Κυπριακή εταιρεία πίσω από τις δραματικές εκκενώσεις λόγω χανταϊού

Την 1η Απριλίου 2026, περίπου 160 άτομα επιβιβάστηκαν στο MV Hondius, ένα πολικό κρουαζιερόπλοιο, στο νοτιότερο άκρο της Αργεντινής, για ένα ταξίδι διάρκειας ενός μήνα στον Ατλαντικό, με προορισμό μερικά από τα πιο απομακρυσμένα μέρη του πλανήτη και με δραστηριότητες όπως η παρατήρηση πουλιών.

Το ταξίδι περιλάμβανε στάσεις σε περιοχές της Ανταρκτικής, στο αραιοκατοικημένο Τριστάν ντα Κούνια και στην Αγία Ελένη, όπου ο Ναπολέων πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στην εξορία.

Το ταξίδι μετατρέπεται σε εφιάλτη

Κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι, μέσα στις επόμενες έξι εβδομάδες, τρεις από τους επιβάτες θα πέθαιναν από ένα σπάνιο στέλεχος χανταϊού, ενώ το πλοίο θα δυσκολευόταν να βρει λιμάνι για να δέσει, να αποβιβάσει τους ασθενείς και να επιτρέψει την αποβίβαση των επιβατών, την ώρα που ο κόσμος παρακολουθούσε από απόσταση με έντονο ενδιαφέρον και φόβο για μια νέα πανδημία.

Κατά την πρώτη εβδομάδα, ένας Ολλανδός επιβάτης αρρώστησε. Στις 11 Απριλίου πέθανε εν πλω, ενώ το πλοίο έπλεε στο μέσο του Ατλαντικού, μεταξύ Αργεντινής και Νότιας Αφρικής. Τότε κανείς δεν υποψιαζόταν λοιμώδη νόσο. Η σορός μεταφέρθηκε στην Αγία Ελένη, από όπου η Ολλανδή σύζυγός του πέταξε για το Γιοχάνεσμπουργκ στις 24 Απριλίου. Πέθανε δύο ημέρες αργότερα. Στο μεταξύ, ένας ακόμη ασθενής επιβάτης, που χρειαζόταν οξυγόνο, αποβιβάστηκε στο νησί Ασένσιον για να μεταφερθεί αεροπορικώς στη Νότια Αφρική για νοσηλεία.

Στις 2 Μαΐου, μία ημέρα πριν από την προγραμματισμένη λήξη της κρουαζιέρας στο Πράσινο Ακρωτήρι, στα ανοικτά της βορειοδυτικής Αφρικής, οι επιβάτες του Hondius ενημερώθηκαν ότι είχε ταυτοποιηθεί χανταϊός. Ο ιός μεταδίδεται συνήθως μέσω εισπνοής περιττωμάτων άγριων τρωκτικών, ωστόσο υπάρχει και ένα σπάνιο στέλεχος, το Άνδεων, που μπορεί να μεταδοθεί μέσω στενής επαφής από άνθρωπο σε άνθρωπο. Το ποσοστό θνησιμότητας εκτιμάται στο 30-40%. Την ίδια ημέρα, έγινε γνωστός και ο θάνατος τρίτης επιβάτιδας, μιας 80χρονης Γερμανίδας, εν πλω.

Μέχρι τις 3 Μαΐου, το πλοίο αγκυροβόλησε ανοιχτά του Πράσινου Ακρωτηρίου, σε ασφαλή απόσταση. Ο μοναδικός γιατρός του πλοίου είχε αρρωστήσει και έπρεπε να εκκενωθεί, μαζί με δύο ακόμη επιβάτες. Οι Αρχές του Πράσινου Ακρωτηρίου ήταν απρόθυμες να δεχθούν τους ασθενείς. Τελικά συμφώνησαν, υπό τον όρο ότι οι τρεις ασθενείς θα μεταφέρονταν απευθείας από το Hondius στην ξηρά και από εκεί, με ασθενοφόρο, κατευθείαν σε αεροσκάφος για άμεση εκκένωση.

Αναγκαία η εκκένωση

Σε αυτό το σημείο, ο ναυτιλιακός ασφαλιστής του MV Hondius, το οποίο είναι νηολογημένο στην Ολλανδία, επικοινώνησε με εταιρεία με έδρα τη Λάρνακα, που ειδικεύεται στις ιατρικές εκκενώσεις στη θάλασσα.

