Απόφαση ορόσημο από Δικαστήριο ΗΠΑ: Meta-YouTube κρίθηκαν υπεύθυνες για εθισμό

Σε μια απόφαση-ορόσημο για τη ρύθμιση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, δικαστήριο στο Λος Άντζελες δικαίωσε νεαρή γυναίκα που μήνυσε τις εταιρείες Meta και Google (YouTube), κρίνοντας ότι σχεδίασαν πλατφόρμες με εθιστικά χαρακτηριστικά που επηρέασαν αρνητικά την ψυχική της υγεία.

Η 20χρονη, γνωστή ως Kaley, εξασφάλισε αποζημίωση ύψους 6 εκατομμυρίων δολαρίων, με το δικαστήριο να επιδικάζει 3 εκατ. ως αποζημίωση και άλλα 3 εκατ. ως τιμωρητική ποινή, διαπιστώνοντας ότι οι εταιρείες ενήργησαν με «δόλο, καταπίεση ή απάτη». Το 70% της αποζημίωσης θα καταβληθεί από τη Meta και το 30% από την Google.

Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει εκατοντάδες παρόμοιες υποθέσεις που εκκρεμούν στα αμερικανικά δικαστήρια. Γονείς και οργανώσεις που ζητούν αυστηρότερους περιορισμούς στα social media χαιρέτισαν την εξέλιξη ως ένα «σημείο καμπής».

Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, η Kaley ξεκίνησε να χρησιμοποιεί το Instagram από την ηλικία των 9 ετών και το YouTube από τα 6, χωρίς να εμποδιστεί λόγω ηλικίας. Κατά την κατάθεσή της, ανέφερε ότι η υπερβολική χρήση των πλατφορμών την απομάκρυνε από την οικογένειά της, ενώ από μικρή ηλικία εμφάνισε άγχος, κατάθλιψη και διαστρεβλωμένη εικόνα σώματος, επηρεασμένη και από φίλτρα επεξεργασίας εικόνας.

Οι δικηγόροι της υποστήριξαν ότι πλατφόρμες όπως το Instagram έχουν σχεδιαστεί ως «μηχανές εθισμού», με λειτουργίες όπως το ατελείωτο scrolling να ενισχύουν τη συνεχή χρήση, ιδίως από ανήλικους χρήστες.

Από την πλευρά τους, Meta και Google διαφωνούν με την ετυμηγορία και έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα ασκήσουν έφεση. Η Meta υποστήριξε ότι η ψυχική υγεία των εφήβων είναι ένα σύνθετο ζήτημα που δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία μόνο εφαρμογή, ενώ η Google ανέφερε ότι το YouTube είναι μια υπεύθυνα σχεδιασμένη πλατφόρμα περιεχομένου και όχι μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης πίεσης προς τις εταιρείες τεχνολογίας, με κυβερνήσεις και κοινωνικούς φορείς να εξετάζουν περιορισμούς στη χρήση social media από ανηλίκους. Σε χώρες όπως η Αυστραλία έχουν ήδη ληφθεί μέτρα, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζεται ακόμη και η απαγόρευση χρήσης για άτομα κάτω των 16 ετών.

Παράλληλα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι «η υφιστάμενη κατάσταση δεν είναι αρκετή», προαναγγέλλοντας αλλαγές στο πλαίσιο προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο. Αντίστοιχα, ο Δούκας και η Δούκισσα του Σάσεξ χαρακτήρισαν την απόφαση «καμπή ευθύνης», καλώντας να δοθεί προτεραιότητα στην ασφάλεια των παιδιών έναντι του κέρδους.

Η υπόθεση ενισχύει τη συζήτηση για τη λογοδοσία των ψηφιακών πλατφορμών, με ειδικούς να κάνουν λόγο για «σημείο θραύσης» στις σχέσεις μεταξύ κοινωνίας και τεχνολογικών κολοσσών. Ένα νέο κύμα αγωγών κατά εταιρειών social media αναμένεται να εκδικαστεί τους επόμενους μήνες, με μία ακόμη σημαντική δίκη να ξεκινά τον Ιούνιο στην Καλιφόρνια.