Αγόρια και κορίτσια στον παιδικό καρκίνο: Τι δείχνουν τα δεδομένα της Κύπρου

Ο καρκίνος στην παιδική και εφηβική ηλικία είναι σπάνιος, αλλά αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές ασθένειες που μπορεί να αντιμετωπίσει μια οικογένεια. 

Ένα από τα ερωτήματα που μου θέτουν συχνά γονείς, επαγγελματίες υγείας αλλά και την κοινωνία γενικότερα είναι αν υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα αγόρια και τα κορίτσια όσον αφορά τη συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου.

Μέχρι πρόσφατα, στην Κύπρο δεν υπήρχαν αναλυτικά, μακροχρόνια, πληθυσμιακά δεδομένα που να απαντούν τεκμηριωμένα σε αυτό το ερώτημα.

Για πρώτη φορά, μια εθνική πληθυσμιακή μελέτη που καλύπτει διάστημα 20 ετών, την οποία διεξήγαγα σε συνεργασία με την εξαιρετική Μονάδα Παρακολούθησης Υγείας του Υπουργείου Υγείας, έρχεται να ρίξει φως σε ένα ζήτημα με ιδιαίτερη επιστημονική και κοινωνική σημασία.

Τι μελετήσαμε

Η μελέτη βασίστηκε στα δεδομένα του Πληθυσμιακού Μητρώου Παιδικού και Εφηβικού Καρκίνου της Κύπρου και αφορούσε όλα τα παιδιά και τους εφήβους ηλικίας 0 έως 19 ετών, που διαγνώστηκαν με καρκίνο την περίοδο 1998 έως 2017.

Στόχος της ανάλυσης δεν ήταν να αναζητηθούν αιτίες, αλλά να καταγραφούν με ακρίβεια τα επιδημιολογικά πρότυπα:

– πόσα αγόρια και πόσα κορίτσια νοσούν,

– αν υπάρχουν διαφορές ανά ηλικία,

– και αν αυτά τα πρότυπα αλλάζουν με τον χρόνο.

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα

Συνολικά, διαπιστώθηκε μια ήπια υπεροχή των αγοριών σε σχέση με τα κορίτσια στη συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Η διαφορά αυτή είναι μικρή και αφορά το σύνολο των καρκίνων, και όχι κάθε τύπο ξεχωριστά.

Ωστόσο, όταν η ανάλυση γίνεται πιο λεπτομερής, προκύπτουν ενδιαφέρουσες διαφοροποιήσεις:

– Σε ορισμένες κατηγορίες καρκίνου παρατηρείται σχετική υπεροχή των κοριτσιών, ιδιαίτερα στην εφηβική ηλικία.

– Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καρκίνος του θυρεοειδούς, ο οποίος εμφανίζεται συχνότερα στα κορίτσια, κυρίως στις ηλικίες 15 έως 19 ετών.

– Αντίθετα, σε άλλες κατηγορίες καρκίνου παρατηρείται ελαφρώς μεγαλύτερη συχνότητα στα αγόρια.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτές οι διαφορές δεν είναι μεγάλες και δεν αφορούν την ατομική πρόγνωση ή την πιθανότητα ίασης.

Τι σημαίνουν και τι δεν σημαίνουν αυτά τα ευρήματα

Τα αποτελέσματα αυτά δεν σημαίνουν ότι:

– τα αγόρια ή τα κορίτσια διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο στην καθημερινή ζωή,

– υπάρχει λόγος ανησυχίας για κάποιο φύλο,

– ή ότι γνωρίζουμε τους λόγους πίσω από αυτές τις μικρές διαφορές.

Αντίθετα, δείχνουν ότι:

– ο καρκίνος στην παιδική και εφηβική ηλικία είναι μια πολύπλοκη νόσος,

– τα επιδημιολογικά πρότυπα διαφέρουν ανά ηλικία και τύπο καρκίνου,

– και ότι απαιτείται συνεχής, συστηματική παρακολούθηση σε επίπεδο πληθυσμού.

Το μήνυμα για τη δημόσια υγεία

Το πιο ουσιαστικό μήνυμα από αυτή τη μελέτη είναι ότι:

– η έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων είναι σημαντική και για τα αγόρια και για τα κορίτσια,

– τα εθνικά μητρώα καρκίνου αποτελούν θεμέλιο για τον σωστό σχεδιασμό υπηρεσιών υγείας,

– και η επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση βοηθά να μειώνονται ο φόβος, οι μύθοι και η παραπληροφόρηση.

Η Κύπρος διαθέτει πλέον αξιόπιστα δεδομένα για τον παιδικό και εφηβικό καρκίνο. Αυτή η γνώση δεν ανήκει μόνο στην επιστημονική κοινότητα αλλά και σε ολόκληρη την κοινωνία.

Τα ευρήματα βασίζονται σε αποτελέσματα πληθυσμιακής επιστημονικής μελέτης και παρουσιάζονται περιγραφικά, χωρίς ερμηνείες ή αιτιολογήσεις. Η διερεύνηση των πιθανών αιτιών και μηχανισμών αποτελεί αντικείμενο περαιτέρω έρευνας που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.