Νεαροί κάνουν ράλι σε δρόμους μπροστά σε αστυνομικούς- Γιατί μένουν αμέτοχοι;
Έντονο προβληματισμό προκαλεί το φαινόμενο νεαρών που μετατρέπουν τους δημόσιους δρόμους σε αυτοσχέδιες πίστες, πραγματοποιώντας σούζες, κόντρες και άλλους επικίνδυνους ελιγμούς, θέτοντας σε κίνδυνο τόσο τη δική τους ζωή όσο και την ασφάλεια ανυποψίαστων πολιτών.
Το ζήτημα των αστυνομικών καταδιώξεων, αλλά και των τρόπων με τους οποίους μπορούν να αντιμετωπιστούν τέτοιες συμπεριφορές χωρίς να δημιουργούνται ακόμη μεγαλύτεροι κίνδυνοι, βρέθηκε στο επίκεντρο συζήτησης με τη συμμετοχή του προέδρου της συντεχνίας ΙΣΟΤΗΤΑ, Νίκου Λοϊζίδη, του Συγκοινωνιολόγου Λουκά Δημητρίου και του δημοσιογράφου Δημήτρη Μανουσάκη.
Οι επτά περιπτώσεις καταδίωξης και η «αναλογικότητα»
Ο Νίκος Λοϊζίδης εξήγησε ότι υπάρχει συγκεκριμένη αστυνομική διάταξη, η οποία καθορίζει τις περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να πραγματοποιηθεί καταδίωξη.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η σύλληψη προσώπου που έχει διαπράξει σοβαρό αδίκημα, η εκτέλεση εντάλματος σύλληψης, η ανακοπή κλεμμένου ή αναζητούμενου οχήματος, καθώς και περιπτώσεις όπου υπάρχει εύλογη υποψία ότι οι επιβαίνοντες σε ένα όχημα έχουν διαπράξει ή πρόκειται να διαπράξουν αδίκημα.
Στις προϋποθέσεις περιλαμβάνονται επίσης περιπτώσεις οδηγών που εγκαταλείπουν τη σκηνή δυστυχήματος, οχήματα χωρίς πινακίδες εγγραφής ή με πλαστές πινακίδες, αλλά και σοβαρές τροχαίες παραβάσεις ή περιπτώσεις κατά τις οποίες οδηγός παραλείπει να σταματήσει σε σήμα μέλους της Αστυνομίας.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, πέραν των προϋποθέσεων αυτών υπάρχει και η αρχή της αναλογικότητας.
«Προτού ξεκινήσει μια καταδίωξη θα πρέπει να σταθμίσουμε τους κινδύνους που μπορεί να υπάρξουν και για τον ύποπτο και για τον αστυνομικό αλλά και για τους πολίτες», ανέφερε, σημειώνοντας ότι τα μέλη της Αστυνομίας που βρίσκονται στο περιστατικό πρέπει να αξιολογήσουν τις συνθήκες και τα δεδομένα πριν αποφασίσουν εάν θα ξεκινήσουν ή θα διακόψουν μια καταδίωξη.
«Τεράστιο πρόβλημα με μοτοσικλέτες χωρίς πινακίδες»
Ο πρόεδρος της ΙΣΟΤΗΤΑ ανέδειξε ιδιαίτερα το πρόβλημα με τις μοτοσικλέτες που κυκλοφορούν χωρίς πινακίδες εγγραφής.
Όπως είπε, η συντεχνία έχει καταθέσει εισηγήσεις για αλλαγή της νομοθεσίας, ώστε όταν τέτοια οχήματα κατάσχονται, να μην επιστρέφονται στους ιδιοκτήτες τους μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης, ενώ έθεσε και το ζήτημα της ακύρωσης της εγγραφής τους.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η εγκατάσταση καμερών στα περιπολικά θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών, είτε πρόκειται για καταδίωξη είτε για σοβαρή τροχαία παράβαση που διαπράττεται μπροστά στα μέλη της Αστυνομίας.
