Ζητούν διασφάλιση επαρκών συντάξεων και επικαιροποιημένη εικόνα του ΤΚΑ

Οι συζητήσεις για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος επιταχύνονται εντός Μαρτίου με την κυβέρνηση να τρέχει να προλάβει την κατάθεση των νομοσχεδίων για τον πρώτο πυλώνα εντός Ιουνίου.

Οι κοινωνικοί εταίροι αναμένουν τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς για τον δεύτερο συνταξιοδοτικό πυλώνα που είναι τα ταμεία προνοίας, έστω και αν η υλοποίηση γίνει τμηματικά, με τις συντεχνίες να τονίζουν την ανάγκη διασφάλισης επαρκών συντάξεων για τις επόμενες γενιές αλλά και τη βιωσιμότητα του ΤΚΑ σε συνάρτηση με το χρέος του κράτους προς το ταμείο. Την ίδια ώρα αναμένουν η επενδυτική πολιτική του ταμείου να εστιαστεί σε τομείς που συμβάλλουν στην κοινωνική ανάπτυξη.

Παράλληλα, ακαδημαϊκοί ζητούν πλήρη εικόνα για την κατάσταση του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Σημαντικός ο κοινός σχεδιασμός

Ο γ.γ. της ΣΕΚ, Ανδρέας Μάτσας, αναφέρει στον «Π» ότι ο σχεδιασμός για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση θα πρέπει να είναι ολοκληρωμένος και όχι αποσπασματικός έστω κι εάν η εφαρμογή του θα γίνει τμηματικά.

«Είναι σημαντικός ο κοινός σχεδιασμός, προκειμένου να μην βρεθούμε προ εκπλήξεως όταν θα κληθούμε να εφαρμόσουμε τον δεύτερο πυλώνα», επισημαίνει.

Την ίδια ώρα, υποστηρίζει ότι δεν θα πρέπει να υπάρξει αρνητική επίδραση στους συμβαλλόμενους.

«Όταν ξεκίνησε ο σχεδιασμός, η στόχευση ήταν να έχουμε επάρκεια συντάξεων. Για να υπάρχει επάρκεια συντάξεων, πρέπει να μην υπάρχει συνταξιούχος κάτω από το όριο της φτώχειας. Θα πρέπει να προωθηθεί τόσο ο πρώτος πυλώνας, όσο και ο δεύτερος που είναι τα ταμεία προνοίας, ο τρίτος που αφορά την ιδιωτική ασφάλιση αλλά και ο πυλώνας «0» για κοινωνική παρέμβαση του κράτους όταν εργαζόμενοι δεν θα μπορούν να καταβάλλουν εισφορές στο ΤΚΑ».

Παράλληλα, σημειώνει ότι η επενδυτική πολιτική του ταμείου θα πρέπει να στοχεύσει τομείς με κοινωνική διάσταση ανταποδίδοντας και οφέλη για τα μέλη του.

Την ίδια ώρα, επισημαίνει, θα πρέπει να διασφαλίσουμε τη βιωσιμότητα του ΤΚΑ σε συνάρτηση με τις οφειλές του κράτους προς το ΤΚΑ.

Βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση των συντάξεων, τονίζει, είναι και βελτιώσεις στους μισθούς με βασική πρόκληση να είναι η αξιοποίηση της ευρωπαϊκής οδηγίας και η ωριαία απόδοση του κατώτατου μισθού αλλά και διασφάλιση ότι όλες οι κλαδικές συμβάσεις εφαρμόζονται οριζόντια και το κράτος διασυνδέει τις συλλογικές συμβάσεις με τις εταιρείες που συμμετέχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς για έργα.

«Όλα αυτά τα δεδομένα θα δημιουργήσουν συνθήκες και προϋποθέσεις για καλύτερες συντάξεις για την επόμενη γενιά», τονίζει.

Η γ.γ. της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους δηλώνει στον «Π» ότι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση θα πρέπει να λύσει το θέμα της επάρκειας εισοδήματος στα άτομα που θα συνταξιοδοτηθούν, προκειμένου να μην υπάρχει συνταξιούχος κάτω από το όριο της φτώχειας. Παράλληλα, προσθέτει, πρέπει να λύσει υφιστάμενα ζητήματα όπως είναι η σύνταξη χηρείας, η μη καταβολή ανεργιακού επιδόματος σε όσους συνεχίζουν να εργάζονται μετά τα 63 και επιλέγουν να μην πάρουν τη σύνταξή τους.

Μέρος της συζήτησης, σημειώνει, θα πρέπει να είναι και το χρέος του κράτους προς το ΤΚΑ με στόχο τη σταδιακή αποπληρωμή του και τη δημιουργία πραγματικού αποθεματικού, το οποίο να αξιοποιηθεί σε κοινωνικές επενδύσεις. «Εμείς εδώ και χρόνια τονίζουμε ότι το ΤΚΑ μπορεί να κάνει κοινωνική στέγη με διπλό όφελος, αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης από τη μια και αύξηση των εσόδων του κράτους από την άλλη».

«Για να υπάρξει επάρκεια εισοδήματος είναι απαραίτητο η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση να περιλάβει και τα ταμεία προνοίας και αναμένουμε συμφωνημένο πλαίσιο πολιτικής και πώς θα διευρυνθεί η κάλυψη των εργαζομένων με ταμεία προνοίας. «Εάν δεν γίνει αυτό, θα έχουμε πρόβλημα με την επάρκεια συνάξεων και συνταξιούχους κάτω από το όριο της φτώχειας», υποδεικνύει.

