«Ξεπετούν» το PISA οι Κύπριοι μαθητές – Απαντήσεις σε λιγότερο από 10 δευτερόλεπτα

Μια διαφορετική παράμετρος πίσω από τις χαμηλές επιδόσεις των Κυπρίων μαθητών στο PISA 2025 έφερε στην επιφάνεια η αναλυτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων από το Υπουργείο Παιδείας.

Ένα σημαντικό ποσοστό των μαθητών φαίνεται ότι δεν αντιμετώπισε με την απαιτούμενη σοβαρότητα την εξέταση, με το Υπουργείο να αρχίζει ήδη να αναζητεί τρόπους κινητοποίησής τους ενόψει του επόμενου κύκλου το 2028.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 24,9% των μαθητών έδωσε λανθασμένες απαντήσεις σε ερωτήματα στα οποία αφιέρωσε λιγότερα από δέκα δευτερόλεπτα. Παράλληλα, καταγράφονται αυξημένα ποσοστά αναπάντητων ερωτήσεων, τα οποία, όπως επισημάνθηκε κατά την παρουσίαση, είναι περίπου διπλάσια από τα αντίστοιχα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Μια μεγάλη μερίδα μαθητών δεν έχει ασχοληθεί όσο σοβαρά θα έπρεπε με το δοκίμιο», αναφέρθηκε κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων. Το στοιχείο δεν προτάχθηκε ως εξήγηση για τις χαμηλές επιδόσεις της Κύπρου, με τους αρμοδίους να ξεκαθαρίζουν ότι δεν επιχειρείται να αποδοθούν σε αυτό τα αποτελέσματα. Θεωρείται, ωστόσο, παράμετρος που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την ανάγνωσή τους.

«Το θεωρούν χάσιμο χρόνου»

Στο ζήτημα επανήλθε η υπουργός Παιδείας Αθηνά Μιχαηλίδου, η οποία αναγνώρισε ότι στην Κύπρο δεν έχει καλλιεργηθεί στον ίδιο βαθμό η κουλτούρα συμμετοχής σε τέτοιου είδους διεθνείς έρευνες.

Όπως ανέφερε, ακόμη και καλοί μαθητές ενδέχεται να μην καταβάλλουν ουσιαστική προσπάθεια, καθώς μπορεί να θεωρούν τη συμμετοχή τους στο PISA «χάσιμο χρόνου». Υπέδειξε ότι οι μαθητές πρέπει να αντιληφθούν πως πρόκειται για μια έρευνα σημαντική για τη χώρα, αλλά και για ευκαιρία να αναδείξουν τις ικανότητες και τις δεξιότητές τους.

Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στον εξαιρετικά μικρό χρόνο που αφιερώνεται σε ορισμένες απαντήσεις. «Δεν γίνεται σε ένα δευτερόλεπτο να απαντάς σε ένα κείμενο δύο σελίδων», σημείωσε, τονίζοντας παράλληλα ότι η συγκεκριμένη παράμετρος δεν αποτελεί δικαιολογία για τις χαμηλές επιδόσεις.

Αλλαγές για το 2028

Το Υπουργείο έχει ήδη στραμμένο το βλέμμα στο PISA 2028, εξετάζοντας τρόπους ώστε οι μαθητές να αντιμετωπίζουν διαφορετικά τη συμμετοχή τους. Σύμφωνα με την κ. Μιχαηλίδου, υπάρχουν διάφορες σκέψεις για παροχή κινήτρων, οι οποίες θα συζητηθούν τόσο με τους αρμόδιους φορείς όσο και στη βάση πρακτικών άλλων ευρωπαϊκών χωρών που αντιμετωπίζουν παρόμοιο πρόβλημα.

Στη συζήτηση τέθηκε ακόμη και το ενδεχόμενο να υπάρχει κάποια μορφή σύνδεσης της συμμετοχής ή του αποτελέσματος με τον μαθητή ή το σχολείο, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής συγκεκριμένη απόφαση. Η Υπουργός ξεκαθάρισε ότι επιδίωξη είναι να αποφευχθεί ένα «εμπορικό» κίνητρο και να βρεθούν άλλοι τρόποι καλλιέργειας της σχετικής κουλτούρας.

Παράλληλα, το Υπουργείο προσανατολίζεται σε πιο συστηματική προετοιμασία των μαθητών στα σχολεία. Ήδη, όπως αναφέρθηκε, πριν από κάθε κύκλο διατίθεται σχετικό υλικό και πραγματοποιούνται επιμορφώσεις εκπαιδευτικών, ωστόσο εξετάζεται κατά πόσο η διαδικασία αυτή πρέπει να ενισχυθεί.

Καλύτερες επιδόσεις από μη  Κύπριους

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα αποτελέσματα σε σχέση με τη μεταναστευτική βιογραφία των μαθητών. Στις Φυσικές Επιστήμες, μεταξύ των παιδιών με χαμηλό κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο, οι Κύπριοι μαθητές συγκέντρωσαν κατά μέσο όρο 389 μονάδες, οι μαθητές δεύτερης γενιάς 382 και οι μαθητές πρώτης γενιάς 401 μονάδες. Στις οικογένειες υψηλού κοινωνικοοικονομικού επιπέδου η διαφορά γίνεται ακόμη μεγαλύτερη, με τους μαθητές πρώτης γενιάς να φτάνουν τις 520 μονάδες, έναντι 460 της δεύτερης γενιάς και 452 των Κυπρίων.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στα Μαθηματικά. Στο χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο οι μαθητές πρώτης γενιάς καταγράφουν 408 μονάδες, έναντι 387 των Κυπρίων και 384 της δεύτερης γενιάς. Στο υψηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο η επίδοση των μαθητών πρώτης γενιάς ανεβαίνει στις 512 μονάδες, έναντι 460 της δεύτερης γενιάς και 450 των Κυπρίων.

Διαφορετική είναι η εικόνα στην Κατανόηση Κειμένου. Στο χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο οι διαφορές είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες —367 μονάδες για Κύπριους και δεύτερη γενιά και 369 για πρώτη γενιά— και, όπως αναφέρθηκε στην παρουσίαση, δεν είναι στατιστικά σημαντικές. Στο υψηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο, ωστόσο, οι μαθητές πρώτης γενιάς εμφανίζουν και πάλι υψηλότερη επίδοση, με 486 μονάδες, έναντι 424 της δεύτερης γενιάς και 415 των Κυπρίων.