Ο κ. Λοϊζίδης σημείωσε ακόμη ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι επιχειρησιακής δράσης, χωρίς να επεκταθεί σε λεπτομέρειες που, όπως ανέφερε, δεν είναι ορθό να δημοσιοποιούνται.
Η καταδίωξη δεν είναι η μοναδική λύση
Εξηγώντας τη φιλοσοφία αυτής της προσέγγισης, ο Νίκος Λοϊζίδης ανέφερε ότι ένα αυτόφωρο αδίκημα δεν παύει να υφίσταται επειδή ο αστυνομικός δεν ξεκινά αμέσως καταδίωξη.
Έφερε ως παράδειγμα έναν μοτοσικλετιστή που περνά μπροστά από περιπολικό χωρίς κράνος και χωρίς πινακίδες και στη συνέχεια σταθμεύει σε άλλο σημείο. Εφόσον ο αστυνομικός μπορεί να τον αναγνωρίσει και να συνδέσει το πρόσωπο με τη συγκεκριμένη μοτοσικλέτα και την παράβαση, μπορεί να προχωρήσει στις προβλεπόμενες ενέργειες χωρίς να είναι πάντοτε αναγκαία μια επικίνδυνη καταδίωξη.
Ποιος αποφασίζει την ώρα του περιστατικού;
Ο Δημήτρης Μανουσάκης έθεσε το ερώτημα ποιος είναι τελικά εκείνος που αποφασίζει, την κρίσιμη στιγμή, εάν θα ξεκινήσει μια καταδίωξη.
Αρχικά ο κ. Λοϊζίδης ανέφερε ότι ο αστυνομικός που βρίσκεται στο σημείο καλείται να λάβει άμεσα την απόφαση, καθώς δεν υπάρχει χρόνος για χρονοβόρες διαδικασίες.
Στη συνέχεια, διευκρίνισε ότι ο αστυνομικός δίνει την πρώτη ενημέρωση στο κέντρο ελέγχου και από εκεί ξεκινά μια ευρύτερη διαδικασία αξιολόγησης των δεδομένων, όπως το εάν έχουν καταγραφεί πινακίδες, εάν χρειάζονται ενισχύσεις και ποιες ενέργειες πρέπει να ακολουθήσουν.
Όπως ανέφερε, οι αστυνομικοί διαθέτουν την εκπαίδευση για να αξιολογούν άμεσα τις συνθήκες και τις κατηγορίες περιστατικών που μπορεί να δικαιολογούν ή να μη δικαιολογούν μια καταδίωξη.
«Αν προκαλέσεις μεγαλύτερο πρόβλημα, ίσως είναι προτιμότερα άλλα μέσα»
Ο Συγκοινωνιολόγος Λουκάς Δημητρίου συμφώνησε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται πάντοτε στάθμιση των δεδομένων.
Όπως ανέφερε, εάν η καταδίωξη είναι πιθανό να προκαλέσει ένα ακόμη σοβαρότερο περιστατικό, όπως ένα δυστύχημα ή μια σύγκρουση, τότε ενδεχομένως να είναι προτιμότερη η αξιοποίηση άλλων μέσων για τον εντοπισμό και τη σύλληψη του παραβάτη.
Ο κ. Δημητρίου χαρακτήρισε τη συμπεριφορά των νεαρών που πραγματοποιούν σούζες και κόντρες στους δρόμους ως ξεκάθαρα αντικοινωνική και επικίνδυνη, επισημαίνοντας ότι μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο στον τραυματισμό ή τον θάνατο των ίδιων, αλλά –ακόμη χειρότερα– στον τραυματισμό ανθρώπων που δεν έχουν καμία ευθύνη για όσα συμβαίνουν.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κοινωνία δεν πρέπει να αδιαφορεί για το πρόβλημα, αλλά να αναζητήσει και τρόπους πρόληψης.
