Σολομώντος: Zήτημα στον τρόπο αξιολόγησης πολιτιστικών διοργανώσεων

Υπάρχει ζήτημα στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται και χρηματοδοτούνται οι πολιτιστικές διοργανώσεις από το Υφυπουργείο Πολιτισμού, αναφέρει στο ΚΥΠΕ η Γιώργα Σολομώντος, διοργανώτρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης και Συν+Κίνησης Poetry MOVES, το οποίο δεν λαμβάνει επιχορήγηση για δεύτερη συνεχή χρονιά.

Παράλληλα, υποδεικνύει ότι «δεν είναι όλα τα φεστιβάλ ίδια». «Υπάρχουν εμπορικά φεστιβάλ και υπάρχουν μη κερδοσκοπικά φεστιβάλ, συνήθως μικρότερης κλίμακας, καλλιτεχνικά προσανατολισμένα, με συγκεκριμένο concept και διαφορετικό τρόπο παραγωγής. Το Poetry MOVES ανήκει σε αυτή την κατηγορία», εξηγεί.

Η φετινή, 4η διοργάνωση του Poetry MOVES έχει ως θεματική τον Χρόνο, αναφέρει η κ. Σολομώντος, επισημαίνοντας ότι η διάσταση του Χρόνου διατρέχει κάθε μορφή ανθρώπινης εμπειρίας.

«Στο Poetry MOVES, η ποίηση αποτελεί την αρχή για τη συνάντηση διαφόρων τεχνών. Έτσι, επιλεγμένα ποιήματα έγιναν έμπνευση για τη δημιουργία μουσικών έργων, φωτογραφιών, βίντεο, οπτικοακουστικών κατασκευών και άλλων μορφών τέχνης», σημειώνει. «Αυτός άλλωστε είναι και ο βασικός πυρήνας του φεστιβάλ: η γραπτή ποίηση να μεταφέρεται από τη μία τέχνη στην άλλη, να ωθεί σε πρωτότυπες προσεγγίσεις και μεταμορφώσεις», τονίζει.

Την ίδια ώρα, η κ. Σολομώντος επισημαίνει ότι η φετινή διοργάνωση του φεστιβάλ χαρακτηρίζεται από ορισμένες καινοτομίες, όπως η συνεργασία με την εικαστικό και video artist Maria Korporal, κάτοικο Βερολίνου, τον Ισπανό καλλιτέχνη και ποιητή Eduardo Yagüe, τον Γάλλο καθηγητή βιντεοτέχνης Blas Payri, ο οποίος δημιούργησε ειδικά για το πρόγραμμα ένα νέο βιντεοποίημα, καθώς και με την ποιήτρια Ρωξάνη Νικολάου, η οποία έγραψε νέα ποιήματα για ένα πρότζεκτ του φεστιβάλ.

«Είναι συνεργασίες που δεν υπήρχαν στις προηγούμενες διοργανώσεις και δείχνουν πώς ένα φεστιβάλ μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να γίνεται σταυροδρόμι καλλιτεχνικών συναντήσεων και ζυμώσεων για να παραχθούν νέα, σημαντικά έργα», τονίζει.

Παράλληλα, η Γιώργα Σολομώντος αναφέρει στο ΚΥΠΕ ότι το Poetry MOVES έλαβε επιχορήγηση από το Υφυπουργείο Πολιτισμού το 2023 και το 2024. Το 2025 και το 2026 δεν έλαβε, παρότι και τις δύο χρονιές η πρόταση αξιολογήθηκε με υψηλή βαθμολογία, σημειώνει. «Το πρόβλημα, όπως αντιλαμβάνομαι, είναι ότι τα διαθέσιμα κονδύλια δεν επαρκούν για να καλυφθούν όλες οι προτάσεις που συγκεντρώνουν υψηλή βαθμολογία», προσθέτει.

Η κ. Σολομώντος υποστηρίζει ότι «εδώ υπάρχει ένα ευρύτερο ζήτημα στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται και χρηματοδοτούνται οι πολιτιστικές διοργανώσεις», υποδεικνύοντας ότι «δεν είναι όλα τα φεστιβάλ ίδια». «Υπάρχουν εμπορικά φεστιβάλ και υπάρχουν μη κερδοσκοπικά φεστιβάλ, συνήθως μικρότερης κλίμακας, καλλιτεχνικά προσανατολισμένα, με συγκεκριμένο concept και διαφορετικό τρόπο παραγωγής. Το Poetry MOVES ανήκει σε αυτή την κατηγορία», εξηγεί.

Υπογραμμίζοντας ότι «είναι σημαντικό να αναγνωρίζεται η διαφορετικότητα των διοργανώσεων και του τρόπου με τον οποίο παράγουν πολιτιστικό έργο», η κ. Σολομώντος λέει στο ΚΥΠΕ ότι το Poetry MOVES «δεν φέρνει έτοιμες παραγωγές για να τις παρουσιάσει» αλλά «δημιουργεί νέες παραγωγές, μέσα από συνεργασίες με καλλιτέχνες, αναθέσεις και ανοιχτές προσκλήσεις». Αναφέρει ως χαρακτηριστικά παραδείγματα τα δύο διεθνή open calls του φεστιβάλ: το PhOETRY, που απευθύνεται σε φωτογράφους να εμπνευστούν από ποιητικά κείμενα που επιλέγει το Φεστιβάλ, και το CinePoems, που απευθύνεται σε δημιουργούς βιντεοποιημάτων.

Φέτος, προσθέτει, πραγματοποιήθηκαν δύο ακόμη open calls στο πλαίσιο της «Μνήμης Αμμοχώστου»: ένα για οικογενειακές φωτογραφίες Αμμοχωστιανών πριν από το 1974 και ένα για νέα ποιήματα με θέμα τη μνήμη της Αμμοχώστου.

