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας η ιδιότητα του δημόσιου υπαλλήλου διατηρείται και κατά την άδεια. Κανένα από τα τρία δεν οδηγεί σε απόρριψη. Ότι η ιδιότητα διατηρείται το γνωρίζει και η Εγκύκλιος. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ζητά, μαζί με την άδεια, και άδεια ιδιωτικής απασχόλησης. Ούτε το άρθρο 54 απαγορεύει απόλυτα την απασχόληση: η επιφύλαξή του επιτρέπει ρητά στην αρμόδια αρχή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να εγκρίνει μερική απασχόληση ή πρόσληψη, εφόσον δεν επηρεάζεται η άρτια εκτέλεση των καθηκόντων. Όσο η εκπαιδευτικός βρίσκεται σε άδεια, δεν ασκεί καθήκοντα που θα μπορούσαν να επηρεαστούν. Ο νόμος και η Εγκύκλιος οδηγούν επομένως στην έγκριση της άδειας μαζί με άδεια ιδιωτικής απασχόλησης, και όχι στην απόρριψη.
Η συνάδελφος έκανε ό,τι της ζητήθηκε. Στις 25 Αυγούστου υπέβαλε αίτημα επανεξέτασης με νέα στοιχεία. Στις 27 Αυγούστου, με οδηγίες του Υπουργείου, υπέβαλε και αίτηση ιδιωτικής απασχόλησης. Αυτή είναι ακριβώς η προϋπόθεση που θέτει η Εγκύκλιος, και τη συνόδευε βεβαίωση του φορέα υποδοχής του έργου. Στις 14 Σεπτεμβρίου, όταν ρώτησε η ίδια για την πορεία του αιτήματός της, έλαβε ηλεκτρονικό μήνυμα δύο γραμμών: «Το αίτημά σας έχει απορριφθεί. Θα σας αποσταλεί σχετική επιστολή.» Δεν δόθηκε καμία αιτιολογία. Στις 17 Σεπτεμβρίου ζήτησε την επιστολή με τους λόγους της απόρριψης, για να την προωθήσει στο ΙδΕΚ. Την επομένη της απάντησαν ότι θα της σταλεί. Τρεις εβδομάδες αργότερα, η επιστολή δεν έχει σταλεί.
Το άρθρο 29 του Συντάγματος απαιτεί δεόντως αιτιολογημένη απόφαση μέσα σε τριάντα ημέρες. Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος απαιτεί η αιτιολογία να είναι σαφής, ώστε να μην αφήνει αμφιβολίες για τον πραγματικό λόγο της απόφασης (άρθρο 28). Μια απόρριψη χωρίς αιτιολογία, που δόθηκε αφού η συνάδελφος είχε υποβάλει όλα όσα ζητά η Εγκύκλιος, δεν πληροί ούτε τη μία ούτε την άλλη απαίτηση.
Ο ίδιος Νόμος θέτει όρια στη διακριτική ευχέρεια, και το Υπουργείο τα αγνοεί. Η Διοίκηση οφείλει να ερευνά επαρκώς όλα τα γεγονότα της υπόθεσης. Όταν παραλείπει να λάβει υπόψη ουσιώδη στοιχεία, ενεργεί με πλάνη (άρθρα 45 και 46). Ουσιώδη στοιχεία εδώ είναι η Εγκύκλιος που ρυθμίζει την περίπτωση και η επιφύλαξη του ίδιου του άρθρου 54. Η Διοίκηση δεν επιτρέπεται να ενεργεί με τρόπο ασυνεπή ή αντιφατικό (άρθρο 51). Ασυνέπεια είναι να απορρίπτει το αίτημα επειδή λείπει η άδεια ιδιωτικής απασχόλησης, να ζητά μετά την αίτηση γι’ αυτήν, και ύστερα να απορρίπτει ξανά χωρίς να εξηγεί γιατί. Και όταν η Διοίκηση έχει να διαλέξει ανάμεσα σε περισσότερες νόμιμες λύσεις, οφείλει να προτιμά τη λιγότερο επαχθή για τον πολίτη (άρθρο 52). Εδώ υπήρχε λύση: έγκριση της άδειας με τους όρους που η ίδια η Εγκύκλιος ορίζει.
Η πρώτη απόρριψη ήρθε τρεις εβδομάδες πριν από την προθεσμία που είχε ορίσει το ΙδΕΚ για την υπογραφή του συμβολαίου, την 4η Σεπτεμβρίου. Το ΙδΕΚ έδωσε παράταση μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου και περίμενε τη γραπτή θέση του Υπουργείου. Η θέση αυτή δεν στάλθηκε, και η παράταση έληξε. Ο Νόμος απαιτεί η Διοίκηση να αποφασίζει μέσα σε εύλογο χρόνο, ώστε η απόφασή της να είναι επίκαιρη σε σχέση με τα γεγονότα στα οποία αναφέρεται (άρθρο 10). Αν τελικά χαθεί η χρηματοδότηση, δεν θα έχει χαθεί εξαιτίας κάποιου νομικού κωλύματος. Θα έχει χαθεί επειδή το Υπουργείο δεν έστειλε μια επιστολή που το ίδιο υποσχέθηκε. Η υπόθεση εκκρεμεί ήδη ενώπιον της Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε, το Υπουργείο δεν της έχει απαντήσει.
Γνωρίζουμε ότι στο ίδιο Υπουργείο εγκρίνονται αποσπάσεις, μεταθέσεις και υπηρεσιακές διευκολύνσεις, με κριτήρια που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Ο Νόμος απαιτεί ίση μεταχείριση όσων βρίσκονται σε παρόμοιες συνθήκες (άρθρο 38). Αν υπάρχει λόγος για την άρνηση που δεν έχει γραφτεί, το Υπουργείο οφείλει να τον πει.
Ζητούμε από το Υπουργείο να ανακαλέσει την απόρριψη και να εγκρίνει την άδεια μαζί με την άδεια ιδιωτικής απασχόλησης, όπως ορίζει η δική του Εγκύκλιος. Αν επιμένει στην άρνηση, να στείλει σήμερα, και όχι αύριο, την αιτιολογημένη επιστολή που υποσχέθηκε από τις 18 Σεπτεμβρίου. Να απαντήσει στην Επίτροπο Διοικήσεως. Και να έρθει αμέσως σε επαφή με το ΙδΕΚ, ώστε να διασωθεί η χρηματοδότηση. Καλούμε την Υπουργό Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας να παρέμβει προσωπικά. Καλούμε επίσης την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας να εγγράψει το θέμα αυτεπάγγελτα.
Δεν ζητούμε εξαίρεση για το μέλος μας. Ζητούμε από το Υπουργείο να εφαρμόσει τους κανόνες που το ίδιο έχει γράψει. Αν η χρηματοδότηση χαθεί, η ευθύνη θα βαρύνει αποκλειστικά το Υπουργείο, και θα τη θέσουμε ενώπιον κάθε αρμόδιου θεσμού».
