ΥΠΕΣ: Εντοπίστηκαν παραβιάσεις στη διαχείριση Τ/κ περιουσιών στον Δήμο Πάφου

Σε εκτενή τοποθέτησή του στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι», ο Ανώτερος Λειτουργός του Υπουργείου Εσωτερικών, Γιάννος Σοφοκλέους, επιχείρησε να αποσαφηνίσει τα ευρήματα των ελέγχων, που διενεργήθηκαν στον Δήμο Πάφου, αναφορικά με τη διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών, κάνοντας λόγο για στρεβλώσεις ενός «χαλαρού» θεσμικού πλαισίου, χωρίς ωστόσο να προκύπτουν ποινικές ευθύνες.

Απαντώντας στα δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για σοβαρές παρατυπίες, ο κ. Σοφοκλέους διευκρίνισε εξαρχής ότι οι έλεγχοι του Υπουργείου δεν περιορίζονται στην Πάφο, αλλά επεκτείνονται σε όλες τις ελεύθερες περιοχές. Ειδικά για τον Δήμο Πάφου, ανέφερε ότι κατά το τελευταίο διάστημα εξετάστηκαν περίπου 110 συμβάσεις μίσθωσης τουρκοκυπριακών περιουσιών, με επίκεντρο τη συμμόρφωση προς τους όρους που είχαν τεθεί.

Όπως εξήγησε, σε πρώτο στάδιο εντοπίστηκε αριθμός παραβιάσεων των συμβατικών όρων, ενώ σε δεύτερο χρόνο διενεργήθηκε συμπληρωματικός έλεγχος που επικεντρώθηκε τόσο στη νομιμότητα όσο και στη σκοπιμότητα των παραχωρήσεων. Ο έλεγχος νομιμότητας, όπως ανέφερε, εξετάζει κατά πόσο μια απόφαση ελήφθη σύμφωνα με τον νόμο, αν το αρμόδιο όργανο είχε την εξουσία να αποφασίσει και αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες. Από την άλλη, ο έλεγχος σκοπιμότητας αξιολογεί αν η παραχώρηση εξυπηρετούσε το δημόσιο συμφέρον και αν αποτελούσε την καλύτερη δυνατή επιλογή με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο ζήτημα της σύγκρουσης συμφερόντων, το οποίο –όπως σημείωσε– δεν αφορά αποκλειστικά τον Δήμο Πάφου, αλλά αποτελούσε διαχρονικό πρόβλημα του συστήματος. Μέχρι το 2023, στις επιτροπές που αποφάσιζαν για την παραχώρηση τουρκοκυπριακών περιουσιών συμμετείχαν και εκπρόσωποι τοπικών αρχών, οι οποίες ταυτόχρονα υπέβαλλαν αιτήματα για εξασφάλιση τέτοιων περιουσιών. «Εξ ορισμού δημιουργείται σύγκρουση συμφερόντων όταν ο ίδιος φορέας είναι και αιτητής και μέλος του οργάνου που αποφασίζει», υπογράμμισε.

Όπως ανέφερε, το Υπουργείο προχώρησε σε αλλαγές στη σύνθεση των αρμόδιων οργάνων και ενίσχυσε τις δικλίδες ασφαλείας, ώστε να διασφαλίζεται η εφαρμογή των αρχών του διοικητικού δικαίου. Παράλληλα, σημείωσε ότι, αν και κάποιες παραχωρήσεις ενδεχομένως να ήταν τυπικά νόμιμες, δεν λάμβαναν επαρκώς υπόψη κρίσιμες παραμέτρους, όπως η δεσπόζουσα θέση των τοπικών αρχών έναντι άλλων αιτητών.

Καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με τον ίδιο, διαδραμάτιζε και η ευρεία διακριτική ευχέρεια που διέθετε στο παρελθόν ο Υπουργός Εσωτερικών κατά την εξέταση αιτημάτων. Με τη νεότερη τροποποίηση της νομοθεσίας, η ευχέρεια αυτή έχει περιοριστεί σημαντικά, γεγονός που –όπως εκτίμησε– αποτρέπει την επανάληψη παρόμοιων φαινομένων.

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο απόδοσης ευθυνών, ο κ. Σοφοκλέους ήταν σαφής: από την έρευνα δεν προκύπτουν ποινικές ευθύνες. «Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε ένα σύστημα που δεν ήταν επαρκώς οργανωμένο και επέτρεπε τέτοιες πρακτικές, χωρίς να παραβιάζεται κατ’ ανάγκην το ισχύον νομικό πλαίσιο», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι το ίδιο το πλαίσιο παρουσίαζε κενά και ασάφειες.

Ωστόσο, σε διοικητικό επίπεδο έχουν ήδη ληφθεί μέτρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου το 10% των συμβάσεων παρουσίαζε παραβιάσεις όρων, με αποτέλεσμα τον τερματισμό τους και την έναρξη διαδικασιών ανάκτησης των περιουσιών. Σε άλλες περιπτώσεις, όπου διαπιστώθηκε απόκλιση από τον σκοπό για τον οποίο είχε παραχωρηθεί η περιουσία, δόθηκε προθεσμία συμμόρφωσης. Αν αυτή δεν τηρηθεί, οι συμβάσεις θα τερματιστούν επίσης.

Ο κ. Σοφοκλέους έδωσε και συγκεκριμένο παράδειγμα, αναφέροντας περιπτώσεις όπου χώροι παραχωρήθηκαν για χρήση ως δωρεάν χώροι στάθμευσης, αλλά στην πορεία επιβλήθηκαν τέλη. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τόνισε, απαιτείται άμεση επαναφορά στους όρους της σύμβασης.

Κλείνοντας, αναγνώρισε ότι στην Πάφο υπήρχαν ιδιαίτερες συνθήκες, καθώς μεγάλο ποσοστό ακινήτων στο κέντρο της πόλης είναι τουρκοκυπριακής ιδιοκτησίας, γεγονός που δημιουργούσε αυξημένες ανάγκες διαχείρισης και αξιοποίησης. Όπως είπε, σε κάποιο βαθμό ήταν κατανοητή η επιδίωξη των τοπικών αρχών να εξασφαλίσουν τέτοιες περιουσίες. Ωστόσο, το πρόβλημα εντοπίζεται στον τρόπο και στις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν, για τις οποίες –όπως παραδέχθηκε– υπάρχουν ευθύνες και στο ίδιο το Υπουργείο Εσωτερικών.