«Η πολυθεματικότητα του φεστιβάλ, με κοινό άξονα την ποίηση, ο λεπτομερής σχεδιασμός του, η έρευνα για την εντόπιση και ανάπτυξη ξεχωριστών συνεργασιών με καλλιτέχνες από διάφορες χώρες, η διεκπεραίωση τεχνικών και λοιπών ζητημάτων που προκύπτουν, απαιτούν άφθονο προσωπικό χρόνο κι επίμοχθη εργασία, ωστόσο έτσι προσδίδεται στο Poetry Moves η ιδιαίτερή του ταυτότητα», υπογραμμίζει.

Απαντώντας σε ερώτηση του ΚΥΠΕ, η Γιώργα Σολομώντος επισημαίνει ότι «η απουσία της κρατικής επιχορήγησης επηρεάζει αναπόφευκτα τη διοργάνωση, κυρίως ως προς τις δυνατότητες παραγωγής». Φέτος, σημειώνει, το φεστιβάλ πραγματοποιείται σε μικρότερη και πιο εστιασμένη κλίμακα, χωρίς όμως να αλλάζει ο βασικός του χαρακτήρας και η καλλιτεχνική του κατεύθυνση.

Κανονικά το φεστιβάλ διαρκεί περίπου τέσσερεις εβδομάδες μέσα στον Οκτώβριο και περιλαμβάνει 7–8 εκδηλώσεις, καθώς και ένα ή δύο εργαστήρια. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιούνται συνήθως σε διαφορετικούς χώρους της Λευκωσίας, επιλεγμένους ανάλογα με το είδος και τις ανάγκες κάθε δράσης, αναφέρει η κ. Σολομώντος, εξηγώντας ότι αυτό αποτελεί μέρος της φιλοσοφίας του φεστιβάλ, την οποία ονομάζει «απο-κέντρωση εντός πόλεως», εφόσον το φεστιβάλ δεν περιορίζεται σε έναν χώρο, αλλά μετακινείται μέσα στην πόλη.

«Φέτος, όμως, λόγω του πολύ περιορισμένου προϋπολογισμού και της αδυναμίας να καλυφθούν τα έξοδα ενοικίασης πολλών χώρων, επέλεξα να παρουσιάσω το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος στο ARTos House», αναφέρει η κ. Σολομώντος, προσθέτοντας ότι η «Μνήμη Αμμοχώστου» παρουσιάζεται και στη Μικρή Σαλαμίνα – Yiapanis Art Studio του Φίλιππου Γιαπάνη.

«Παρόλα αυτά, επέλεξα να προχωρήσω και φέτος, με ίδιους πόρους και με τη στήριξη φορέων και ανθρώπων που πίστεψαν στο φεστιβάλ. Δεν θέλησα να μειώσω το καλλιτεχνικό περιεχόμενο αλλά προτίμησα να περιορίσω τον αριθμό των δράσεων, ώστε αυτές που πραγματοποιούνται να διατηρούν την ποιότητα και την καλλιτεχνική τους ουσία», λέει στο ΚΥΠΕ.

Παράλληλα, η κ. Σολομώντος αναφέρει ότι διατηρεί την ελεύθερη είσοδο για το κοινό, υποστηρίζοντας ότι ένα φεστιβάλ που στηρίζεται με κρατική επιχορήγηση δεν χρειάζεται να έχει εισιτήριο. «Φυσικά, τώρα, χωρίς την κρατική υποστήριξη, αυτό δημιουργεί ένα επιπλέον πρόβλημα, αλλά θέλησα να παραμείνω συνεπής σε αυτή τη θέση μου», διευκρινίζει.

Την ίδια ώρα, εκφράζει έντονο προβληματισμό για το ότι «στις αξιολογήσεις φαίνεται να αποτελεί μειονέκτημα το γεγονός ότι το Poetry MOVES δεν διαθέτει μια μεγάλη οργανωτική ομάδα και ότι μεγάλο μέρος της διοργάνωσης το αναλαμβάνω προσωπικά». Όπως εξηγεί, «ένα μικρό, ανεξάρτητο και μη κερδοσκοπικό φεστιβάλ δεν μπορεί να έχει την ίδια οργανωτική δομή με μια μεγάλη διοργάνωση που διαθέτει σημαντικό προϋπολογισμό».

«Εδώ δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: για να δημιουργηθεί μια μεγαλύτερη ομάδα χρειάζονται οι οικονομικοί πόροι για να απασχοληθούν άνθρωποι σε μόνιμη ή έστω προσωρινή βάση. Την ίδια στιγμή, η απουσία μιας μεγάλης ομάδας φαίνεται να λειτουργεί αρνητικά στην αξιολόγηση μιας πρότασης», επισημαίνει, τονίζοντας το μέγεθος της οργανωτικής ομάδας δεν μπορεί από μόνο του να αποτελεί μέτρο της καλλιτεχνικής αξίας ή της δυναμικής μιας διοργάνωσης.

«Για την επόμενη διοργάνωση, το 2027, θα υποβάλω και πάλι αίτηση, με την ελπίδα ότι οι κριτικές επιτροπές θα αναγνωρίσουν την ανάγκη στήριξης της τέχνης και των φεστιβάλ με μικρότερες δομές. Παράλληλα, ευελπιστώ ότι θα υπάρξει μεγαλύτερη ανταπόκριση από φορείς που μπορούν να συμβάλουν στην περαιτέρω ανάπτυξη του Poetry MOVES», καταλήγει.

Η 4η διοργάνωση του Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης και Συν+Κίνησης Poetry MOVES θα λάβει χώρα από τις 13 Οκτωβρίου έως τις 3 Νοεμβρίου.

ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