Προσοχή στη βιωσιμότητα

Ο πρόεδρος της ΔΕΟΚ, Στέλιος Χριστοδούλου αναφέρει στον «Π» ότι το ΤΚΑ είναι υγιές μέχρι το 2080, δηλαδή τα έσοδα αναμένεται να είναι μεγαλύτερα από τις δαπάνες ενώ δημιουργείται αποθεματικό μέχρι περίπου τα έτη 2068-2070 όπου τα έσοδα και οι δαπάνες ισοφαρίζουν. Με την εισήγηση του υπουργείου, σημειώνει, αποθεματικό θα δημιουργείται μέχρι τα έτη 2062-2063.

«Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις κινήσεις μας σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα του ΤΚΑ. Πρέπει να έχουμε βιωσιμότητα διά μέσου των γενεών και να υπερασπίζεται η μία γενιά την άλλη», τονίζει.

Σύμφωνα με τον κ. Χριστοδούλου, είναι σημαντική η επενδυτική πολιτική του ταμείου και πρέπει να ασχοληθούμε επισταμένα με αυτό το ζήτημα. Παράλληλα, προσθέτει, πρέπει να ξεκαθαρίσει η κυβέρνηση τι προτίθεται να κάνει με τα χρήματα που έχει δανειστεί από το ΤΚΑ.

«Εμείς προτείνουμε σε βάθος χρόνου να υπάρχει επενδυτική πολιτική η οποία θα έχει διασπορά επενδύσεων, οι επενδύσεις να είναι χαμηλού ρίσκου και να δοθεί έμφαση σε επενδύσεις που έχουν να κάνουν με θέματα βιώσιμης ανάπτυξης».

Θέλουμε πλήρη εικόνα

Ο καθηγητής χρηματοοικονομικών του Πανεπιστημίου Κύπρου, Ανδρέας Μιλιδώνης, δηλώνει στον «Π» ότι «χρειαζόμαστε πλήρη, επικαιροποιημένη εικόνα του ΤΚΑ με βάση τα πιο πρόσφατα οικονομικά δεδομένα που υπάρχουν. Ακολούθως χρειάζεται να δούμε τις προβλεπόμενες εισφορές, δαπάνες και επενδυτικές αποδόσεις του ταμείου για τα επόμενα χρόνια, μαζί με τις αντίστοιχες παραδοχές».

Όπως σημειώνει, «για να καταλάβουμε τις προτεινόμενες αλλαγές στο ΤΚΑ από την κυβέρνηση, πόσο θα στοιχίσουν και πώς θα χρηματοδοτηθούν, οι πιο πάνω προβλέψεις πρέπει να γίνουν με δύο σενάρια. Το πρώτο σενάριο χρειάζεται να δείξει τις προβλέψεις με βάση την υφιστάμενη λειτουργία του ΤΚΑ. Το δεύτερο σενάριο θα πρέπει να δείξει τις προβλέψεις  αφού ενσωματωθούν οι προτεινόμενες αλλαγές της κυβέρνησης. Η διαφορά των δύο σεναρίων θα μας δώσει μια καλή εικόνα του κόστους και της χρηματοδότησης των προτεινόμενων αλλαγών. Σήμερα δεν έχουμε αυτή την εικόνα».

«Με πολύ απλά λόγια, είναι σαν να πηγαίνω σήμερα στον γιατρό μου για να μου προτείνει φαρμακευτική αγωγή για μια ασθένεια. Οι τελευταίες αναλύσεις μου που έχω στην κατοχή μου είναι του 2020, ενώ ο γιατρός μου κρατά στα χέρια του τις αναλύσεις μου του 2025. Ο ίδιος ο γιατρός, μου λέει ότι αν πάρω τη φαρμακευτική αγωγή, θα βελτιωθούν οι αναλύσεις μου του 2025. Η λογική ερώτηση που θα τον ρωτήσω είναι: Μπορώ να έχω τις αναλύσεις μου του 2025 και το πώς θα αλλάξουν αυτές, αν πάρω τη φαρμακευτική αγωγή (και τι θα στοιχίσει φυσικά);».

Σε ένα εξίσου σημαντικό θέμα, ο κ. Μιλιδώνης θεωρεί εξαιρετικής σημασίας την καλή πρόθεση του υπουργού Εργασίας να υποβληθεί ξανά το νομοσχέδιο για την Ανεξάρτητη Εποπτική Αρχή για Συντάξεις και Ασφαλιστικά προϊόντα (Πρωινό Δρομολόγιο, ΡΙΚ 26/2). «Περιμένουμε πράξεις».

Περίγραμμα και χρονοδιάγραμμα

Η μεταρρύθμιση που αφορά τα ταμεία προνοίας δεν μπορεί να εφαρμοστεί τώρα, δήλωσε την Πέμπτη ο υπουργός Εργασίας, είναι τεχνικά και ανθρωπίνως αδύνατο, θέλει μια περίοδο 2-4 χρόνων, εκφράζοντας ωστόσο προθυμία να δοθεί ένα περίγραμμα, τις γενικές γραμμές για να ξεκινήσει η συζήτηση και ένα χρονοδιάγραμμα.