Το βράδυ εκείνης της Κυριακής, στις 3 Μαΐου, η γενική διευθύντρια της Global Voyager Assistance Maritime, Οξάνα Ραζορόνοβα, απάντησε στην κλήση. Τις επόμενες τέσσερις ημέρες κοιμήθηκε ελάχιστα. Ο «Πολίτης» μίλησε με τη Ραζορόνοβα και τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Κώστα Δανιλένκο, για την εμπειρία τους.

«Ήταν μία από τις πιο απαιτητικές υποθέσεις που έχω χειριστεί στα 17 χρόνια της καριέρας μου στον ιατρικό τομέα. Ήταν εξαιρετικά περίπλοκη, απαιτώντας πολύ σύνθετη ιατρική διαχείριση», είπε η Ραζορόνοβα.

«Εμπλέκονταν επίσης πάρα πολλά μέρη στη διαδικασία», πρόσθεσε.

Η εταιρεία έπρεπε να εκκενώσει τρεις επιβάτες του MV Hondius με χανταϊό από το Πράσινο Ακρωτήρι στο Άμστερνταμ. Ο ένας βρισκόταν σε σοβαρή κατάσταση, ο δεύτερος σε λιγότερο σοβαρή και ο τρίτος ήταν ασυμπτωματικός.

Τα αεροασθενοφόρα έπρεπε να είναι ειδικά εξοπλισμένα για τη μεταφορά ασθενών με λοιμώδη νοσήματα, με σύστημα απομόνωσης μεταφοράς (EPI Shuttle) και πλήρη ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό για το πλήρωμα. Υπό κανονικές συνθήκες, και ανάλογα με την απόσταση της πτήσης, το κόστος μπορεί να κυμαίνεται από 30.000 έως 400.000 δολάρια.

Διαπραγματεύσεις

Η επόμενη πρόκληση ήταν η εξασφάλιση άδειας από το Πράσινο Ακρωτήρι για την αποβίβαση των τριών ασθενών. Η GVA Maritime έστειλε δύο αεροσκάφη-ασθενοφόρα στο Πράσινο Ακρωτήρι μέχρι την Τρίτη 5 Μαΐου. Ωστόσο, οι ασθενείς παρέμεναν ακόμη στο Hondius.

«Το πρόβλημα ήταν ότι δεν επιτρεπόταν η αποβίβαση των ασθενών. Εκεί ξεκίνησε μια εκτεταμένη διαδικασία συντονισμού με διάφορους θεσμούς, τις Αρχές του Πράσινου Ακρωτηρίου, Βρετανούς εκπροσώπους και το διπλωματικό Σώμα της Ολλανδίας. Όλοι συμμετείχαν, προσπαθώντας να βρεθεί λύση», είπε η Ραζορόνοβα.

Μετά από εκτεταμένες διαπραγματεύσεις, οι Αρχές επέτρεψαν τελικά την αποβίβαση των ασθενών το πρωί της Τετάρτης, υπό αυστηρά πρωτόκολλα και με την παρουσία του στρατού.

Ο Δανιλένκο είπε ότι κατανοεί την επιφυλακτικότητα των Αρχών να συνδεθούν με τον ιό, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά την οικονομία τους.

«Το πιο δύσκολο στοιχείο σε όλη αυτή τη διαδικασία ήταν τα πολλά εμπλεκόμενα μέρη και οι αποφάσεις που άλλαζαν συνεχώς», είπε η Ραζορόνοβα.

Για παράδειγμα, οι Αρχές μπορεί να επέμεναν σε συγκεκριμένη ώρα αναχώρησης, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη περιορισμούς, όπως τα ανώτατα επιτρεπτά όρια ωρών πτήσης των πιλότων, τα οποία θα μπορούσαν να ξεπεραστούν εάν παρέμεναν σε αναμονή για μεγάλο διάστημα.

Στη συνέχεια προέκυπταν και άλλες προκλήσεις, που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα αποτελούσαν πρόβλημα, όμως όταν πρόκειται για λοιμώδη νοσήματα οι συνήθεις διαδικασίες δεν εφαρμόζονται.