Ταχύτητα μόνο σε ασφαλείς και ειδικά διαμορφωμένους χώρους
Ο Συγκοινωνιολόγος έθεσε και μια διαφορετική διάσταση του ζητήματος, αναφέροντας ότι υπάρχουν άνθρωποι που ενδιαφέρονται για την ταχύτητα και ότι η ανάγκη αυτή θα μπορούσε να διοχετεύεται με ασφαλή τρόπο σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους.
Όπως είπε, η δραστηριότητα αυτή μπορεί να πραγματοποιείται σε πίστες ή άλλους ελεγχόμενους χώρους και όχι στους δημόσιους δρόμους.
Κατά τον ίδιο, η αντιμετώπιση του φαινομένου πρέπει να ξεκινά από την αστυνόμευση, αλλά να περιλαμβάνει παράλληλα την εκπαίδευση, την ενημέρωση και –όπου είναι δυνατόν– τη δημιουργία ασφαλών χώρων για δραστηριότητες που δεν πρέπει να πραγματοποιούνται μέσα στην κυκλοφορία.
«Παίζουν το παιχνίδι του κλέφτη και του αστυνόμου»
Σε ερώτηση κατά πόσο η αυξημένη επιτήρηση και τα αυστηρά πρόστιμα μπορούν να περιορίσουν το πρόβλημα, ο Λουκάς Δημητρίου ανέφερε ότι τέτοιες συμπεριφορές πολλές φορές έχουν ενσωματωμένη μια κουλτούρα αντιπαράθεσης με την Αστυνομία.
Όπως είπε, ορισμένοι από αυτούς τους νεαρούς αντιμετωπίζουν την κατάσταση σαν ένα «παιχνίδι του κλέφτη και του αστυνόμου», κάτι που εντάσσεται στην κουλτούρα μιας επικίνδυνης συμπεριφοράς.
Τόνισε, ωστόσο, ότι ο αστυνομικός που βρίσκεται στο πεδίο καλείται να πάρει κρίσιμες αποφάσεις μέσα σε ελάχιστο χρόνο: αν θα καταδιώξει έναν νεαρό με κίνδυνο να προκληθεί σοβαρό δυστύχημα ή αν θα αξιοποιήσει τεχνικά μέσα, κάμερες και άλλες μεθόδους για να αναγνωρίσει τον οδηγό ή το όχημα και να τον εντοπίσει σε δεύτερο χρόνο.
Ο κ. Δημητρίου ξεκαθάρισε ότι δεν υποστηρίζει την αδράνεια, επισημαίνοντας πως υπάρχουν και άλλα εργαλεία, όπως η επιτήρηση με κάμερες, τα μπλόκα και ένα πιο συντονισμένο πλαίσιο δράσης. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι τέτοια περιστατικά δεν αποτελούν μεμονωμένο φαινόμενο, καθώς υπάρχουν σημεία στη Λευκωσία αλλά και αλλού όπου καταγράφονται αντίστοιχες συμπεριφορές.
Άλλο η σοβαρή εγκληματική πράξη και άλλο μια επικίνδυνη παράβαση
Ο Δημήτρης Μανουσάκης ξεκαθάρισε ότι δεν υποστηρίζει τον τερματισμό όλων των καταδιώξεων.
Όπως είπε, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες μια καταδίωξη είναι αναγκαία, όπως όταν υπάρχει πληροφορία ότι κάποιος έχει εμπλακεί σε δυστύχημα, έχει εγκαταλείψει τη σκηνή ή έχει διαπράξει αξιόποινη πράξη και επιχειρεί να διαφύγει.
Διαφορετική, ωστόσο, είναι –κατά την άποψή του– η περίπτωση ενός νεαρού που πραγματοποιεί μια σούζα ή άλλη επικίνδυνη τροχαία παράβαση, όταν υπάρχει η δυνατότητα να εντοπιστεί αργότερα, να καταγγελθεί και να οδηγηθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης χωρίς να προηγηθεί μια καταδίωξη που μπορεί να αυξήσει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο.
