Ανοικτή η πόρτα για τα Merkava ΜΚ3

Συζητήσεις με το Ισραήλ, η δημιουργία «Αντιαεροπορικού Θόλου» και η κάλυψη της χαμηλής ζώνης αεράμυνας

Ανοικτή είναι η πόρτα για την απόκτηση των ισραηλινών αρμάτων μάχης Merkava ΜΚ3 από την κυπριακή Κυβέρνηση, που είναι δοκιμασμένα σε επιχειρήσεις όπως ο πόλεμος το 2006 στον Λίβανο και στη Γάζα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Λευκωσία είναι σε συνεχή επικοινωνία με το Τελ Αβίβ, όχι μόνο για τα Merkava ΜΚ3, αλλά και για την κάλυψη τής χαμηλής ζώνης αεράμυνας με συγκεκριμένα οπλικά συστήματα, για την αντιμετώπιση των τουρκικών drones και την προστασία του αντιπυραυλικού και αντιαεροπορικού συστήματος BARAK.

Αεράμυνα και drones

Πέραν της κάλυψης των αναγκών σε άρματα, εκείνο που στην πράξη επιδιώκεται, είναι η δημιουργία ενός «Αντιαεροπορικού Θόλου», που δεν υπάρχει σήμερα, αλλά σχεδιάζεται και προσδοκάται η οικοδόμησή του σταδιακά και σταθερά. Τα θέματα αυτά είναι συναφή με τον σύγχρονο πόλεμο και δη των drones και των loitering munitions (περιφερόμενα πυρομαχικά) ή, όπως λέγονται, «drones καμικάζι», που συνιστούν φόβο και τρόμο, κυρίως των αρμάτων, γεγονός που αποδείχθηκε τόσο στον πόλεμο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020 όσο και στον πόλεμο της Ουκρανίας. Γι’ αυτό, άλλωστε, ακόμη και η τεχνολογία των αρμάτων αλλάζει ως προς την προστασία τους με σημαντικούς δρώντες στον τομέα αυτό τους Ρώσους και τους Ισραηλινούς.

Τα LEOPARD-1A5 και οι τσιμπημένες τιμές

Τα Merkava ΜΚ3 εκ των πραγμάτων είναι καλύτερα από τα LEOPARD-1A5, για τα οποία είχαν δει το φως της δημοσιότητας ειδήσεις περί της αποστολής τους από την Ελλάδα στην Κύπρο και μερικού εκσυγχρονισμού τους από εργοστάσιο που θα βρίσκεται στο νησί. Επίσημες πηγές αναφέρουν ότι δεν έχει ληφθεί σχετική απόφαση και δη για την κατασκευή σχετικού με το θέμα εργοστασίου και δεν φαίνεται να υπάρχει επί του παρόντος μια τέτοια προοπτική. Ήταν μια συζήτηση, που έγινε για την άμεση κάλυψη αναγκών της ΕΦ και η Ελλάδα προσφέρθηκε, εάν το επιθυμεί η Λευκωσία, να δώσει από τις εφεδρείες της παλαιά LEOPARD-1A5. Μπορεί μεν ν’ αντιμετωπίζει προβλήματα η ΕΦ εφόσον επί σειράν ετών δεν ευοδώθηκαν οι πολλαπλές προσπάθειες και σχετικά προγράμματα αναβάθμισης που είχαν προγραμματισθεί, υπαιτιότητι διαφόρων λόγων που δεν είναι της παρούσης, αλλά, όπως επισημαίνεται από κυβερνητικές πηγές, δεν θα ληφθούν βεβιασμένες αποφάσεις ή αποφάσεις που θα εξυπηρετούν διάφορα συμφέροντα. Η Λευκωσία φοβάται την εμπλοκή έμμεσων μεσαζόντων και την ταυτότητά τους, αφού διαπιστώνεται σε αρκετές περιπτώσεις ότι οι τιμές αγοράς είναι τσιμπημένες, αν όχι φουσκωμένες… Και αυτό, παρότι η συμφωνία συνάπτεται κράτος με κράτος (G2G).

