Οδηγοί άνω των 70 ετών: «Εξευτελιστικός ρατσισμός τα υπέρογκα ασφάλιστρα»
Πολιτική παρέμβαση προς τη Βουλή και τα κοινοβουλευτικά κόμματα πραγματοποιούν τέσσερις οργανώσεις, ενόψει της επικείμενης ψήφισης της τροπολογίας του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου του 2025.
Ο Κλάδος Συνταξιούχων της ΠΑΣΥΔΥ, το Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας Κύπρου, η Οργάνωση Πρεσβυτέρων Πολιτών Κύπρου (ΟΠΡΕΠΟ) και η Παγκύπρια Ένωση Συνταξιούχων ΠΕΣΥ-ΣΕΚ απευθύνονται συλλογικά στην πολιτική ηγεσία, καταγγέλλοντας ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες εντείνουν, όπως αναφέρουν, τις πιέσεις τους προς τη Βουλή, με στόχο να επηρεάσουν το περιεχόμενο και την έκβαση της νομοθετικής ρύθμισης που αφορά την ασφάλιση οδηγών ηλικίας 70 ετών και άνω.
Η επιστολή έχει σαφώς πολιτικό και κοινωνικό χαρακτήρα και δεν διατυπώνεται, όπως σημειώνουν οι οργανώσεις, ως «παράκληση», αλλά ως απαίτηση της κοινωνίας των πολιτών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η καταγγελία ενός «πρωτοφανούς και εξευτελιστικού ρατσισμού», ο οποίος, κατά τους συντάκτες, εκδηλώνεται μέσω υπέρογκων ασφαλίστρων ή ακόμη και άρνησης ασφάλισης, αποκλειστικά και μόνο λόγω ηλικίας.
Οι οργανώσεις θέτουν ευθέως ζήτημα ευθύνης της Πολιτείας, επισημαίνοντας την αντίφαση ανάμεσα στην υποχρέωση του πολίτη να είναι νόμιμος και ασφαλισμένος οδηγός και στην αδυναμία πρόσβασης στην ασφάλιση, όταν αυτή μετατρέπεται σε προνόμιο για λίγους. Όπως υπογραμμίζουν, η πρακτική αυτή οδηγεί σε κοινωνικό αποκλεισμό και συνιστά κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως όταν εφαρμόζεται συλλογική «τιμωρία» χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση και χωρίς διαφανή αιτιολόγηση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε προηγούμενες συζητήσεις του θέματος σε δύο κοινοβουλευτικές επιτροπές, οι οποίες, σύμφωνα με την επιστολή, κατέληξαν μέσα από μελέτες και στοιχεία στο συμπέρασμα ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες παραβιάζουν την αρχή της ισότητας. Οι οργανώσεις επικαλούνται δεδομένα που δείχνουν ότι οι οδηγοί μεγαλύτερης ηλικίας ευθύνονται μόλις για περίπου το 3,5% των τροχαίων ατυχημάτων, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, αποδυναμώνει πλήρως το επιχείρημα περί αυξημένου ρίσκου λόγω ηλικίας.
Στο πολιτικό σκέλος, τίθεται το βασικό ερώτημα που έχει τεθεί και στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες: ποια είναι τα αντικειμενικά και αναλογιστικά στοιχεία που δικαιολογούν οριζόντιες αυξήσεις ασφαλίστρων ή αρνήσεις ασφάλισης λόγω ηλικίας, αλλά και γιατί ο πολίτης στερείται του στοιχειώδους δικαιώματος να γνωρίζει γραπτώς και τεκμηριωμένα τον λόγο για τον οποίο υφίσταται δυσμενή μεταχείριση.
Με αφορμή την πρόταση νόμου που εξετάζεται αρμοδίως και αναμένεται να οδηγηθεί στην ολομέλεια, οι οργανώσεις ξεκαθαρίζουν ότι η τροπολογία οφείλει, κατά την άποψή τους, να περιλαμβάνει συγκεκριμένες και ουσιαστικές δικλίδες προστασίας. Κεντρικός άξονας είναι η απαγόρευση των ηλικιακών διακρίσεων στην ασφάλιση, η υποχρεωτική γραπτή και αναλυτική αιτιολόγηση σε κάθε άρνηση ή αύξηση ασφαλίστρου και η πρόβλεψη αποτρεπτικών κυρώσεων για τις εταιρείες που παραβιάζουν τη νομοθεσία.
Στο πιο αιχμηρό σημείο της παρέμβασής τους, οι οργανώσεις απευθύνουν άμεσο κάλεσμα προς τους βουλευτές να μην υποκύψουν στις πιέσεις των ασφαλιστικών λόμπι και να προχωρήσουν στην ψήφιση της τροποποίησης. Τονίζουν ότι οι γενικές δηλώσεις κατανόησης δεν αρκούν πλέον και ότι η ψήφος στη Βουλή θα αποτελέσει έμπρακτη δοκιμασία της προσήλωσης στα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Ξεχωριστή βαρύτητα δίνεται στη διάσταση της αξιοπρέπειας των πρεσβύτερων πολιτών. Όπως επισημαίνεται, η οδήγηση δεν αποτελεί πολυτέλεια για τους ηλικιωμένους, αλλά βασικό μέσο αυτονομίας, πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και διατήρησης κοινωνικών δεσμών. Η στέρησή της μέσω οικονομικής πίεσης περιγράφεται ως ανήθικη πρακτική που πλήττει τον πυρήνα των δικαιωμάτων τους.
Απαντώντας εκ των προτέρων στο επιχείρημα ότι η προστασία των ηλικιωμένων θα οδηγήσει σε αυξήσεις ασφαλίστρων για τους υπόλοιπους, οι οργανώσεις κάνουν λόγο για εκβιαστικό δίλημμα και τονίζουν ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η προστασία των δικαιωμάτων, αλλά η απουσία κανόνων, διαφάνειας και λογοδοσίας στην αγορά.
Η επιστολή κλείνει με σαφή πολιτικό τόνο και μήνυμα προς τη Βουλή, υπογραμμίζοντας ότι οι ηλικιωμένοι είναι ενεργοί πολίτες και ψηφοφόροι «με μνήμη» και καλώντας τους βουλευτές να σταθούν, όπως αναφέρεται, στο ύψος των περιστάσεων, θέτοντας τον άνθρωπο πάνω από τα κέρδη. Οι οργανώσεις δηλώνουν ότι αναμένουν τις πράξεις και όχι τα λόγια στην επερχόμενη ολομέλεια.