Περισσότεροι αστυνομικοί και δικυκλιστές στους δρόμους
Ο Νίκος Λοϊζίδης, από την πλευρά του, απέρριψε την άποψη ότι υπάρχει επιχειρησιακή αδυναμία της Αστυνομίας να αντιμετωπίσει τέτοια περιστατικά, υποστηρίζοντας ότι οι αστυνομικοί είναι εκπαιδευμένοι να λειτουργούν υπό αυτές τις συνθήκες.
Τόνισε, όμως, ότι χρειάζεται περισσότερο προσωπικό στους δρόμους για την αντιμετώπιση αυτού του είδους της παραβατικότητας.
Όπως ανέφερε, απαιτούνται περισσότεροι δικυκλιστές, ενίσχυση της ομάδας Ζ και περισσότερες αστυνομικές μοτοσικλέτες στους δρόμους.
Αναφερόμενος στον εξοπλισμό, έκανε επίσης λόγο για την ανάγκη εξέτασης της νομοθεσίας που αφορά τη χρήση ειδικών μέσων ακινητοποίησης οχημάτων, όπως τα συστήματα με καρφιά ή βελόνες που χρησιμοποιούνται σε άλλες χώρες σε σοβαρές καταδιώξεις.
Η ενημέρωση στο επίκεντρο – «Δεν είναι μαγκιά»
Ο Λουκάς Δημητρίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη και στην ανάγκη να αλλάξει η αντίληψη ορισμένων νεαρών για τέτοιες συμπεριφορές.
Όπως είπε, η κοινωνία και τα μέσα ενημέρωσης πρέπει να προβάλλουν ξεκάθαρα αυτές τις ενέργειες ως αντικοινωνικές και επικίνδυνες και όχι ως επίδειξη δυναμισμού ή ανδρισμού.
«Δεν είναι μαγκιά», ήταν ουσιαστικά το μήνυμα που έστειλε, υπογραμμίζοντας ότι οι τρέλες στους δρόμους δεν αποτελούν τρόπο επίδειξης ικανότητας, αλλά μια συμπεριφορά που μπορεί να έχει τραγικές συνέπειες.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η σωστή προβολή του προβλήματος μπορούν να βοηθήσουν ώστε η παρέμβαση να γίνει στον πυρήνα του φαινομένου: στην αντίληψη που έχουν ορισμένα νέα παιδιά για το τι σημαίνει οδήγηση, ταχύτητα και επίδειξη στους δρόμους.
«Όλοι έχουν οικογένειες»
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Δημήτρης Μανουσάκης έστειλε ένα μήνυμα προς όλες τις πλευρές, υπενθυμίζοντας ότι πίσω από κάθε περιστατικό υπάρχουν άνθρωποι και οικογένειες.
Όπως ανέφερε, οι νεαροί μοτοσικλετιστές έχουν γονείς και οικογένειες, όπως έχουν οικογένειες και οι αστυνομικοί που ενδεχομένως κληθούν να τους καταδιώξουν.
Το ίδιο ισχύει και για τους υπόλοιπους πολίτες που κινούνται καθημερινά στους δρόμους και μπορεί, χωρίς να φταίνε σε τίποτα, να βρεθούν ξαφνικά αντιμέτωποι με μια επικίνδυνη καταδίωξη ή με έναν οδηγό που πραγματοποιεί σούζες και κόντρες.
Η συζήτηση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συνδυασμό μέτρων: περισσότερη και αποτελεσματικότερη αστυνόμευση, αξιοποίηση της τεχνολογίας και των καμερών, ενίσχυση των αστυνομικών δυνάμεων στους δρόμους, αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας, αλλά και πρόληψη και ενημέρωση.
Με βασικό ζητούμενο, σε κάθε περίπτωση, να σταματήσουν οι δημόσιοι δρόμοι να μετατρέπονται σε πίστες και οι επικίνδυνες επιδείξεις να μην κοστίσουν ακόμη μία ανθρώπινη ζωή.
Πηγή: Sigmalive