Το ιστορικό των Merkava ΜΚ3

Το ιστορικό των Merkava ΜΚ3 καταγράφεται ως εξής: 1. Χρησιμοποιήθηκε στον Νότιο Λίβανο το 2006, στον πόλεμο εναντίον της Χεζμπολάχ, και, παρότι υπήρξαν απώλειες, αποδείχθηκε γερό σκαρί σε επιχειρήσεις επί δύσκολου εδάφους. 2. Αποδείχθηκε στην πράξη η πολύ καλή προστασία πληρώματος, η ικανότητα επιβίωσης σε αντιαρματικά κατά τρόπο αποτελεσματικό και δη σε αστικό περιβάλλον. 3. Είναι, όπως όλα τα άρματα, ευάλωτο στα ATGM, που σημαίνουν Anti-Tank Guided Missile (κατευθυνόμενοι αντιαρματικοί πύραυλοι). Εκτοξεύονται από το έδαφος, όχημα ή ελικόπτερο. Είναι μεγάλης ακρίβειας και “fire and forget”. Δηλαδή ο πύραυλος έχει δικό του μάτι, θερμική κάμερα, κλειδώνει τον στόχο και μόνος του κατευθύνεται για να τον καταστρέψει. Το Merkava ΜΚ4 έχει βελτιωθεί σημαντικά, αλλά και το Merkava ΜΚ3 εκσυγχρονίζεται ή όσα δεν έχουν εκσυγχρονιστεί, μπορούν ν’ αναβαθμιστούν. Ούτως ή άλλως, το Merkava ΜΚ3 είναι βαρύ και σκληρό άρμα. Μπορεί να μην είναι τόσο ευέλικτο όπως τα γαλλικά LECLERC, για τα οποία ενδιαφέρθηκε η ΕΦ, αλλά είναι δοκιμασμένο σε πόλεμο, για εδάφη στο Ισραήλ και στον Λίβανο που είναι παρόμοια με αυτά της Κύπρου και όχι με εκείνα της Ευρώπης. Το δε πρόβλημα με τα LECLERC, όπως και τα Merkava ΜΚ4, είναι οι υψηλές τιμές. Κυρίως η γαλλική αγορά έχει πολύ μεγάλο κόστος ως προς τη συντήρηση. Το ζήτημα δεν είναι μόνο η αγορά ενός οπλικού συστήματος, αλλά και στο βάθος χρόνου το κόστος συντήρησης, και γενικά η απρόσκοπτη τεχνοεφοδιαστική αλυσίδα και η συνεχής ροή πυρομαχικών, καθώς και οι πολιτικές σκοπιμότητες. 4. Διαθέτει μπροστά αμερικάνικης κατασκευής κινητήρα, γεγονός που αυξάνει την επιβιωσιμότητα τού πληρώματος από κατά μέτωπον πλήγματα αντιαρματικών πυρών. Επί τούτου, ενόσω εφαρμοζόταν το εμπάργκο των ΗΠΑ σε βάρος της Κύπρου υπήρχε πρόβλημα, παρότι ο ίδιος ο Νετανιάχου είχε εγγυηθεί ότι μπορεί να το επιλύσει, όπως και έγινε. Στην ουσία, για την αγορά των Merkava ΜΚ3 από την Κύπρο υπήρχε από διετίας περίπου η «ευλογία» των Αμερικανών.

Στο πεδίο της μάχης και το Trophy

Το γεγονός ότι είναι μπροστά η μηχανή του Merkava ΜΚ3: Α) Προσφέρει χώρο στο πίσω μέρος για 4 με 6 στρατιώτες, που συνιστά πλεονέκτημα για το πεδίο της μάχης, προσφέροντας λύσεις επί του πεδίου, οι οποίες διευκολύνουν τη διεξαγωγή έντονων επιχειρήσεων σε ποικίλα πεδία μάχης επιθετικών και αμυντικών επιχειρήσεων και δη σε αστικό περιβάλλον. Ταυτοχρόνως, παρέχεται η δυνατότητα γρήγορης εναλλαγής ή αντικατάστασης τραυματισμένου μέλους του πληρώματος, τοπικής εξωτερικής ασφάλειας, χρήσης του σε πεδία όπου περιορίζεται η κινητικότητα του άρματος λόγω εδάφους, διάσωσης μάχης, μεταφοράς τραυματιών, εξοπλισμού ή πρόσθετων πυρομαχικών κ. ά. Έχει αυξημένες δυνατότητες βιωσιμότητας πληρώματος. Πρόκειται για βασική αρχή των Ισραηλινών στο πεδίο της μάχης. Β) Το μπροστινό μέρος του άρματος κατασκευάστηκε με ιδιαίτερα σκληρή και αξιόπιστη θωράκιση και φέρει πύργο με πυροβόλο 120 χιλιοστών μεγάλης ευστοχίας, με δυνατότητα βολών εν κινήσει. Η θωράκιση συμπληρώνεται με σύγχρονο σύστημα αυτοπροστασίας ‘‘Trophy”, η αποτελεσματικότητα του οποίου αποδείχθηκε στις πολεμικές επιχειρήσεις, γεγονός που ώθησε τους Αμερικανούς να το υιοθετήσουν για τα άρματα Μ1 Α2 Abrams. Πρόκειται για παρόμοιο σύστημα, αλλά πιο εξελιγμένο από αυτό που διαθέτει το Τ-80 UK της ΕΦ, το οποίο αναχαιτίζει αντιαρματικούς πυραύλους και δημιουργεί έναν τοπικό θόλο προστασίας στο άρμα, παρεμβάλλοντας συνδυαστικά την οπτική εικόνα και τις μαγνητικές ακτινοβολίες, με σκοπό την αναχαίτιση και εκτροπή του εχθρικού πυραύλου. Στην περίπτωση του ‘‘Trophy”, η αναχαίτιση είναι ενεργητική. Δηλαδή εντοπίζει και καταστρέφει την απειλή πριν από την πρόσκρουση με εκτόξευση εκρηκτικού φορτίου/θραυσματοποιούμενου. Μάλιστα, δεν περιορίζεται σε πυραύλους, αλλά εξουδετερώνει και τις αντιαρματικές ρουκέτες (π.χ. RPG), τις οποίες καταστρέφει στον αέρα, σε μικρή απόσταση από το άρμα. Στη συνέχεια εντοπίζει τη θέση του εχθρού και δίδει δεδομένα στο πλήρωμα για άμεση αντεπίθεση διά πυρών προς την πηγή εκτόξευσης. Ήδη οι Ισραηλινοί προχώρησαν στην ενσωμάτωση του συστήματος «Trophy» όχι μόνο στα άρματα μάχης, αλλά και σε λοιπό υλικό ακόμη και σε κρίσιμα διοικητικά μέσα. Είναι ούτως ή άλλως κάτι τέτοιο στα πλάνα της ΕΦ, που ανησυχεί βλέποντας τη συνεχή αναβάθμιση του Αττίλα στα κατεχόμενα, γεγονός που επιβάλλει την αναβάθμιση των ημέτερων ενόπλων δυνάμεων για να μπορεί η Κύπρος να έχει μιαν αξιόπιστη αποτροπή.