«Δοκιμάσαμε διάφορες λύσεις για να διευκολύνουμε τη διαδικασία και να ενεργήσουμε προς όφελος των ασθενών. Τελικά, καταφέραμε να αναχωρήσουμε το πρωί της Τετάρτης», είπε η Ραζορόνοβα.

Οι άδειες ανακαλούνται

Δύο ασθενείς αναχώρησαν με ένα αεροσκάφος, το οποίο πέταξε απευθείας στο Άμστερνταμ, φτάνοντας αργότερα το ίδιο βράδυ. Ο τρίτος ασθενής επιβιβάστηκε σε μικρότερο αεροσκάφος, τύπου Learjet 45, με μέγιστη εμβέλεια 3.000 χιλιομέτρων. Το σχέδιο πτήσης, που είχε συμφωνηθεί εκ των προτέρων, προέβλεπε ανεφοδιασμό στο Μαρακές. Ωστόσο, σύντομα η είδηση για το κρουαζιερόπλοιο με χανταϊό διαδόθηκε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Καθώς το αεροσκάφος πλησίαζε το Μαρακές, η άδεια προσγείωσης ανακλήθηκε. Το Learjet επέστρεψε στο Λας Πάλμας, στα Κανάρια Νησιά, όπου του επετράπη η προσγείωση αλλά το αεροσκάφος περικυκλώθηκε από ένοπλους φρουρούς.

Σε κανέναν δεν επετράπη να εξέλθει από το αεροσκάφος, ενώ η ομάδα της GVA Maritime προσπαθούσε να βρει εναλλακτική λύση. Γινόταν ολοένα και πιο σαφές ότι καμία χώρα δεν θα επέτρεπε στο Learjet να σταματήσει για ανεφοδιασμό. Ο Δανιλένκο ανέφερε ότι στην Τενερίφη είχαν ήδη ξεκινήσει διαμαρτυρίες κατά της ιδέας να επιτραπεί στο Hondius να αποβιβάσει επιβάτες εκεί.

«Γίναμε το αεροπλάνο-παρίας της Ευρώπης. Κανείς δεν μας ήθελε», είπε.

Για να μην χαθεί χρόνος, η ομάδα έστειλε μεγαλύτερο αεροσκάφος, τύπου Challenger 605, από το Όσλο, το οποίο μπορούσε να πετάξει απευθείας από το Λας Πάλμας στο Άμστερνταμ.

Ο ασθενής και το πλήρωμα παρέμειναν στο Learjet καθ’ όλη τη διάρκεια και δεν είχαν καμία επαφή με το προσωπικό εδάφους. Όταν έφτασε το Challenger, οι Αρχές του Λας Πάλμας ζήτησαν τα αεροσκάφη να σταθμεύσουν δίπλα-δίπλα, ώστε να περιοριστεί στο ελάχιστο η επαφή με τον διάδρομο.

Τελικά, το αεροσκάφος αναχώρησε και ο τρίτος ασθενής έφτασε στο Άμστερνταμ το πρωί της Πέμπτης, 7 Μαΐου.

«Η ομάδα μου κι εγώ δουλεύαμε ασταμάτητα, 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, γιατί δεν επρόκειτο μόνο για οργανωτικά ζητήματα αλλά για άμεση αντίδραση σε απρόβλεπτες εξελίξεις. Κάθε πέντε λεπτά δεχόμασταν κλήσεις με νέα δεδομένα και έπρεπε να βρίσκουμε λύσεις άμεσα», είπε η Ραζορόνοβα. «Δεν κοιμηθήκαμε για τέσσερις ημέρες».

Συμπόνια και αλληλεγγύη

Όσο για το Hondius τελικά κατέπλευσε στην Τενερίφη στις 10 Μαΐου, υπό τα αυστηρότερα πρωτόκολλα ασφαλείας, με τους επιβάτες να επαναπατρίζονται στις χώρες τους.

Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, ευχαρίστησε την Ισπανία για τη «συμπόνια και την αλληλεγγύη» που επέδειξε, φιλοξενώντας το κρουαζιερόπλοιο που κανείς δεν ήθελε.

Σε έναν «διχασμένο και διχαστικό κόσμο», είπε, «η καλοσύνη και η φροντίδα του ενός για τον άλλο είναι σημαντικές».

Πηγή: Πολίτης