Η δράση της 31ης Μοίρας Καταδρομών το 1974 – Διάλεξη του Δρος Ιστορίας Άγγελου Χρυσοστόμου στο Ζηνώνειο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο
Με ιδιαίτερα μεγάλη προσέλευση κοινού πραγματοποιήθηκε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Λάρνακας η διάλεξη του Δρος Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, Άγγελου Χρυσοστόμου, με θέμα τη δράση της 31ης Μοίρας Καταδρομών (31 ΜΚ) κατά το κρίσιμο έτος 1974. Η εκδήλωση εντασσόταν στο πλαίσιο των δράσεων του Ζηνώνειου Ελεύθερου Πανεπιστημίου και συγκέντρωσε έντονο ενδιαφέρον, λόγω της θεματολογίας της και της άμεσης σύνδεσής της με τα τραγικά γεγονότα του Ιουλίου και Αυγούστου του 1974.
Κατά τη διάρκεια της διάλεξης παρουσιάστηκαν λιγότερο γνωστές πτυχές της ιστορικής δράσης της Μοίρας, μέσα από προφορικές μαρτυρίες καταδρομέων, αλλά και αξιοποίηση επίσημων γραπτών πηγών. Ο κ. Χρυσοστόμου προχώρησε αρχικά σε σύντομη ιστορική αναδρομή της 31 ΜΚ, εστιάζοντας κυρίως στη συμμετοχή της στα γεγονότα του 1974.
Η 31η Μοίρα Καταδρομών, με έδρα την Αθαλάσσα στο στρατόπεδο «Ηλία Παπακυριακού», εξήλθε της βάσεώς της για να λάβει μέρος στα γεγονότα της 15ης Ιουλίου 1974. Μετά την ολοκλήρωση του πραξικοπήματος και τη μεταστάθμευσή της στον χώρο του Εφεδρικού Σώματος πλησίον του Γ.Ε.Ε.Φ., κινήθηκε προς την οροσειρά του Πενταδακτύλου, όπου συμμετείχε σε καθοριστικές πολεμικές συγκρούσεις. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συμμετοχή της, μαζί με τις 32 και 33 ΜΚ, στην υλοποίηση του σχεδίου «Λαβίδα», που αφορούσε τον έλεγχο της στρατηγικής διάβασης της Αγύρτας.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν σημαντικές επιχειρησιακές στιγμές στα υψώματα Κοτζά-Καγιά, 126, Αετοφωλιά, καθώς και στις περιοχές Καραβά και Πιλερίου, όπου η Μοίρα ανέπτυξε έντονη δράση, καταγράφοντας πράξεις ηρωισμού και αυταπάρνησης.
Στις 23 Ιουλίου 1974, η 31 ΜΚ έλαβε διαταγή επιστροφής και ανασυγκρότησης στη βάση της, με εξαίρεση τον 11ο Λόχο Κρούσεως, ο οποίος παρέμεινε στον Καραβά και συνέχισε να εμπλέκεται με τουρκικές δυνάμεις. Ακολούθως, στις 31 Ιουλίου, η Μοίρα κινήθηκε προς τα Πάναγρα, όπου ανέλαβε αμυντική αποστολή και συμμετείχε σε σημαντικές μάχες, με κορυφαία εκείνη στο ύψωμα 1023, στις 2 Αυγούστου 1974. Στις 10 Αυγούστου 1974, η 31 ΜΚ επέστρεψε στην έδρα της, όπου παρέμεινε μέχρι την έναρξη της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής, στις 14 Αυγούστου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα γεγονότα της 17ης Αυγούστου 1974, όταν άνδρες του 13ου και 12ου Λόχου Κρούσεως, του ΛΥΤ, της 23 ΕΜΑ και τρεις στρατιώτες του 361 ΤΠ οχυρώθηκαν στο χωριό Πυρόι και για περισσότερες από έξι ώρες αντιμετώπισαν σφοδρές επιθέσεις πολυάριθμων τουρκικών δυνάμεων που προέρχονταν από την περιοχή του όρους Αθηένου.
Η διάλεξη ολοκληρώθηκε με αναφορά σε λιγότερο γνωστά στοιχεία της δράσης της 31ης Μοίρας Καταδρομών, όπως αυτά τεκμηριώνονται τόσο από τις αφηγήσεις των ίδιων των καταδρομέων όσο και από αρχειακό υλικό της Διεύθυνσης Ιστορίας της Εθνικής Φρουράς. Η παρουσίαση συνέβαλε ουσιαστικά στη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και στη μελέτη της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Μετά το πέρας της ομιλίας, ακολούθησε γόνιμη συζήτηση με το κοινό, την οποία συντόνισε ο Αντιστράτηγος Άνθιμος Ιωάννου.