Χρόνος και κρίσεις

Οι συζητήσεις για την απόκτηση των Merkava ΜΚ3 φθάνουν μέχρι το ανώτατο επίπεδο, δηλαδή μεταξύ Χριστοδουλίδη – Νετανιάχου. Το πρόβλημα που είχε προκύψει για την όσο το δυνατόν ταχύτερη παράδοση των ισραηλινών αρμάτων στην Κύπρο ήταν η κρίση στη Γάζα και μετά ο πόλεμος στο Ιράν. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι ανυπέρβλητο, διότι η κρίση στη Γάζα έχει περατωθεί, παρότι τώρα υπάρχει εμπλοκή του Ισραήλ στον Λίβανο. Αφενός κρίσεις υπάρχουν πάντα στη Μέση Ανατολή, αφετέρου τα άρματα που θα δοθούν στην Κύπρο είναι από το απόθεμα της εφεδρείας. Συν του ότι το θέμα χρόνου και η παράδοση μπορούν να διευθετηθούν τμηματικά και μέσω εκπαίδευσης σε στάδια.

Το πρόσθετο κίνητρο

Το Ισραήλ έχει πρόσθετο κίνητρο να στηρίξει την Κύπρο, εφόσον η Τουρκία αποτελεί και για το ίδιο απειλή και δη μέσω κατεχομένων. Όταν οι Τούρκοι εξοπλίζουν τα κατεχόμενα σε όγκο και αναβαθμισμένη ποιότητα δεν έχουν στο μυαλό τους μόνο τον ελεύθερο νότο της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και την ευρύτερη περιοχή και ειδικότερα το Ισραήλ. Είναι πρόδηλη η στάση της Άγκυρας και μάλιστα αυτήν την περίοδο που διατηρεί μια ουδέτερη φιλοϊρανική στάση, στοχεύοντας πάντα στο Ισραήλ. Από την άλλη, ένα από τα πολλά διδάγματα του πολέμου στο Ιράν είναι ότι, χωρίς αυτόνομη άμυνα, δεν μπορεί ένα κράτος ν’ αντέξει. Το Ιράν δεν είναι ΗΠΑ, αλλά έχει μιαν αξιόπιστη αποτροπή, αλλιώς θα κατέρρεε. Κι εμείς, από την πλευρά μας, μπορεί να μην είμαστε Τουρκία, αλλά οφείλουμε να έχουμε όσο το δυνατόν πιο αξιόπιστη αποτροπή, για να είναι μεγαλύτερο το κόστος του εχθρού από το όποιο όφελος. Η εμπέδωση δε της αποτροπής στα μικρά κράτη είναι εκ των πραγμάτων ζήτημα συμμαχιών, όπως η υφιστάμενη ad hoc, με τις ευρωπαϊκές χώρες, που θα πρέπει να θεσμοθετηθεί στο πλαίσιο της ΕΕ, ως υποσύστημα ασφάλειας στη Μέση Ανατολή με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, που ήδη βρίσκονται στη Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου».

Πηγή: Σημερινή