Η Κύπρος μεταξύ των κρατών που εφαρμόζουν τους ορισμούς Κομισιόν και Eurostat για θύματα εμπορίας

Η Κύπρος περιλαμβάνεται στα κράτη μέλη της ΕΕ όπου τα εικαζόμενα και τα ταυτοποιημένα θύματα εμπορίας ανθρώπων καταγράφονται διακριτά και χωριστά, σύμφωνα με μελέτη του Κόμβου της ΕΕ για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων, η οποία δημοσιεύθηκε την Τρίτη.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Κομισιόν, η μελέτη εξετάζει τις τρέχουσες προκλήσεις, τις καλές πρακτικές και τις δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης της συλλογής στατιστικών στοιχείων για την εμπορία ανθρώπων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Η Κομισιόν αναφέρει ότι, αν και τα κράτη μέλη συλλέγουν δεδομένα για την εμπορία ανθρώπων εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, οι διαφορές στα εθνικά συστήματα, στους ορισμούς και στις πρακτικές αναφοράς εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση σαφούς εικόνας σε επίπεδο ΕΕ για την έκταση, τις τάσεις και τις μορφές εκμετάλλευσης.

Στην περίπτωση της Κύπρου, η μελέτη με τίτλο «Σχετικά με τη συλλογή και τη βελτίωση των στατιστικών στοιχείων της ΕΕ για την εμπορία ανθρώπων», αναφέρει ότι η μονάδα της Αστυνομίας κατά της εμπορίας ανθρώπων είναι ο αρμόδιος φορέας για την επίσημη ταυτοποίηση θυμάτων. Η ίδια μονάδα διαθέτει τα πλήρη επίσημα στατιστικά στοιχεία τόσο για τα ταυτοποιημένα όσο και για τα εικαζόμενα θύματα.

Η έκθεση τονίζει επίσης ότι παραπομπές εικαζόμενων θυμάτων στην Αστυνομία μπορούν να γίνουν από διάφορες πηγές, μεταξύ των οποίων οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, το Γραφείο Εργασίας, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και ατομικές αναφορές μέσω της γραμμής βοήθειας.

Παράλληλα, η Κύπρος περιλαμβάνεται στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν τον ορισμό της Κομισιόν και της Eurostat για τα επίσημα ταυτοποιημένα θύματα. Περιλαμβάνεται επίσης στα κράτη μέλη που εφαρμόζουν τον ορισμό του εικαζόμενου θύματος.

Η Κύπρος κατατάσσεται ακόμη μεταξύ των οκτώ κρατών μελών στα οποία κυβερνητικός φορέας συντονίζει τη συλλογή δεδομένων και παρέχει τα στατιστικά στοιχεία στη Eurostat.

Σύμφωνα με την έκθεση, η Κύπρος καταγράφει την πραγματική ηλικία των θυμάτων, σε αντίθεση με κράτη μέλη που χρησιμοποιούν μόνο ηλικιακές ομάδες ή διακρίνουν μόνο μεταξύ ανηλίκων και ενηλίκων.

Η Κύπρος περιλαμβάνεται επίσης μεταξύ των κρατών μελών που καταγράφουν την εθνικότητα των θυμάτων και μεταξύ εκείνων που αναφέρουν τη χώρα προέλευσης.

Σε σχέση με τα δεδομένα ποινικής δικαιοσύνης, η έκθεση αναφέρει ότι η Κύπρος περιλαμβάνεται στα 14 κράτη μέλη που αναλύουν τις εισαγγελικές αποφάσεις ανά αποτέλεσμα.

Υπογραμμίζεται ακόμη ότι η Κύπρος περιλαμβάνεται στα 20 κράτη μέλη που διαθέτουν νομική βάση για τη συλλογή και την παροχή δεδομένων, τουλάχιστον για τους κύριους φορείς.

Η ευρωπαϊκή διάσταση

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η μελέτη βασίζεται σε μεικτές μεθόδους συλλογής δεδομένων, προκειμένου να παρουσιάσει αναλυτική επισκόπηση του τρόπου με τον οποίο συλλέγονται, αναφέρονται και χρησιμοποιούνται τα στατιστικά στοιχεία για την εμπορία ανθρώπων στην ΕΕ.

Επισημαίνεται πως τα αξιόπιστα δεδομένα είναι καθοριστικής σημασίας για την αντίδραση της Ευρώπης στην εμπορία ανθρώπων, αλλά η συλλογή συγκρίσιμων στατιστικών στοιχείων σε ολόκληρη την ΕΕ παραμένει σύνθετη πρόκληση.

Η έκθεση αναφέρει ότι τα κράτη μέλη έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο την τελευταία δεκαετία, μεταξύ άλλων μέσω της εθελοντικής άσκησης αναφοράς που συντόνισε η Eurostat. Ωστόσο, αποκλίνοντες ορισμοί, διαφορετικές πρακτικές καταμέτρησης, ελλιπή σύνολα δεδομένων και κατακερματισμένες θεσμικές αρμοδιότητες συνεχίζουν να επηρεάζουν την ακρίβεια και τη συγκρισιμότητα των στατιστικών στοιχείων.

Παράλληλα, η μελέτη εντοπίζει διαφορές στους εθνικούς ορισμούς, στις προσεγγίσεις συλλογής δεδομένων, στις πρακτικές αναφοράς και στις δυνατότητες ανταλλαγής δεδομένων. Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι διαφορές αυτές μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα, την ακρίβεια και τη συγκρισιμότητα των στατιστικών στοιχείων μεταξύ των κρατών μελών.

Υπογραμμίζεται πως από τις 15 Ιουλίου 2026 τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εφαρμόζουν όλες τις κατηγορίες δεδομένων και να παρέχουν στατιστικά στοιχεία σύμφωνα με την Οδηγία για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων.

Η έκθεση αναφέρει ότι η τροποποιημένη Οδηγία απαιτεί από τα κράτη μέλη να συλλέγουν και να αναφέρουν στην Κομισιόν ετήσια στατιστικά στοιχεία για την εμπορία ανθρώπων με εναρμονισμένο τρόπο.

Συστάσεις της μελέτης

Η μελέτη διατυπώνει σειρά συστάσεων για την ποιότητα, τη συνέπεια και τη συγκρισιμότητα των δεδομένων για την εμπορία ανθρώπων στα κράτη μέλη της ΕΕ.

Μεταξύ των βασικών συστάσεων περιλαμβάνεται η κατά προτεραιότητα συμπερίληψη των εικαζόμενων θυμάτων στα δεδομένα για την εμπορία ανθρώπων που διαβιβάζονται στη Eurostat. Η έκθεση περιλαμβάνει τη σύσταση αυτή στις προτεραιότητες για τη βελτίωση των μεθοδολογικών προσεγγίσεων.

Η μελέτη εισηγείται επίσης τη βελτίωση της αναφοράς δεδομένων για θύματα και υπόπτους ή δράστες σε σχέση με τα υποχρεωτικά αδικήματα εν γνώσει χρήσης υπηρεσιών θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, καθώς και την ενίσχυση της αναφοράς δεδομένων που σχετίζονται με την ποινική δικαιοσύνη.

Σύμφωνα με την έκθεση, προτεραιότητα αποτελεί επίσης η δημιουργία μοντέλων συντονισμού και η βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.

ΚΥΠΕ